{"id":11829,"date":"2022-03-21T06:00:18","date_gmt":"2022-03-21T05:00:18","guid":{"rendered":"https:\/\/balticwind.eu\/?p=11829"},"modified":"2022-03-16T01:06:11","modified_gmt":"2022-03-16T00:06:11","slug":"wwf-kraje-baltyckie-przoduja-w-ue-pod-wzgledem-zrownowazonego-zarzadzania-przestrzenia-morska-ale-nadal-narazaja-przyrode-na-ryzyko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wwf-kraje-baltyckie-przoduja-w-ue-pod-wzgledem-zrownowazonego-zarzadzania-przestrzenia-morska-ale-nadal-narazaja-przyrode-na-ryzyko\/","title":{"rendered":"WWF: Kraje ba\u0142tyckie przoduj\u0105 pod wzgl\u0119dem zr\u00f3wnowa\u017conego zarz\u0105dzania morskiego, ale nadal nara\u017caj\u0105 przyrod\u0119 na ryzyko"},"content":{"rendered":"

W planach kraj\u00f3w ba\u0142tyckich dotycz\u0105cych zr\u00f3wnowa\u017conego zarz\u0105dzania dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka na morzu brakuje harmonii ponad granicami, a dzia\u0142ania na rzecz odbudowy i ochrony ekosystem\u00f3w s\u0105 niewystarczaj\u0105ce – taki wniosek p\u0142ynie z programu WWF “Ekoregion Ba\u0142tyku”, kt\u00f3ry oceni\u0142 strategie planowania przestrzennego obszar\u00f3w morskich (MSP) pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE w krajach ba\u0142tyckich w zakresie zr\u00f3wnowa\u017conego zarz\u0105dzania obszarami i zasobami morskimi.<\/strong><\/p>\n

Ba\u0142tyk jest pierwszym basenem morskim UE, w kt\u00f3rym utworzono struktury regionalne (mianowicie Komisj\u0119 Ochrony \u015arodowiska Morskiego Ba\u0142tyku – HELCOM oraz Komisj\u0119 Wizji i Strategii Wok\u00f3\u0142 Ba\u0142tyku – VASAB), kt\u00f3re wspieraj\u0105 wdra\u017canie Dyrektywy MSP na poziomie pa\u0144stw cz\u0142onkowskich oraz opracowuj\u0105 plan dzia\u0142ania na rzecz osi\u0105gni\u0119cia dobrego stanu \u015brodowiska morskiego najp\u00f3\u017aniej do 2030 roku, zgodnie z wymogami prawa UE. Og\u00f3lnie jedna planowanie przestrzenne w regionie Morza Ba\u0142tyckiego odnios\u0142o tylko cz\u0119\u015bciowy sukces. Ocena WWF pokazuje, \u017ce integracja podej\u015bcia ekosystemowego – kt\u00f3re utrzymuje ekosystemy w zdrowym, produktywnym i odpornym na presj\u0119 cz\u0142owieka stanie – jest nier\u00f3wnomierna w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich.<\/p>\n

\n

“Podej\u015bcie ekosystemowe do planowania przestrzennego na morzu mo\u017ce naprawd\u0119 zmieni\u0107 spos\u00f3b oceny i zarz\u0105dzania przestrzeni\u0105 morsk\u0105” – m\u00f3wi Valerie de Liedekerke, dyrektor tymczasowy i kierownik programu WWF Baltic Ecoregion Programme<\/strong>. “Jest to konieczne, aby zapewni\u0107 zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 niebiesk\u0105 gospodark\u0119 (blue economu), okre\u015bli\u0107 potencja\u0142 naszych obszar\u00f3w morskich oraz przeprowadzi\u0107 solidne oceny \u015brodowiskowe z wykorzystaniem aktualnych danych w celu ograniczenia obecnej degradacji \u015brodowiska. Nasz raport pokazuje, \u017ce przed nami jeszcze d\u0142uga droga, zanim podej\u015bcia oparte na ekosystemach zostan\u0105 w pe\u0142ni w\u0142\u0105czone do gospodarki morskiej w regionach.”<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u0141\u0105cznie obszary wyznaczone przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie do ochrony morza nie spe\u0142niaj\u0105 za\u0142o\u017ce\u0144 unijnej strategii ochrony r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ochronie powinno podlega\u0107 co najmniej 30% obszar\u00f3w morskich i przybrze\u017cnych, z czego 10% powinno by\u0107 \u015bci\u015ble chronionych (co oznacza, \u017ce dost\u0119p cz\u0142owieka i jego oddzia\u0142ywanie s\u0105 \u015bci\u015ble kontrolowane i ograniczone). Ponadto w \u017cadnym z plan\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich nie wydzielono miejsca na dzia\u0142ania zwi\u0105zane z odbudow\u0105 przyrody w Ba\u0142tyku, a tylko dwa kraje cz\u0119\u015bciowo uwzgl\u0119dni\u0142y czasow\u0105 i przestrzenn\u0105 niepewno\u015b\u0107 w dobie zmian klimatu.<\/p>\n

Tam, gdzie w planach krajowych wyznaczono miejsce dla morskiej energetyki odnawialnej, co jest niezb\u0119dne do osi\u0105gni\u0119cia neutralno\u015bci klimatycznej do 2040 roku zgodnie z Europejskim Zielonym Rozkazem, wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w nie wzi\u0119\u0142a pod uwag\u0119 wp\u0142ywu infrastruktury morskiej energetyki odnawialnej na ekosystemy i dzik\u0105 faun\u0119 i flor\u0119.<\/p>\n

\n

“Chocia\u017c ba\u0142tyckie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie obj\u0119\u0142y regionalne przyw\u00f3dztwo w Europie w zakresie przedstawiania plan\u00f3w zr\u00f3wnowa\u017conego gospodarowania zasobami morskimi, to znacz\u0105ce luki w tych planach pokazuj\u0105, jak wa\u017cna dla wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich jest wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzysektorowa i dostosowanie si\u0119 do polityk UE, takich jak wsp\u00f3lna polityka rybo\u0142\u00f3wstwa i dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej, kt\u00f3re maj\u0105 na celu zapewnienie zr\u00f3wnowa\u017conej i bezpiecznej przysz\u0142o\u015bci dla wszystkich” – m\u00f3wi Dr Antonia Leroy, kierownik ds. polityki oceanicznej w Europejskim Biurze Politycznym WWF<\/strong>. “Zr\u00f3wnowa\u017cona niebieska gospodarka w UE zale\u017cy od harmonii ponad granicami, przestrzeni dla przyrody i prawnie wi\u0105\u017c\u0105cych plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego obszar\u00f3w morskich”.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ocena WWF pojawia si\u0119 tu\u017c przed terminem wyznaczonym przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 na 31 marca, kiedy to pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE maj\u0105 dokona\u0107 oceny wdro\u017cenia Dyrektywy MSP oraz swoich plan\u00f3w krajowych. Plany te zawieraj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe informacje <\/strong>na temat strategii zr\u00f3wnowa\u017conego zarz\u0105dzania obszarami i zasobami morskimi.<\/p>\n

WWF wzywa kraje nadba\u0142tyckie i wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE do zapewnienia w swoich planach zagospodarowania przestrzennego obszar\u00f3w morskich wystarczaj\u0105cej przestrzeni dla przyrody, aby mog\u0142a si\u0119 ona odradza\u0107 i rozwija\u0107. Obejmuje to pozostawienie rozwoju morskiej energetyki odnawialnej poza morskimi obszarami chronionymi oraz nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej mi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi w celu ograniczenia szkodliwego wp\u0142ywu tego typu infrastruktury na przyrod\u0119. Wreszcie, na wszystkich etapach planowania morskiego nale\u017cy anga\u017cowa\u0107 i konsultowa\u0107 si\u0119 z zainteresowanymi stronami, a plany krajowe musz\u0105 obejmowa\u0107 wszystkie obszary morskie i by\u0107 stale dostosowywane w miar\u0119 udost\u0119pniania nowych danych i wprowadzania w \u017cycie nowych akt\u00f3w prawnych.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze wyniki<\/strong><\/p>\n

Dokonano przegl\u0105du dziewi\u0119ciu plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego obszar\u00f3w morskich nale\u017c\u0105cych do o\u015bmiu kraj\u00f3w UE po\u0142o\u017conych nad Morzem Ba\u0142tyckim – Danii, Estonii, Niemiec, \u0141otwy, Litwy, Polski, Szwecji i Finlandii – oraz autonomicznego regionu Wysp Alandzkich, aby okre\u015bli\u0107, w jakim stopniu s\u0105 one oparte na ekosystemach.<\/p>\n

Kluczowym elementem pracy WWF by\u0142o prze\u0142o\u017cenie wymaga\u0144 Dyrektywy MSP na zestaw 33 mierzalnych wska\u017anik\u00f3w w czterech kategoriach, na kt\u00f3rych oparto ocen\u0119. Uznaje si\u0119, \u017ce krajowy plan zagospodarowania przestrzennego obszar\u00f3w morskich skutecznie realizuje podej\u015bcie ekosystemowe do PPOM, je\u015bli wszystkie wska\u017aniki zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te (tj. uzyskaj\u0105 100% punkt\u00f3w).<\/p>\n

Na poziomie pa\u0144stw cz\u0142onkowskich analiza wykaza\u0142a, \u017ce \u0141otwa osi\u0105gn\u0119\u0142a najlepsze wyniki w krajach ba\u0142tyckich. Wynika to z faktu, \u017ce \u0141otwa przyj\u0119\u0142a podej\u015bcie ekosystemowe do PPOM, w pe\u0142ni wykorzystuj\u0105c istniej\u0105c\u0105 wiedz\u0119 naukow\u0105, przeprowadzaj\u0105c rzetelne oceny \u015brodowiskowe i w\u0142\u0105czaj\u0105c do swojego ostatecznego planu krajowego procedury monitorowania realizacji cel\u00f3w \u015brodowiskowych, spo\u0142ecznych i gospodarczych. Uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 cele UE w zakresie energii odnawialnej, zmierzaj\u0105ce do neutralno\u015bci pod wzgl\u0119dem emisji dwutlenku w\u0119gla, na zagospodarowanie przestrzenne uwzgl\u0119dniaj\u0105ce odbudow\u0119 i odporno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej.<\/p>\n

Z drugiej strony w du\u0144skim planie zagospodarowania przestrzennego nie wyznaczono \u017cadnej przestrzeni dla niezb\u0119dnych niebieskich korytarzy lub obszar\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych odbudowie przyrody i ochronie ekosystem\u00f3w niebieskow\u0119glowych. Od pocz\u0105tku procesu planowania przestrzennego Dania nie nada\u0142a priorytetu ani nie zainwestowa\u0142 w przyj\u0119cie podej\u015bcia ekosystemowego, mimo \u017ce dost\u0119pne s\u0105 dane u\u0142atwiaj\u0105ce ten proces. Dania by\u0142a r\u00f3wnie\u017c jedynym pa\u0144stwem cz\u0142onkowskim, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dni\u0142o w swoim planie krajowym ryzyka zwi\u0105zanego z konfliktami.<\/p>\n

\n
\"\"<\/a>

\u0179r\u00f3d\u0142o: WWF<\/p><\/div><\/figure>\n

\u015aredni wynik ka\u017cdego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego i \u015brednia dla regionu ba\u0142tyckiego w czterech kategoriach oceny:<\/strong><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>

\u0179r\u00f3d\u0142o: WWF<\/p><\/div><\/figure>\n

Ba\u0142tyk jest wra\u017cliwym morzem<\/strong><\/p>\n

Ba\u0142tyk jest najm\u0142odszym morzem na naszej planecie i jednym z najwi\u0119kszych na Ziemi zbiornik\u00f3w wody s\u0142onawej (wody bardziej s\u0142onej ni\u017c woda s\u0142odka, ale nie tak s\u0142onej jak woda morska). S\u0142ona woda z p\u00f3\u0142nocno-wschodniego Atlantyku miesza si\u0119 ze s\u0142odk\u0105 wod\u0105 z rzek i strumieni, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 do basenu morskiego przez 14 r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, tworz\u0105c delikatn\u0105 mieszank\u0119, kt\u00f3ra tworzy bardzo wra\u017cliwy i wsp\u00f3\u0142zale\u017cny ekosystem morski z unikaln\u0105 flor\u0105 i faun\u0105. Te szczeg\u00f3lne cechy sprawiaj\u0105, \u017ce Morze Ba\u0142tyckie jest szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe na presj\u0119 \u015brodowiskow\u0105.<\/p>\n

Szkody fizyczne i zak\u0142\u00f3cenia powodowane przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 sektora morskiego zagra\u017caj\u0105 zdrowiu siedlisk morskich i dzikiej flory i fauny, w tym populacji gatunk\u00f3w, od kt\u00f3rych uzale\u017cnione jest rybo\u0142\u00f3wstwo ba\u0142tyckie. Szacuje si\u0119, \u017ce koszty pogorszenia stanu \u015brodowiska morskiego Ba\u0142tyku, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na dobrobyt obywateli, ju\u017c w 2015 r. przekroczy\u0142y 9 mld euro, co oznacza, \u017ce roczny koszt degradacji \u015brodowiska morskiego jest niemal dwukrotnie wy\u017cszy ni\u017c warto\u015b\u0107 wzrostu gospodarczego regionu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, fatalna sytuacja ekosystem\u00f3w morskich sprawia, \u017ce sukces we wdra\u017caniu i ocenie ekosystemowego planowania obszar\u00f3w morskich w regionie jest konieczno\u015bci\u0105.<\/p>\n

W latach 2009-2018 warto\u015b\u0107 ba\u0142tyckiej b\u0142\u0119kitnej gospodarki wzros\u0142a o ponad 5 mld euro, staj\u0105c si\u0119 trzeci\u0105 najszybciej rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 morsk\u0105 gospodark\u0105 w UE. Rosn\u0105ce zapotrzebowanie na przestrze\u0144 na morzu i pod wod\u0105, a tak\u017ce na zasoby, zwi\u0119ksza presj\u0119 na wra\u017cliwe ekosystemy Ba\u0142tyku, zagra\u017caj\u0105c tym samym zasobom, od kt\u00f3rych zale\u017cy gospodarka tego regionu.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: WWF Ba\u0142tyk<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>