Realizuj\u0105c projekty morskich farm wiatrowych nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 ca\u0142\u0105 palet\u0119 zagro\u017ce\u0144 by zapewni\u0107 ich bezpieczne funkcjonowanie. Ostatnie wydarzenia zwi\u0105zane z wybuchami, kt\u00f3re uszkodzi\u0142y gazoci\u0105gi Nord Stream I i II jeszcze bardziej uwidaczniaj\u0105 tak\u0105 konieczno\u015b\u0107 – szerzej o aspektach bezpiecze\u0144stwa energetycznej infrastruktury krytycznej na Morzu Ba\u0142tyckim pisze w komentarzu dla BalticWind.EU dr Rafa\u0142 Mi\u0119tkiewicz, Adiunkt w Akademii Marynarki Wojennej im. Bohater\u00f3w Westerplatte w Gdyni oraz Ekspert w Instytucie Polityki Energetycznej im. I. \u0141ukasiewicza.<\/b><\/p>\n
Wydarzenia zwi\u0105zane z domniemanymi aktami sabota\u017cu przeciwko gazoci\u0105gom Nord Stream 1 i Nord Stream 2, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce we wrze\u015bniu 2022 roku na wodach wy\u0142\u0105cznych stref ekonomicznych Danii oraz Szwecji, rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na problematyk\u0119 bezpiecze\u0144stwa tego typu infrastruktury funkcjonuj\u0105cej w domenie morskiej. Rozw\u00f3j morskiej energetyki wiatrowej na Ba\u0142tyku, postrzegany ju\u017c nie tylko z perspektywy strategicznych plan\u00f3w polskich, ale tak\u017ce wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw nadbrze\u017cnych Morza Ba\u0142tyckiego, w kontek\u015bcie skomplikowanej sytuacji geopolitycznej w regionie, nakazuje rozpocz\u0119cie szerokiej dyskusji nad utrzymaniem bezpiecze\u0144stwa obszar\u00f3w morskich i posadowionych na nich morskich farm wiatrowych (oraz infrastruktury o znaczeniu strategicznym posadowionej na morzu). Kwestie te, dotychczas postrzegane w wi\u0119kszo\u015bci w kategoriach \u201egenerowania koszt\u00f3w\u201d na potrzeb\u0119 zabezpieczenia farm wiatrowych na morzu (obok innych obiekt\u00f3w o podobnym przeznaczeniu) przed zagro\u017ceniami, kt\u00f3re mia\u0142y nigdy si\u0119 nie wydarzy\u0107 (lub kt\u00f3rych prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia by\u0142o uznawane za pomijalnie ma\u0142e), nabieraj\u0105 niestety istotnego znaczenia. Dzieje si\u0119 tak pomimo funkcjonuj\u0105cej opinii o wysokim poziomie sprawowania kontroli wynikaj\u0105cej z permanentnego monitorowania obszar\u00f3w ba\u0142tyckich (zgodnej z reszt\u0105 z prawd\u0105) przez kraje usytuowane wzd\u0142u\u017c jego brzeg\u00f3w. Wszak incydenty z NS1 i NS2 mia\u0142y miejsce na obszarach morskich (EEZ) pa\u0144stw wysoko rozwini\u0119tych. Po wt\u00f3re za\u015b, dyskusja zdaje si\u0119 wr\u0119cz niezb\u0119dna, w kontek\u015bcie og\u0142oszenia ju\u017c przez licznych komentator\u00f3w, Morza Ba\u0142tyckiego – wewn\u0119trznym morzem NATO (w aspekcie trwaj\u0105cych procedur akcesyjnych Szwecji i Finlandii do Sojuszu). Tym czasem okazuje si\u0119, i\u017c domena morska, szczeg\u00f3lnie jej dolna p\u00f3\u0142sfera obejmuj\u0105ca to\u0144 oraz dno morskie, pozostaje nadal obszarem swobody, a nawet wielu mo\u017cliwo\u015bci w zakresie osi\u0105gni\u0119cia przewagi w dzia\u0142aniach przeciwko newralgicznym dla bezpiecze\u0144stwa energetycznego pa\u0144stwa celom. Nale\u017cy jednocze\u015bnie zauwa\u017cy\u0107, i\u017c elementy zwi\u0105zane z realizacj\u0105 mi\u0119dzynarodowych projekt\u00f3w energetycznych, jak np. koncepcja \u201eBa\u0142tyckiego Pier\u015bcienia Energetycznego\u201d w postaci budowy transgranicznych po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy krajami nadba\u0142tyckimi, obejmuje tak\u017ce podmorskie linie energetyczne, jak i \u015bwiat\u0142owodowe (telekomunikacyjne) o d\u0142ugo\u015bci setek kilometr\u00f3w. W dobie rozwoju morskiej energetyki wiatrowej, jako filara transformacji i budowania odporno\u015bci pa\u0144stw na zak\u0142\u00f3cenia dostaw energii elektrycznej, problematyka ta urasta do rangi istotnych wyzwa\u0144.<\/span><\/p>\n Potencja\u0142 technologiczny w po\u0142\u0105czeniu z nieprzewidywalno\u015bci\u0105 posuni\u0119\u0107 i determinacj\u0105 do kreowania zagro\u017ce\u0144 oraz incydent\u00f3w ukierunkowanych na wywieranie wp\u0142ywu (wymuszanie) na pa\u0144stwa pozostaj\u0105ce w kontrze do cel\u00f3w strategicznych polityki Federacji Rosyjskiej, tworzy niebezpieczny splot wskazuj\u0105cy na zwi\u0119kszaj\u0105ce si\u0119 ryzyko wyst\u0119powanie sytuacji kryzysowych kreowanych na morzu. Domena morska (to\u0144 wodna) jest przy tym przestrzeni\u0105, w kt\u00f3rej niezwykle ci\u0119\u017cko udowodni\u0107 sprawcom ich czyny. Prostym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 u\u017cycie min morskich, kt\u00f3re dzi\u0119ki wykorzystaniu rozwi\u0105za\u0144 technicznych mog\u0105 pozostawa\u0107 u\u015bpione ca\u0142ymi tygodniami, lub te\u017c atakowa\u0107 selektywnie wybrane cele. Powy\u017csze wskazuje, i\u017c w przypadku braku system\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych, sukcesem zako\u0144czy\u0107 si\u0119 mog\u0105 nawet pozbawione finezji ataki z wykorzystaniem du\u017cego wagomiaru materia\u0142\u00f3w wybuchowych realizowane przez wyspecjalizowane jednostki. Takie ataki mog\u0105 by\u0107 przeprowadzane przez profesjonalne grupy sabota\u017cowe zdolne do operowania na g\u0142\u0119boko\u015bciach kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w, czy te\u017c przy u\u017cyciu miniaturowych okr\u0119t\u00f3w podwodnych b\u0105d\u017a morskich system\u00f3w autonomicznych, jak te\u017c dostosowanych do roli jednostek matek \u2013 statk\u00f3w cywilnych realizuj\u0105cych na co dzie\u0144 zadania badawcze.\u00a0<\/span><\/p>\n Kr\u00f3tko charakteryzuj\u0105c morskie farmy wiatrowe, kt\u00f3re w perspektywie najbli\u017cszych lat pojawia\u0107 si\u0119 zaczn\u0105 na polskich obszarach morskich, wskaza\u0107 mo\u017cna na kilka kluczowych cech charakteryzuj\u0105cych te obiekty, jako infrastruktur\u0119 nara\u017con\u0105 na ca\u0142\u0105 palet\u0119 zagro\u017ce\u0144, z drugiej za\u015b wymagaj\u0105c\u0105 ochrony. Pierwszym istotnym aspektem jest fakt, i\u017c polskie farmy morskie to obiekty posadowione daleko (najbli\u017csze znajdowa\u0142y si\u0119 b\u0119d\u0105 w minimalnej odleg\u0142o\u015bci r\u00f3wnej granicy w\u00f3d terytorialnych \u2013 12 mil morskich, a wi\u0119c ok 22 km od linii brzegowej), a nawet – w przypadku wybranych inwestycji \u2013 bardzo daleko od brzegu (kilkadziesi\u0105t km w zewn\u0119trznych granicach wy\u0142\u0105cznej strefy ekonomicznej). Zwi\u0119ksza si\u0119 tym samym czas reakcji w przypadku potrzeby reagowania z wykorzystaniem \u015brodk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na brzegu (systemy lotnicze) lub w portach (np. okr\u0119ty). Istotnym czynnikiem jest tak\u017ce fakt, i\u017c Ba\u0142tyk pozostaje jednym z najbardziej zat\u0142oczonych akwen\u00f3w morskich, co stwarza potencjalne mo\u017cliwo\u015bci maskowania wrogiej dzia\u0142alno\u015bci. Liczne morskie szlaki komunikacyjne przebiegaj\u0105 wzd\u0142u\u017c granic morskich farm wiatrowych. Oczywi\u015bcie mo\u017cna przyj\u0105\u0107 za\u0142o\u017cenie, i\u017c obszary farm wiatrowych b\u0119d\u0105 patrolowane w spos\u00f3b podobny jak pola naftowe eksploatowane z wykorzystaniem platform wiertniczych, przez statki stra\u017cnicze. W warunkach polskich, w przypadku przyj\u0119cia takich rozwi\u0105za\u0144, warto zastanowi\u0107 si\u0119, jakie mia\u0142yby by\u0107 to jednostki i komu podleg\u0142e (wynikaj\u0105cy z tego zakres kompetencyjny).<\/span><\/p>\n Po drugie morskie farmy wiatrowe obejmuj\u0105 turbiny wiatrowe, stacje transformatorowe oraz liczne po\u0142\u0105czenia podmorskie o zr\u00f3\u017cnicowanym przeznaczeniu. Mamy wi\u0119c do czynienia z obiektami znajduj\u0105cymi si\u0119 na styku \u015brodowisk. Wie\u017ce i elementy odpowiadaj\u0105ce za produkcj\u0119 energii (gondole) znajduj\u0105 si\u0119 wysoko nad lustrem wody. Pod wod\u0105 (w warunkach polskich na g\u0142\u0119boko\u015bciach nawet kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w) znajduj\u0105 si\u0119 natomiast elementy konstrukcyjne zagnie\u017cd\u017cone w dnie morskim (w zale\u017cno\u015bci od wybranych rozwi\u0105za\u0144), na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 kolejnych kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w. Dno morskie to obszar u\u0142o\u017cenia, oczywi\u015bcie odpowiednio zabezpieczonych, linii przesy\u0142owych \u0142\u0105cz\u0105cych poszczeg\u00f3lne turbiny ze sob\u0105 oraz podstacjami (sztuczna wyspa), jak i wyprowadzaj\u0105cych wyprodukowane moce na brzeg celem w\u0142\u0105czenia do l\u0105dowego systemu elektroenergetycznego. W uj\u0119ciu ca\u0142o\u015bciowym, pojedyncza morska farma wiatrowa to rozleg\u0142y obszar morski, z kilkudziesi\u0119cioma turbinami, kilkoma podstacjami i setkami kilometr\u00f3w podwodnych kabli zbiegaj\u0105cych si\u0119 w okre\u015blonych miejscach, by finalnie przes\u0142a\u0107 wyprodukowany pr\u0105d do odbiorcy, b\u0105d\u017a magazyn\u00f3w (np. w postaci rozwijanych technologii wodorowych wykorzystuj\u0105cych nadwy\u017cki energii pochodz\u0105cej\u00a0 z odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii \u2013 tzw. zielony wod\u00f3r). Zwraca uwag\u0119 fakt, i\u017c wszystkie elementy morskiej farmy wiatrowej w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu nara\u017cone s\u0105 na zagro\u017cenia dolnej p\u00f3\u0142sfery. Obszar wymagaj\u0105cy monitorowania i ochrony, jest w uj\u0119ciu ca\u0142o\u015bciowych plan\u00f3w rozwoju MEW na polskich obszarach morskich, ogromny, a przy tym zr\u00f3\u017cnicowany (batymetria, hydrologia, statut prawny akwen\u00f3w). Nale\u017cy wi\u0119c rozpocz\u0105\u0107 dyskusj\u0119 nad uwzgl\u0119dniaj\u0105c\u0105 powy\u017csze aspekty problematyk\u0105 ochrony morskich farm wiatrowych.<\/span><\/p>\n Realizuj\u0105c strategiczne inwestycje o znaczeniu kluczowym dla bezpiecze\u0144stwa energetycznego pa\u0144stwa opieraj\u0105ce si\u0119 o dost\u0119p do morza, obejmuj\u0105ce zar\u00f3wno dostawy w\u0119glowodor\u00f3w, jak i produkcj\u0119 i transfer energii elektrycznej, istotn\u0105 kwesti\u0105 jest dope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z ochron\u0105 infrastruktury funkcjonuj\u0105cej na morzu oraz na styku l\u0105du i morza. Nale\u017cy przy tym pami\u0119ta\u0107, i\u017c potencjalny przeciwnik realizuj\u0105c swe cele got\u00f3w jest przekracza\u0107 granice zapis\u00f3w prawa mi\u0119dzynarodowego, norm moralnych i etycznych, cechuj\u0105c si\u0119 przy tym brakiem przewidywalno\u015bci i irracjonalno\u015bci\u0105 dzia\u0142ania. Domena morska zdaje si\u0119 przy tym obszarem du\u017cych mo\u017cliwo\u015bci w zakresie kreowania incydent\u00f3w maj\u0105cych kszta\u0142towa\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej osi\u0105gni\u0119te zostan\u0105 cele strategiczne strony po\u015brednio lub bezpo\u015brednio podejmuj\u0105cej ataki.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Realizuj\u0105c projekty morskich farm wiatrowych nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 ca\u0142\u0105 palet\u0119 zagro\u017ce\u0144 by zapewni\u0107 ich bezpieczne funkcjonowanie. Ostatnie wydarzenia zwi\u0105zane z wybuchami, kt\u00f3re uszkodzi\u0142y gazoci\u0105gi Nord Stream I i II jeszcze bardziej uwidaczniaj\u0105 tak\u0105 konieczno\u015b\u0107 – szerzej o aspektach bezpiecze\u0144stwa energetycznej infrastruktury krytycznej na Morzu Ba\u0142tyckim pisze w komentarzu dla BalticWind.EU dr Rafa\u0142 Mi\u0119tkiewicz, Adiunkt […]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":19722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[137,167,164,142,1378],"tags":[384,1853,370,1317,331,552,343,694,227,1785,424,323,381,382,1280,228,1811,1777,652,1162,982,375,193,1160],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19724"}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19724\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}