{"id":41772,"date":"2025-02-04T11:09:26","date_gmt":"2025-02-04T10:09:26","guid":{"rendered":"https:\/\/balticwind.eu\/?p=41772"},"modified":"2025-02-20T21:55:42","modified_gmt":"2025-02-20T20:55:42","slug":"jak-przeksztalcic-rachunki-za-energie-elektryczna-w-narzedzia-dzialan-na-rzecz-klimatu-i-sprawiedliwosci-spolecznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/jak-przeksztalcic-rachunki-za-energie-elektryczna-w-narzedzia-dzialan-na-rzecz-klimatu-i-sprawiedliwosci-spolecznej\/","title":{"rendered":"Jak przekszta\u0142ci\u0107 rachunki za energi\u0119 elektryczn\u0105 w narz\u0119dzia dzia\u0142a\u0144 na rzecz klimatu i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/i><\/b><\/p>\n

Marine Cornelis, dyrektorka wykonawcza i za\u0142o\u017cycielka Next Energy Consumer, ambasadorka cyfrowa EUSEW<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n

Niniejszy artyku\u0142 redakcyjny powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z European Sustainable Energy Week 2025. Otwarte zaproszenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie ec.europa.eu\/eusew<\/a>.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/b><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Co by by\u0142o, gdyby rachunek za energi\u0119 elektryczn\u0105 m\u00f3g\u0142 pom\u00f3c w walce ze zmianami klimatu i nier\u00f3wno\u015bciami? Transformacja energetyczna w Europie to nie tylko liczenie paneli s\u0142onecznych i turbin wiatrowych: chodzi o to, aby system dzia\u0142a\u0142 dla wszystkich. Dobrze zaprojektowane rachunki i sprawiedliwe taryfy za energi\u0119 elektryczn\u0105 mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce czysta energia b\u0119dzie przyst\u0119pna cenowo i dost\u0119pna, ale dzisiejsze ceny cz\u0119sto pozostawiaj\u0105 najs\u0142abszych w tyle. Co nale\u017cy zmieni\u0107 i jak mo\u017cemy teraz dzia\u0142a\u0107?<\/p>\n

Prawdziwy koszt nier\u00f3wno\u015bci energetycznych<\/strong><\/p>\n

Kiedy ceny energii gwa\u0142townie rosn\u0105, najbardziej dotkni\u0119ci s\u0105 zawsze ci z najmniejszymi mo\u017cliwo\u015bciami finansowymi. W 2023 r. w ca\u0142ej UE gospodarstwa domowe p\u0142aci\u0142y \u015brednio 29 cent\u00f3w za kilowatogodzin\u0119<\/a>, czyli wi\u0119cej ni\u017c wiele z nich mog\u0142o sobie na to pozwoli\u0107. Kryzys z 2021 r. ujawni\u0142 g\u0142\u0119bokie b\u0142\u0119dy w sposobie ustalania cen energii elektrycznej. Taryfy zaprojektowane bez uwzgl\u0119dnienia sprawiedliwo\u015bci sprawi\u0142y, \u017ce rodziny znajduj\u0105ce si\u0119 w trudnej sytuacji nie s\u0105 w stanie poradzi\u0107 sobie z niestabilnymi rachunkami, a ub\u00f3stwo energetyczne ro\u015bnie.<\/p>\n

Przej\u015bcie na odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii i dynamiczne taryfy, cho\u0107 niezb\u0119dne, nie naprawiaj\u0105 tego automatycznie. Wiele os\u00f3b nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na panele s\u0142oneczne lub inteligentne urz\u0105dzenia, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o zmianie czasu ich u\u017cytkowania, aby skorzysta\u0107 z ta\u0144szej,<\/a> bardziej ekologicznej energii elektrycznej. Sprawiedliwy system energetyczny musi uwzgl\u0119dnia\u0107 te luki.<\/p>\n

Czy nasze taryfy przynosz\u0105 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku?<\/strong><\/p>\n

Spos\u00f3b, w jaki p\u0142acimy za energi\u0119 elektryczn\u0105, wp\u0142ywa na nasze zachowanie. Teoretycznie taryfy dynamiczne zach\u0119caj\u0105 ludzi do korzystania z energii w ta\u0144szych i bardziej ekologicznych porach dnia. Jednak dla wielu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 one z ryzykiem. Bez pieni\u0119dzy na zakup elastycznych urz\u0105dze\u0144 lub czasu na dostosowanie zu\u017cycia, gospodarstwa domowe p\u0142ac\u0105 najwy\u017csze ceny, gdy rachunki rosn\u0105.<\/p>\n

Taryfy o sta\u0142ej cenie wydaj\u0105 si\u0119 bezpieczniejsze, ale ukrywaj\u0105 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z energii odnawialnej. Ludzie trac\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 oszcz\u0119dzania, gdy wieje wiatr lub \u015bwieci s\u0142o\u0144ce. Co gorsza, taryfy te cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 konsument\u00f3w d\u0142ugimi i drogimi umowami, czyni\u0105c zmian\u0119 kosztown\u0105 i skomplikowan\u0105. Istnieje kompromis – ale jeszcze go nie osi\u0105gn\u0119li\u015bmy.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142yby uczciwe ceny?<\/strong><\/p>\n

Ceny energii elektrycznej nie s\u0105 uniwersalne. Gospodarstwa domowe s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane: rodzina w s\u0142abo izolowanym mieszkaniu ma inne potrzeby ni\u017c osoba \u0142aduj\u0105ca samoch\u00f3d elektryczny w domu. Aby taryfy dzia\u0142a\u0142y dla wszystkich, decydenci i organy regulacyjne musz\u0105 stworzy\u0107 podstawy dla stabilno\u015bci cen przy zachowaniu elastyczno\u015bci. Przyk\u0142adowo, rosn\u0105ce taryfy blokowe zapewniaj\u0105 podstawow\u0105 ilo\u015b\u0107 energii elektrycznej po ni\u017cszej stawce, z wy\u017cszymi cenami za wi\u0119ksze zu\u017cycie. Taryfy te sprawdzaj\u0105 si\u0119 w przypadku gospodarstw domowych o niskich dochodach, ale musz\u0105 by\u0107 starannie zaprojektowane, aby unikn\u0105\u0107 zach\u0119cania do nieefektywnych energetycznie zachowa\u0144.<\/p>\n

Pomocne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c panele s\u0142oneczne i inteligentne technologie. Podliczniki, kt\u00f3re oddzielaj\u0105 podstawowe zu\u017cycie energii od elastycznego, mog\u0105 pozwoli\u0107 rodzinom \u0142atwiej kontrolowa\u0107 koszty. Proste, przejrzyste systemy rozliczeniowe i aplikacje dzia\u0142aj\u0105ce w czasie rzeczywistym mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce taryfy b\u0119d\u0105 \u0142atwiejsze do zrozumienia, nawet dla tych, kt\u00f3rzy nie s\u0105 obeznani z technologi\u0105. Powszechne udost\u0119pnienie tych narz\u0119dzi jest jednak przeszkod\u0105, kt\u00f3rej nie mo\u017cna zignorowa\u0107.<\/p>\n

Jak mo\u017cemy przeprojektowa\u0107 taryfy, aby dzia\u0142a\u0142y dla wszystkich? Oto pi\u0119\u0107 pomys\u0142\u00f3w na pocz\u0105tek:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Uczyni\u0107 rachunki bardziej przejrzystymi i sprawiedliwymi: Upewnienie si\u0119, \u017ce taryfy socjalne docieraj\u0105 do os\u00f3b ubogich energetycznie poprzez lepsz\u0105 automatyzacj\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi podmiotami odpowiedzialnymi za ochron\u0119 socjaln\u0105 i energi\u0119, aby zagwarantowa\u0107 przyst\u0119pno\u015b\u0107 cenow\u0105 dla gospodarstw domowych znajduj\u0105cych si\u0119 w trudnej sytuacji. We W\u0142oszech wprowadzenie zautomatyzowanej alokacji premii energetycznej w 2021 r. potroi\u0142o liczb\u0119 gospodarstw domowych korzystaj\u0105cych z obni\u017cki bezpo\u015brednio na rachunkach za energi\u0119 elektryczn\u0105 i gaz (do 4 milion\u00f3w)<\/a>.<\/li>\n
  2. Wspieranie prosumpcji i elastycznego zu\u017cycia: Oferuj programy, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce inteligentne urz\u0105dzenia lub odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii, takie jak panele s\u0142oneczne, s\u0105 dost\u0119pne dla gospodarstw domowych o ni\u017cszych dochodach. Przyk\u0142adowo, grecki rz\u0105d przesuwa ni\u017csze taryfy za energi\u0119 elektryczn\u0105 poza godzinami szczytu z godzin nocnych na po\u0142udniowe<\/a>, aby dostosowa\u0107 zu\u017cycie energii do produkcji energii ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych.<\/span><\/li>\n
  3. Ochrona konsument\u00f3w przed zmienno\u015bci\u0105 cen: Przyk\u0142adowo, rosn\u0105ce taryfy blokowe<\/a>, cho\u0107 rzadko spotykane w UE, mog\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 tanie podstawowe poziomy zu\u017cycia z dynamicznymi taryfami powy\u017cej podstawowych poziom\u00f3w. Ponadto, jak zaplanowano w dyrektywie w sprawie kszta\u0142towania rynku energii elektrycznej (2024)<\/a>, w przypadku uznanego kryzysu pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 wkroczy\u0107 i zastosowa\u0107 tymczasowe zabezpieczenia, aby chroni\u0107 konsument\u00f3w przed niezno\u015bnymi skokami cen.\u00a0<\/span><\/li>\n
  4. Ponowne przemy\u015blenie podatk\u00f3w i op\u0142at: Przeniesienie obci\u0105\u017cenia z energii elektrycznej, aby zielone rozwi\u0105zania, takie jak pompy ciep\u0142a, by\u0142y bardziej atrakcyjne ni\u017c paliwa kopalne. Mo\u017ce to wymaga\u0107 reformy dyrektywy w sprawie opodatkowania energii<\/a> w celu obni\u017cenia akcyzy na odnawialn\u0105 energi\u0119 elektryczn\u0105.<\/span><\/li>\n
  5. Zaanga\u017cowanie ludzi w ten proces: Rzeczywi\u015bcie, wprowadzenie dynamicznych taryf nie by\u0142o tak dynamiczne, jak oczekiwano na wielu rynkach. Poniewa\u017c jednak duzi dostawcy maj\u0105 je wprowadzi\u0107 w 2025 r., upewnienie si\u0119, \u017ce ludzie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 procesu projektowania, ma kluczowe znaczenie. Istotne by\u0142oby na przyk\u0142ad zmobilizowanie paneli obywatelskich i grup fokusowych w celu zaanga\u017cowania niedostatecznie reprezentowanych spo\u0142eczno\u015bci w projektowanie taryf. Panele obywatelskie, takie jak ten dotycz\u0105cy efektywno\u015bci energetycznej prowadzony przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105<\/a>, wykaza\u0142y sw\u00f3j wp\u0142yw na wype\u0142nianie luk i budowanie zaufania.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Dok\u0105d zmierzamy?<\/strong><\/p>\n

    Transformacja energetyczna jest wsp\u00f3lnym wyzwaniem. Osi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w klimatycznych to jedno, ale musi to by\u0107 okazja do promowania sprawiedliwo\u015bci, godno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci. Taryfy energii elektrycznej mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 kwesti\u0105 techniczn\u0105, ale dotykaj\u0105 ka\u017cdego gospodarstwa domowego i kszta\u0142tuj\u0105 spos\u00f3b, w jaki korzystamy z systemu.<\/p>\n

    Nie mo\u017cemy czeka\u0107 na idealne rozwi\u0105zanie. Podejmuj\u0105c ma\u0142e, praktyczne kroki, Europa mo\u017ce zmierza\u0107 w kierunku systemu, w kt\u00f3rym energia jest czysta, przyst\u0119pna cenowo i sprawiedliwa dla wszystkich. Nie m\u00f3wmy tylko o zmianach. Zbudujmy j\u0105, jedn\u0105 kilowatogodzin\u0119 na raz.<\/p>\n

    Przydatne linki:<\/strong><\/p>\n

    1. Boosting participation in the energy transition by Green European Foundation (GEF) and Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung European Union https:\/\/eu.boell.org\/en\/boosting-participation-energy-transition<\/a><\/p>\n

    2. Hirth, L., M\u00fchlenpfordt, J. and Schlecht, I. (2023). Electricity tariffs for price security and flexibility. Designing a dynamic tariff with price hedging. https:\/\/neon.energy\/Neon-Dynamischer-Tarif-EN.pdf<\/a><\/p>\n

    3. European Environment Agency and ACER (2023) Flexibility solutions to support a decarbonised and secure EU electricity system. Retrieved from https:\/\/www.eea.europa.eu\/publications\/flexibility-solutions-to-support<\/a><\/p>\n

    Biografia autora<\/strong><\/p>\n

    Marine Cornelis<\/a>, za\u0142o\u017cycielka Next Energy Consumer i podcastu Energ’ Ethic, \u0142\u0105czy analiz\u0119 i przyw\u00f3dztwo z praktycznym rozpowszechnianiem dla firm i projekt\u00f3w w Europie, Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Ameryce \u0141aci\u0144skiej. Dzi\u0119ki 15-letniemu do\u015bwiadczeniu w zakresie ochrony konsument\u00f3w, ub\u00f3stwa energetycznego i transformacji cyfrowej, opowiada si\u0119 za r\u00f3wno\u015bci\u0105 p\u0142ci, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 i wzmocnieniem pozycji spo\u0142eczno\u015bci. Jej praca dzia\u0142a jako pomost mi\u0119dzy interesariuszami, \u0142\u0105cz\u0105c ludzkie, techniczne i polityczne spostrze\u017cenia, aby zapewni\u0107, \u017ce do\u015bwiadczenia ludzi nap\u0119dzaj\u0105 narracj\u0119 transformacji. Za po\u015brednictwem podcastu Energ’ Ethic dzieli si\u0119 inspiruj\u0105cymi historiami, kt\u00f3re nap\u0119dzaj\u0105 globalny post\u0119p w dziedzinie energii i klimatu<\/p>\n

     <\/p>\n

    Zastrze\u017cenie<\/strong>: Ten artyku\u0142 jest wk\u0142adem partnera. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n

    Ani Komisja Europejska, ani \u017cadna osoba dzia\u0142aj\u0105ca w imieniu Komisji nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za wykorzystanie informacji zawartych w artykule. Wyra\u017cone opinie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie opiniami autor\u00f3w i nie powinny by\u0107 traktowane jako reprezentatywne dla oficjalnego stanowiska Komisji Europejskiej.<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: European Sustainable Energy Week<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Marine Cornelis, dyrektorka wykonawcza i za\u0142o\u017cycielka Next Energy Consumer, ambasadorka cyfrowa EUSEW Niniejszy artyku\u0142 redakcyjny powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z European Sustainable Energy Week 2025. Otwarte zaproszenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie ec.europa.eu\/eusew.   \u00a0     Co by by\u0142o, gdyby rachunek za energi\u0119 elektryczn\u0105 m\u00f3g\u0142 pom\u00f3c w walce ze zmianami klimatu i nier\u00f3wno\u015bciami? Transformacja energetyczna w […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":40633,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[137,2045,167,143],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41772"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41772\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}