{"id":41777,"date":"2025-02-05T08:41:03","date_gmt":"2025-02-05T07:41:03","guid":{"rendered":"https:\/\/balticwind.eu\/?p=41777"},"modified":"2025-02-20T21:54:40","modified_gmt":"2025-02-20T20:54:40","slug":"zielona-transformacja-na-rozdrozu-jak-sprawiedliwy-podzial-moze-ja-przyspieszyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/zielona-transformacja-na-rozdrozu-jak-sprawiedliwy-podzial-moze-ja-przyspieszyc\/","title":{"rendered":"Zielona transformacja na rozdro\u017cu: jak sprawiedliwy podzia\u0142 mo\u017ce j\u0105 przyspieszy\u0107?"},"content":{"rendered":"

Autorka: Eliza Barnea<\/strong>, Young Energy Ambassador EUSEW<\/a>, koncentruje si\u0119 na potrzebie Zielonego i Spo\u0142ecznego \u0141adu w UE, aby zapewni\u0107 sprawiedliw\u0105 i uczciw\u0105 zielon\u0105 transformacj\u0119, r\u00f3wnowa\u017c\u0105c dzia\u0142ania na rzecz klimatu z ochron\u0105 socjaln\u0105 s\u0142abszych grup spo\u0142ecznych.<\/em><\/p>\n

Niniejszy artyku\u0142 redakcyjny powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z European Sustainable Energy Week 2025. Otwarte zaproszenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie ec.europa.eu\/eusew<\/a>.<\/em><\/p>\n

Nowy rozdzia\u0142 zielonej transformacji<\/strong><\/p>\n

Wraz z obj\u0119ciem urz\u0119du przez now\u0105 Komisj\u0119 Europejsk\u0105, debaty na temat priorytet\u00f3w bloku na przysz\u0142o\u015b\u0107 w czasach permakryzysu tocz\u0105 si\u0119 pe\u0142n\u0105 par\u0105. Od pandemii COVID-19, rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, kryzysu energetycznego i coraz cz\u0119stszych kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, wydarzenia ostatnich lat utrzymywa\u0142y UE w ci\u0105g\u0142ym strumieniu reagowania kryzysowego. Dzisiejsze wyzwania maj\u0105 jednak charakter strukturalny i d\u0142ugoterminowy. Koszty \u017cycia, mi\u0119dzynarodowy krajobraz bezpiecze\u0144stwa, stan demokracji i zmiany klimatu by\u0142y jednymi z najwa\u017cniejszych priorytet\u00f3w<\/a>, kt\u00f3re przyci\u0105gn\u0119\u0142y ludzi do urn wyborczych w wyborach UE z najwy\u017csz\u0105 frekwencj\u0105 w ci\u0105gu ostatnich 30 lat<\/a>.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce najbardziej transformacyjnym pod wzgl\u0119dem potencjalnego wp\u0142ywu jest ambicja UE, aby przewodzi\u0107 transformacji w kierunku neutralno\u015bci klimatycznej. Spotka\u0142o si\u0119 to jednak z rosn\u0105c\u0105 frustracj\u0105 ze strony pracownik\u00f3w, kt\u00f3ra zosta\u0142a wykorzystana przez ekstremistyczny dyskurs polityczny w ca\u0142ej Europie. Jak pokaza\u0142y wyniki ostatnich wybor\u00f3w w Rumunii<\/a>, wzrost ruch\u00f3w populistycznych grozi powrotem do punktu wyj\u015bcia poprzez zakwestionowanie samego poj\u0119cia zmian klimatu<\/a>. Przysz\u0142o\u015b\u0107 Europejskiego Zielonego \u0141adu (EGD) i pakietu Fit for 55 wydaje si\u0119 wci\u0105\u017c niepewna, ale potrzeba dzia\u0142ania staje si\u0119 coraz pilniejsza z ka\u017cd\u0105 chwil\u0105. Wed\u0142ug opublikowanego w pa\u017adzierniku przez UNEP raportu Emissions Gap Report<\/a>, \u015bwiat jest na dobrej drodze do wzrostu temperatury o 3,1\u00b0C. To ponad dwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c pr\u00f3g 1,5\u00b0C, kt\u00f3ry rz\u0105dy na ca\u0142ym \u015bwiecie zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 utrzyma\u0107 prawie 10 lat temu w ramach porozumienia paryskiego.<\/p>\n

Katastrofalne skutki zmian klimatu nadal pustoszy\u0142y kontynent w tym roku, powoduj\u0105c straty ludzkie i materialne warte dziesi\u0105tki miliard\u00f3w euro<\/a>. W rezultacie wyniki wybor\u00f3w w UE wyra\u017anie wskazuj\u0105 na potrzeb\u0119 lepszego radzenia sobie z postrzeganymi napi\u0119ciami mi\u0119dzy celami \u015brodowiskowymi a sprawiedliwo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Polityka klimatyczna mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 tylko wtedy, gdy zajmiemy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c potrzebami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n

Dzia\u0142ania na rzecz klimatu i sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna – dwie strony tego samego medalu<\/strong><\/p>\n

Przejmuj\u0105cym przyk\u0142adem wzajemnych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy dzia\u0142aniami na rzecz klimatu a sprawiedliwo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 jest fala protest\u00f3w rolnik\u00f3w w ca\u0142ej Europie w 2024 roku. Wsp\u00f3lnym punktem spornym s\u0105 surowe przepisy \u015brodowiskowe UE i niedawno uzgodniona umowa handlowa mi\u0119dzy UE a po\u0142udniowoameryka\u0144skim blokiem handlowym Mercosur. Wed\u0142ug francuskich rolnik\u00f3w<\/a>, umowa handlowa spowoduje zalanie rynku UE tanimi produktami, opracowanymi przy zachowaniu lu\u017anych norm \u015brodowiskowych. W odpowiedzi na niezadowolenie rolnik\u00f3w Komisja wycofa\u0142a wniosek dotycz\u0105cy rozporz\u0105dzenia w sprawie zr\u00f3wnowa\u017conego stosowania pestycyd\u00f3w<\/a>, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu zmniejszenie o po\u0142ow\u0119 stosowania pestycyd\u00f3w do 2030 r. w celu budowania zr\u00f3wnowa\u017conych \u0142a\u0144cuch\u00f3w produkcji \u017cywno\u015bci i wspierania odbudowy r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej.<\/p>\n

Rolnictwo nie jest jednak jedynym strategicznym sektorem, w kt\u00f3rym nacisk na szybsze dzia\u0142ania na rzecz klimatu ma nieproporcjonalny wp\u0142yw na osoby najbardziej nara\u017cone. Zielona transformacja to proces obejmuj\u0105cy ca\u0142\u0105 gospodark\u0119 i pokolenia, zmiana paradygmatu, kt\u00f3ra odbije si\u0119 echem zar\u00f3wno w spo\u0142eczno\u015bciach lokalnych, jak i w dynamice geopolitycznej.<\/p>\n

Podj\u0119to pewne wa\u017cne kroki, od cel\u00f3w stopniowego wycofywania kot\u0142\u00f3w w\u0119glowych<\/a> lub na paliwa kopalne po wprowadzenie systemu handlu uprawnieniami do emisji dla budynk\u00f3w i transportu drogowego (ETS2<\/a>) od 2027 roku. Jednak cho\u0107 s\u0105 to \u015brodki niezb\u0119dne do obni\u017cenia emisji gaz\u00f3w cieplarnianych w UE, ich skutki mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 mieczem obosiecznym, odczuwalnym zar\u00f3wno w UE, jak i poza jej granicami. Brak z\u0142agodzenia nieproporcjonalnych koszt\u00f3w transformacji dla najbardziej nara\u017conych obywateli UE niesie ze sob\u0105 ryzyko dalszego pog\u0142\u0119biania nier\u00f3wno\u015bci wewn\u0105trzkrajowych, podsycania ekstremizmu i nastroj\u00f3w eurosceptycznych. Poza granicami UE, wy\u015bcig w kierunku elektryfikacji grozi wypieraniem dzia\u0142alno\u015bci zanieczyszczaj\u0105cej \u015brodowisko, zwi\u0119kszaniem szk\u00f3d \u015brodowiskowych i spo\u0142ecznych<\/a> w krajach bogatych w zasoby oraz zwi\u0119kszaniem ryzyka konflikt\u00f3w i przesiedle\u0144 w i tak ju\u017c niestabilnych regionach. To tylko niekt\u00f3re z negatywnych efekt\u00f3w zewn\u0119trznych, kt\u00f3rych nie mo\u017cna ignorowa\u0107, je\u015bli chcemy, aby obietnica bardziej sprawiedliwego i ekologicznego modelu gospodarczego sta\u0142a si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 dla nas wszystkich, a UE sta\u0142a si\u0119 \u015bwiatowym liderem w tym procesie.<\/p>\n

Spo\u0142eczny Fundusz Klimatyczny i Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji – zintegrowane podej\u015bcie do dzia\u0142a\u0144 w dziedzinie klimatu<\/strong><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce drog\u0105 naprz\u00f3d dla zielonego prawodawstwa UE musi by\u0107 Zielony i Spo\u0142eczny \u0141ad, kt\u00f3ry starannie przeplata \u015brodki ochrony socjalnej i \u015brodowiskowej wzd\u0142u\u017c \u0142a\u0144cuch\u00f3w warto\u015bci. Takimi instrumentami s\u0105 unijny Mechanizm Sprawiedliwej Transformacji i Spo\u0142eczny Fundusz Klimatyczny. Je\u015bli zostan\u0105 dobrze wdro\u017cone, mog\u0105 z\u0142agodzi\u0107 nieproporcjonalny wp\u0142yw zielonej polityki na grupy szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe, jednocze\u015bnie tworz\u0105c mo\u017cliwo\u015bci dla wszystkich.<\/p>\n

Utworzony w 2023 r. Spo\u0142eczny Fundusz Klimatyczny ((UE) 2023\/955)<\/a> b\u0119dzie \u0142\u0105czy\u0142 dochody z aukcji uprawnie\u0144 z nowo utworzonego systemu ETS2 obejmuj\u0105cego emisje CO2 ze spalania paliw w budynkach, transporcie drogowym i ma\u0142ym przemy\u015ble. Oczekuje si\u0119, \u017ce zmobilizuje on ponad 86 mld EUR<\/a> w latach 2026-2032, wspieraj\u0105c kraje UE w radzeniu sobie z rosn\u0105cym wyzwaniem ub\u00f3stwa energetycznego i transportowego. Zwalczanie strukturalnych przyczyn ub\u00f3stwa energetycznego i zapewnianie d\u0142ugoterminowej pomocy najbardziej nara\u017conym ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia legalno\u015bci jednego z najwa\u017cniejszych instrument\u00f3w UE w zakresie dzia\u0142a\u0144 na rzecz klimatu, unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Dost\u0119p do tych funduszy b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 od opracowania krajowych plan\u00f3w spo\u0142eczno-klimatycznych, a p\u0142atno\u015bci b\u0119d\u0105 uwarunkowane celami spo\u0142ecznymi i klimatycznymi. Nale\u017cy to zrobi\u0107 w spos\u00f3b partycypacyjny, zapewniaj\u0105c, \u017ce interesy os\u00f3b dotkni\u0119tych s\u0105 reprezentowane, a proponowane inwestycje odpowiadaj\u0105 na lokalne wyzwania.<\/p>\n

Kolejnym istotnym instrumentem maj\u0105cym na celu zr\u00f3wnowa\u017cenie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i dzia\u0142a\u0144 na rzecz klimatu jest Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST, (UE) 2021\/1056))<\/a>. Przyj\u0119ty w 2021 r. FST by\u0142 potwierdzeniem, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie celu bloku, jakim jest neutralno\u015b\u0107 klimatyczna do 2050 r., b\u0119dzie stanowi\u0107 nieproporcjonalne wyzwanie dla region\u00f3w zale\u017cnych od upadaj\u0105cych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u zanieczyszczaj\u0105cych \u015brodowisko, z wysoko wyspecjalizowan\u0105 si\u0142\u0105 robocz\u0105 i ograniczonymi alternatywami zatrudnienia. FST, b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 mechanizmu sprawiedliwej transformacji, ma bud\u017cet w wysoko\u015bci ponad 17,5 mld EUR na lata 2021-2027. Jego celem jest sprostanie w zintegrowany spos\u00f3b mi\u0119dzysektorowym wyzwaniom zwi\u0105zanym z dekarbonizacj\u0105 region\u00f3w monoprzemys\u0142owych, a zw\u0142aszcza region\u00f3w w\u0119glowych.<\/p>\n

Pod wieloma wzgl\u0119dami podstawowe zasady FST s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 rozwi\u0105zania umo\u017cliwiaj\u0105cego dostosowanie przysz\u0142ych polityk do wyzwa\u0144 i reali\u00f3w zielonej transformacji. Koncentruj\u0105c si\u0119 na terytorialno\u015bci i rozwoju ukierunkowanym terytorialnie, ukierunkowane wsparcie FST by\u0142o uwarunkowane opracowaniem terytorialnych plan\u00f3w sprawiedliwej transformacji (TPST) na poziomie regionalnym. Zgodnie z zasad\u0105 partnerstwa<\/a> opracowanie i wdro\u017cenie TPST po\u0142\u0105czy\u0142o r\u00f3\u017cne zainteresowane strony wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego celu. Pod wieloma wzgl\u0119dami proces partycypacyjny odblokowany przez FST stworzy\u0142 precedens najlepszych praktyk niezb\u0119dny do powodzenia zielonej transformacji, tworz\u0105c synergi\u0119 dla lokalnej odpowiedzialno\u015bci<\/a> i szerszego zaanga\u017cowania publicznego<\/a>. FST k\u0142adzie obecnie podwaliny pod zielon\u0105 gospodark\u0119, stosuj\u0105c ambitne podej\u015bcie, niewyobra\u017calne dla region\u00f3w uzale\u017cnionych od w\u0119gla i monoprzemys\u0142owych zaledwie dekad\u0119 temu.<\/p>\n

Na \u0141otwie<\/a> 1,8 mln EUR przeznaczono na popraw\u0119 kompetencji samorz\u0105d\u00f3w lokalnych i specjalist\u00f3w regionalnych oraz \u0142agodzenie spo\u0142eczno-gospodarczych skutk\u00f3w zmian klimatu. W Grecji<\/a> FST zapewni specjalne wsparcie dla spo\u0142eczno\u015bci energetycznych w celu rozwijania inicjatyw w zakresie samodzielnej produkcji w regionach w\u0119gla brunatnego. W rumu\u0144skim regionie w\u0119glowym Jiu Valley<\/a> FST wesprze rozw\u00f3j centrum robotyki dla m\u0142odzie\u017cy na terenie by\u0142ej kopalni. We wrze\u015bniu CEE Bankwatch Network i 41 innych europejskich organizacji wyda\u0142o wsp\u00f3lne o\u015bwiadczenie<\/a>, w kt\u00f3rym zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 do europejskich decydent\u00f3w o kontynuacj\u0119 i wzmocnienie FST w nast\u0119pnym okresie finansowym, aby zapewni\u0107, \u017ce \u201enikt nie zostanie pomini\u0119ty na drodze UE do neutralno\u015bci klimatycznej\u201d.<\/p>\n

Droga naprz\u00f3d dla zielonej transformacji<\/strong><\/p>\n

Stworzenie r\u00f3wnych szans w zakresie zielonej transformacji musi by\u0107 priorytetem w kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Poniewa\u017c negocjowany b\u0119dzie kolejny d\u0142ugoterminowy bud\u017cet UE, nale\u017cy skupi\u0107 si\u0119 na kontynuacji ambitnych prac rozpocz\u0119tych ju\u017c w ramach Europejskiego Zielonego \u0141adu.<\/p>\n

Obszary priorytetowe powinny koncentrowa\u0107 si\u0119 na zapewnieniu odpowiedniego finansowania ukierunkowanego wsparcia z podej\u015bciem terytorialnym, opartym na znacz\u0105cym dialogu spo\u0142ecznym, negocjacjach zbiorowych i przejrzystym zarz\u0105dzaniu dzielonym. Zasadami przewodnimi musz\u0105 by\u0107 ochrona os\u00f3b najbardziej dotkni\u0119tych poprzez uwzgl\u0119dnienie silnych uwarunkowa\u0144 spo\u0142ecznych i \u015brodowiskowych oraz zaj\u0119cie si\u0119 powi\u0105zaniami mi\u0119dzy podatno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 a podatno\u015bci\u0105 na zmiany klimatu. Dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w publicznych powinien r\u00f3wnie\u017c wi\u0105za\u0107 si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105 publiczn\u0105 wobec dobra wsp\u00f3lnego. Oznacza to wspieranie w\u0142adz lokalnych za pomoc\u0105 narz\u0119dzi finansowych i pozafinansowych w celu rozwijania wiedzy niezb\u0119dnej do prowadzenia ich miast i wsi w kierunku neutralno\u015bci klimatycznej. Przybli\u017cenie obywatelom dzia\u0142a\u0144 na rzecz klimatu i p\u0142yn\u0105cych z nich korzy\u015bci pozostaje kluczowe dla zapewnienia d\u0142ugoterminowej akceptacji spo\u0142ecznej i wspierania zmian zachowa\u0144 niezb\u0119dnych do tego, by zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j sta\u0142 si\u0119 warto\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n

Ponadto nale\u017cy kontynuowa\u0107 wysi\u0142ki na rzecz wype\u0142nienia luk w zakresie zr\u00f3wnowa\u017conych system\u00f3w \u017cywno\u015bciowych i dobrostanu zwierz\u0105t, ekologicznej transformacji przemys\u0142owej i ekologicznych zam\u00f3wie\u0144 publicznych zgodnie z celami Europejskiego Zielonego \u0141adu, zw\u0142aszcza w zakresie wydajno\u015bci, wystarczalno\u015bci i obiegu zamkni\u0119tego. Wreszcie, je\u015bli mamy obj\u0105\u0107 przyw\u00f3dztwo w globalnej transformacji w kierunku zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju i dzia\u0142a\u0107 jako katalizator bezpiecze\u0144stwa i dobrobytu, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na zewn\u0119trzny wp\u0142yw polityk i um\u00f3w handlowych Zielonego \u0141adu na prawa pracownicze i ochron\u0119 \u015brodowiska.<\/p>\n

Sprawiedliwa zielona transformacja jest bezprecedensow\u0105 szans\u0105 na stworzenie zmiany paradygmatu niezb\u0119dnej do rozwi\u0105zania potr\u00f3jnego kryzysu zwi\u0105zanego ze zmianami klimatu, utrat\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej i zanieczyszczeniem, w spos\u00f3b transformacyjny, a nie reformatorski. Jak okre\u015blono w pakiecie Fit for 55<\/a>, zielona transformacja jest \u201eszans\u0105 na zmniejszenie systemowych nier\u00f3wno\u015bci\u201d i wprowadzenie nowego modelu gospodarczego, kt\u00f3ry w centrum stawia dobrobyt ludzi i \u015brodowiska. Misja wspierania tej przysz\u0142o\u015bciowej wizji politycznej musi by\u0107 podtrzymywana zar\u00f3wno przez instytucje europejskie, jak i rz\u0105dy krajowe.<\/p>\n

Obietnica Europejskiego Zielonego \u0141adu dotycz\u0105ca sprawiedliwej transformacji w kierunku bardziej ekologicznego i sprawiedliwego modelu gospodarczego jest prawdopodobnie najbardziej ambitnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem podj\u0119tym przez UE od czasu jej powstania. Podobnie jak w przypadku Deklaracji Schumana z 1950 r.<\/a>, kt\u00f3ra przedstawi\u0142a propozycj\u0119 tego, co stanie si\u0119 UE, osi\u0105gni\u0119cie tego donios\u0142ego celu wymaga \u201ekreatywnych wysi\u0142k\u00f3w proporcjonalnych do niebezpiecze\u0144stw, kt\u00f3re mu zagra\u017caj\u0105\u201d. Nie nale\u017cy dokonywa\u0107 wyboru mi\u0119dzy ochron\u0105 \u015brodowiska, gospodarki lub ludzi. Transformacja gospodarki tak, aby s\u0142u\u017cy\u0142a wszystkim ludziom i naszemu \u015brodowisku, musi by\u0107 drog\u0105 naprz\u00f3d.<\/p>\n

O autorce<\/strong><\/p>\n

Eliza Barnea<\/a> jest ekspertem ds. rozwoju, z du\u017cym do\u015bwiadczeniem w zarz\u0105dzaniu polityk\u0105 i projektami, z rolami w sektorze publicznym \/ pozarz\u0105dowym i organizacjach mi\u0119dzynarodowych. Jej praca koncentruje si\u0119 na powi\u0105zaniu integracji spo\u0142ecznej i zielonej transformacji, \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z Komisj\u0105 Europejsk\u0105 i rz\u0105dem rumu\u0144skim na wszystkich szczeblach, aby przyspieszy\u0107 bardziej sprawiedliwe przej\u015bcie na gospodark\u0119 niskoemisyjn\u0105. Obecnie koordynuje kampani\u0119 na rzecz sprawiedliwej transformacji dla Bankwatch Romania, organizacji pozarz\u0105dowej zajmuj\u0105cej si\u0119 ochron\u0105 \u015brodowiska, i pe\u0142ni funkcj\u0119 lidera hrabstwa w zakresie pomocy technicznej udzielanej rz\u0105dowi rumu\u0144skiemu w celu przygotowania spo\u0142ecznego planu klimatycznego. Jest cz\u0119\u015bci\u0105 unijnej sieci ekspert\u00f3w ds. sprawiedliwej transformacji, bazy danych ekspert\u00f3w JTPeers i jest Young Energy Ambassador 2024 UE.<\/p>\n

Zastrze\u017cenie<\/strong>: Ten artyku\u0142 jest wk\u0142adem partnera. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n

Ani Komisja Europejska, ani \u017cadna osoba dzia\u0142aj\u0105ca w imieniu Komisji nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za wykorzystanie informacji zawartych w artykule. Wyra\u017cone opinie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie opiniami autor\u00f3w i nie powinny by\u0107 traktowane jako reprezentatywne dla oficjalnego stanowiska Komisji Europejskiej.<\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: European Sustainable Energy Week<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autorka: Eliza Barnea, Young Energy Ambassador EUSEW, koncentruje si\u0119 na potrzebie Zielonego i Spo\u0142ecznego \u0141adu w UE, aby zapewni\u0107 sprawiedliw\u0105 i uczciw\u0105 zielon\u0105 transformacj\u0119, r\u00f3wnowa\u017c\u0105c dzia\u0142ania na rzecz klimatu z ochron\u0105 socjaln\u0105 s\u0142abszych grup spo\u0142ecznych. Niniejszy artyku\u0142 redakcyjny powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z European Sustainable Energy Week 2025. Otwarte zaproszenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie ec.europa.eu\/eusew. Nowy […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":41424,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2046,137,2045,167],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41777\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}