{"id":43041,"date":"2025-04-28T08:46:37","date_gmt":"2025-04-28T06:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/balticwind.eu\/?p=43041"},"modified":"2025-04-28T08:46:37","modified_gmt":"2025-04-28T06:46:37","slug":"budzet-ue-ktory-dziala-dla-ludzi-odblokowanie-finansowania-dla-spolecznosci-energetycznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/budzet-ue-ktory-dziala-dla-ludzi-odblokowanie-finansowania-dla-spolecznosci-energetycznych\/","title":{"rendered":"Bud\u017cet UE, kt\u00f3ry dzia\u0142a dla ludzi: odblokowanie finansowania dla spo\u0142eczno\u015bci energetycznych"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cszy tekst napisali Dirk Vansintjan, prezes REScoop.eu, cyfrowy ambasador EUSEW<\/a> (EUSEW’s digitaldigital ambassador); Sara Tachelet, koordynator projektu ACCE i Chris Vrettos, doradca ds. polityki finansowej oraz m\u0142ody ambasador energetyczny EUSEW<\/a> (EUSEW’s young energy ambassador).<\/em><\/p>\n

Autorzy podkre\u015blaj\u0105, w jaki spos\u00f3b obecne systemy finansowe i regulacje ograniczaj\u0105 inicjatywy energetyczne prowadzone przez obywateli i wzywaj\u0105 do reform w celu uwolnienia ich potencja\u0142u i dostosowania do cel\u00f3w polityki UE.<\/em><\/p>\n

Niniejszy artyku\u0142 redakcyjny powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z Europejskim Tygodniem Zr\u00f3wnowa\u017conej Energii (EUSEW) 2025. Otwarte zaproszenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie ec.europa.eu\/eusew<\/a>.<\/em><\/p>\n

Przej\u015bcie Europy na system czystej energii wymaga bezprecedensowych inwestycji, jednak obecne narz\u0119dzia finansowania nie s\u0105 w stanie uwolni\u0107 pe\u0142nego potencja\u0142u obywatelskich inicjatyw energetycznych. Spo\u0142eczno\u015bci energetyczne mog\u0105 zmobilizowa\u0107 miliardy euro na inwestycje w energi\u0119 odnawialn\u0105, ale ich potencja\u0142 pozostaje niewykorzystany ze wzgl\u0119du na skomplikowane zasady pomocy pa\u0144stwa, niedost\u0119pne mechanizmy finansowania i uci\u0105\u017cliwe przepisy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 szerszy krajobraz polityczny Czystego \u0141adu Przemys\u0142owego i trwaj\u0105ce negocjacje dotycz\u0105ce Wieloletnich Ram Finansowych, w jaki spos\u00f3b Europa mo\u017ce wype\u0142ni\u0107 t\u0119 luk\u0119 i zapewni\u0107 sprawiedliwy dost\u0119p do finansowania dla spo\u0142eczno\u015bci energetycznych?<\/p>\n

Finansowanie przysz\u0142o\u015bci: rola inwestycji obywatelskich<\/strong><\/p>\n

Europa potrzebuje du\u017cych inwestycji w energi\u0119 odnawialn\u0105, efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i sieci, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje cele w zakresie dekarbonizacji. Komisja Europejska szacuje<\/a>, \u017ce do 2030 r. b\u0119dzie brakowa\u0107 400 mld euro<\/a> rocznie. Podczas gdy Plan dzia\u0142ania na rzecz przyst\u0119pnych cen energii uznaje potencja\u0142 spo\u0142eczno\u015bci energetycznych<\/a> w stabilizowaniu i obni\u017caniu cen energii, Czysty \u0141ad Przemys\u0142owy (CID) ignoruje ich potencja\u0142 w mobilizowaniu inwestycji. Badanie pokazuje, \u017ce do 2030 r. obywatele mogliby przeznaczy\u0107 176 mld euro na sam\u0105 energi\u0119 wiatrow\u0105. Te inwestycje obywatelskie pobudzaj\u0105 lokalne gospodarki, pomagaj\u0105c jednocze\u015bnie w demokratyzacji systemu energetycznego i stabilizacji cen. Ka\u017cde euro zainwestowane w obywatelskie projekty energetyczne generuje lokalnie od dw\u00f3ch<\/a> do o\u015bmiu<\/a> euro. W przeciwie\u0144stwie do tego, do 75%<\/a> zysk\u00f3w z inwestycji w projekty energetyczne du\u017cych firm energetycznych jest dystrybuowanych jako dywidendy dla akcjonariuszy, co ogranicza ich lokalny wp\u0142yw. Co ciekawe, spo\u0142eczno\u015bci energetyczne coraz cz\u0119\u015bciej inwestuj\u0105 w projekty na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105, takie jak morska energetyka wiatrowa i wielkoskalowe sieci ciep\u0142ownicze, demonstruj\u0105c swoj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do przyczyniania si\u0119 do realizacji cel\u00f3w reindustrializacji Europy. Jednak bez odpowiedniego wsparcia finansowego ich ekspansja pozostaje ograniczona.<\/p>\n

Prze\u0142amywanie barier: przepisy dotycz\u0105ce pomocy pa\u0144stwa i luki w finansowaniu publicznym<\/strong><\/p>\n

Spo\u0142eczno\u015bci energetyczne napotykaj\u0105 bariery finansowe i regulacyjne, w szczeg\u00f3lno\u015bci restrykcyjne przepisy dotycz\u0105ce pomocy pa\u0144stwa i brak mechanizm\u00f3w inwestycyjnych dostosowanych do ich potrzeb. Wiele pa\u0144stw cz\u0142onkowskich nie wykorzystuje efektywnie funduszy<\/a> UE do wspierania spo\u0142eczno\u015bci energetycznych, podczas gdy banki komercyjne cz\u0119sto wahaj\u0105 si\u0119 przed udzielaniem po\u017cyczek, lekcewa\u017c\u0105c korzy\u015bci spo\u0142eczne i gospodarcze, jakie te spo\u0142eczno\u015bci mog\u0105 przynie\u015b\u0107.<\/p>\n

Aby wype\u0142ni\u0107 t\u0119 luk\u0119, krajowe federacje spo\u0142eczno\u015bci energetycznych w krajach takich jak Holandia, Francja i Hiszpania stworzy\u0142y \u201eCommunity Energy Financing Schemes<\/a>\u201d (CEFS), zaprojektowane w celu wspierania i finansowania projekt\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci energetycznych. Systemy te skutecznie \u0142\u0105cz\u0105 inwestycje obywateli, instytucji publicznych i inwestor\u00f3w prywatnych. Do\u015bwiadczenia z Holandii i Francji pokazuj\u0105 ich wp\u0142yw: ka\u017cde euro finansowania publicznego na wczesnych etapach mo\u017ce przyci\u0105gn\u0105\u0107 do 60 euro inwestycji prywatnych na realizacj\u0119 projektu.<\/a><\/p>\n

Podczas gdy zmienione wytyczne UE<\/a> w sprawie pomocy pa\u0144stwa poprawi\u0142y warunki dla spo\u0142eczno\u015bci zwi\u0105zanych z energi\u0105 odnawialn\u0105, ramy pozostaj\u0105 trudne w nawigacji. Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie potrzebuj\u0105 ja\u015bniejszych wytycznych dotycz\u0105cych projektowania system\u00f3w wsparcia, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne dla spo\u0142eczno\u015bci energetycznych. Ponadto przeszkody administracyjne i regulacyjne, takie jak op\u0142aty za pod\u0142\u0105czenie do sieci i z\u0142o\u017cone procesy licencjonowania, nadal spowalniaj\u0105 projekty prowadzone przez spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n

Wezwanie do dzia\u0142ania: ukierunkowane wsparcie finansowe dla spo\u0142eczno\u015bci energetycznych:<\/strong><\/p>\n

Aby w pe\u0142ni uwolni\u0107 potencja\u0142 spo\u0142eczno\u015bci energetycznych, UE powinna wspiera\u0107 tworzenie dedykowanych instrument\u00f3w finansowych dostosowanych do ich potrzeb. Obejmuje to:<\/p>\n