{"id":45423,"date":"2026-01-16T13:51:51","date_gmt":"2026-01-16T12:51:51","guid":{"rendered":"https:\/\/balticwind.eu\/?p=45423"},"modified":"2026-01-16T14:07:16","modified_gmt":"2026-01-16T13:07:16","slug":"od-obserwatorow-do-partnerow-jak-zapewnic-aby-nowy-pakiet-energetyczny-dla-obywateli-skutecznie-angazowal-obywateli-ue-w-przyszlosc-oparta-na-czystej-energii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/od-obserwatorow-do-partnerow-jak-zapewnic-aby-nowy-pakiet-energetyczny-dla-obywateli-skutecznie-angazowal-obywateli-ue-w-przyszlosc-oparta-na-czystej-energii\/","title":{"rendered":"Od obserwator\u00f3w do partner\u00f3w: jak zapewni\u0107, aby nowy pakiet energetyczny dla obywateli skutecznie anga\u017cowa\u0142 obywateli UE w przysz\u0142o\u015b\u0107 opart\u0105 na czystej energii?"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Autorzy: Niklavs Tamanis, Veronica Saletti, Marco Costa, Marina Fern\u00e1ndez-Campoamor <\/i><\/b>– <\/i>M\u0142odzi ambasadorzy energii <\/i><\/b>EUSEW<\/i><\/b><\/a><\/p>\n

Obywatele nadal maj\u0105 trudno\u015bci z przyst\u0105pieniem do europejskiej transformacji energetycznej w kierunku czystej energii. W niniejszym artykule przeanalizowano dwa praktyczne podej\u015bcia, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 obserwator\u00f3w w partner\u00f3w: wsp\u00f3lnoty energetyczne, w kt\u00f3rych obywatele s\u0105 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami i dziel\u0105 si\u0119 energi\u0105, oraz klauzule dotycz\u0105ce korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 lokaln\u0105 dystrybucj\u0119 warto\u015bci. My, m\u0142odzi ambasadorzy energii, pokazujemy, w jaki spos\u00f3b ukierunkowane punkty kompleksowej obs\u0142ugi (OSS), identyfikatory odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii (RES-ID) i interoperacyjno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d innych rozwi\u0105za\u0144 mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce mechanizmy te b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 skuteczniej, sprawiedliwiej i na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119.<\/p>\n

Problem wysokiego szczebla<\/b><\/p>\n

W ca\u0142ej UE gospodarstwa domowe nadal borykaj\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami w anga\u017cowaniu si\u0119 w rynki energii. \u015awiadomo\u015b\u0107 namacalnych korzy\u015bci jest niska, a zaufanie do zabezpiecze\u0144 zapewnianych przez korporacje wydobywcze jest ograniczone. Chocia\u017c istniej\u0105 wiarygodne mechanizmy, ich wdra\u017canie pozostaje z\u0142o\u017cone, nier\u00f3wnomierne i niedost\u0119pne.<\/p>\n

Dynamika UE, pakiet energetyczny dla obywateli i nasz wk\u0142ad YEA<\/b><\/p>\n

Pakiet energetyczny dla obywateli, oparty na pakiecie czystej energii<\/a> i planie dzia\u0142ania na rzecz przyst\u0119pnej energii do 2025 r.<\/a>, ma na celu wzmocnienie pozycji konsument\u00f3w i umo\u017cliwienie dzielenia si\u0119 energi\u0105. Nasz wk\u0142ad w konsultacje spo\u0142eczne<\/a> jako M\u0142odzi Ambasadorzy Energii (YEA) skupia\u0142 si\u0119 na praktycznej realizacji poprzez takie rozwi\u0105zania, jak opracowanie ukierunkowanego OSS, uznanie m\u0142odzie\u017cy\/najemc\u00f3w za grup\u0119 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliw\u0105, stworzenie dzia\u0142a\u0144 informacyjnych skierowanych do konkretnych odbiorc\u00f3w oraz ulepszenie dw\u00f3ch kluczowych narz\u0119dzi uczestnictwa obywateli w rynkach energii: wsp\u00f3lnot energetycznych i klauzul dotycz\u0105cych korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci. W niniejszym artykule skupiamy si\u0119 na dw\u00f3ch ostatnich.<\/p>\n

Dwa praktyczne czynniki<\/b><\/p>\n

Spo\u0142eczno\u015bci energetyczne (EComms)<\/p>\n

Pomimo jasnych wytycznych UE dotycz\u0105cych inicjatyw spo\u0142eczno\u015bci energetycznych<\/a>, nadal istniej\u0105 bariery: definicja i wdra\u017canie REC r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119<\/a> znacznie w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich; niska \u015bwiadomo\u015b\u0107; postrzegany wysoki wysi\u0142ek ze strony praktyk\u00f3w zaanga\u017cowanych w proces tworzenia REC; z\u0142o\u017cona struktura biurokratyczna i operacje; ograniczone korzy\u015bci dla student\u00f3w, m\u0142odych pracownik\u00f3w i najemc\u00f3w o niskich dochodach; kosztowne, niekompatybilne liczniki\/platformy; oraz ryzyko przej\u0119cia przez du\u017cych graczy rynkowych.<\/p>\n

Nasze rozwi\u0105zania EComms<\/b><\/p>\n

Aby u\u0142atwi\u0107 zak\u0142adanie, do\u0142\u0105czanie do i zarz\u0105dzanie wsp\u00f3lnotami energetycznymi (EComms), proponujemy zestaw uzupe\u0142niaj\u0105cych si\u0119 rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re eliminuj\u0105 zar\u00f3wno bariery organizacyjne, jak i techniczne.<\/p>\n

Przede wszystkim punkty kompleksowej obs\u0142ugi (OSS) skupiaj\u0105ce si\u0119 na spo\u0142eczno\u015bciach energetycznych dzia\u0142a\u0142yby jako centra pojedynczego dost\u0119pu, w kt\u00f3rych obywatele, ma\u0142e i \u015brednie przedsi\u0119biorstwa (M\u015aP) oraz w\u0142adze lokalne mog\u0142yby uzyska\u0107 dost\u0119p do gotowej dokumentacji (statuty, regulaminy i szablony komunikat\u00f3w), ocen dotycz\u0105cych dzielenia si\u0119 energi\u0105 oraz jasnych wytycznych dotycz\u0105cych zarz\u0105dzania danymi i krok\u00f3w regulacyjnych, a tak\u017ce informacji na temat tego, jak zwi\u0119kszy\u0107 efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 swoich dom\u00f3w.<\/p>\n

Ponadto m\u0142odzi ludzie, zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy wynajmuj\u0105 mieszkania jako studenci lub osoby rozpoczynaj\u0105ce karier\u0119 zawodow\u0105, powinni uzyska\u0107 formalne uznanie jako grupa szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa w ramach krajowych ram spo\u0142ecznych. Umo\u017cliwi\u0142oby im to dost\u0119p do specjalnych \u015bwiadcze\u0144 i program\u00f3w wsparcia, podobnie jak innym grupom szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwym, pomagaj\u0105c w usuwaniu barier strukturalnych utrudniaj\u0105cych ich uczestnictwo i zapewniaj\u0105c, \u017ce wsp\u00f3lnoty energetyczne stan\u0105 si\u0119 opcj\u0105 integracyjn\u0105, a nie niszow\u0105.<\/p>\n

Ponadto specjalna \u015bcie\u017cka kariery w s\u0142u\u017cbie cywilnej dla spo\u0142eczno\u015bci energetycznych umo\u017cliwi\u0142aby m\u0142odym profesjonalistom zdobycie bezpo\u015bredniego do\u015bwiadczenia, jednocze\u015bnie wspieraj\u0105c spo\u0142eczno\u015bci w codziennym zarz\u0105dzaniu i dzia\u0142aniach anga\u017cuj\u0105cych obywateli, kt\u00f3re w przeciwnym razie by\u0142yby kosztowne, gdyby zosta\u0142y w ca\u0142o\u015bci zlecone zewn\u0119trznym ekspertom. Opieraj\u0105c si\u0119 na pojawiaj\u0105cych si\u0119 przyk\u0142adach z Francji<\/a> i W\u0142och<\/a>, centra te \u0142\u0105czy\u0142yby r\u00f3wnie\u017c spo\u0142eczno\u015bci z dotacjami, preferencyjnymi kredytami i lokalnymi partnerami finansowymi, zwi\u0119kszaj\u0105c dost\u0119pno\u015b\u0107 inwestycji i zmniejszaj\u0105c ryzyko zwi\u0105zane z inicjatywami na wczesnym etapie.<\/p>\n

Wreszcie, aby upro\u015bci\u0107 uczestnictwo z technicznego i biurokratycznego punktu widzenia, proponujemy wprowadzenie identyfikatora systemu energii odnawialnej (RES-ID): znormalizowanego i uznanego zestawu danych technicznych i administracyjnych, kt\u00f3ry obywatele i M\u015aP mog\u0105 wype\u0142ni\u0107 jednorazowo, a nast\u0119pnie ponownie wykorzysta\u0107 w r\u00f3\u017cnych procedurach krajowych, takich jak wnioski o pozwolenia, wnioski o pod\u0142\u0105czenie do sieci, afiliacja EComms i wnioski o programy motywacyjne. Narz\u0119dzie to przechowywa\u0142oby wszystkie dane techniczne dotycz\u0105ce system\u00f3w energii odnawialnej wymagane przez r\u00f3\u017cne organy krajowe i pobiera\u0142o je w razie potrzeby w ka\u017cdym punkcie dost\u0119pu, podobnie jak w\u0142oskie SPID<\/a> lub holenderskie DigID<\/a>, systemy osobistej to\u017csamo\u015bci cyfrowej.<\/p>\n

Studia przypadk\u00f3w EComms<\/b><\/p>\n

1) W Alto Vicentino (W\u0142ochy)<\/a> 16 gmin utworzy\u0142o wsp\u00f3lnot\u0119 energetyczn\u0105, zainstalowa\u0142o oko\u0142o 650 kW paneli fotowoltaicznych na budynkach publicznych, udost\u0119pni\u0142o mieszka\u0144com i ma\u0142ym firmom dotacje krajowe (do 40% pocz\u0105tkowej inwestycji), a zesp\u00f3\u0142 m\u0142odzie\u017cowy kontynuuje t\u0119 inicjatyw\u0119, organizuj\u0105c klub zakupowy na potrzeby modernizacji energetycznej budynk\u00f3w.<\/p>\n

Wnioski dotycz\u0105ce polityki<\/b>: wspieraj klastry s\u0105siaduj\u0105cych gmin, korzystaj\u0105c z istniej\u0105cych punkt\u00f3w informacyjnych dotycz\u0105cych energii, nadal wspieraj instalacje s\u0142oneczne w budynkach publicznych jako \u201eprzyk\u0142ad do na\u015bladowania\u201d i zach\u0119caj m\u0142odych profesjonalist\u00f3w do aktywnego anga\u017cowania si\u0119 w lokalne spo\u0142eczno\u015bci poprzez specjalne dotacje wsparcia, \u015bcie\u017cki kariery w s\u0142u\u017cbie cywilnej i mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142cenia.<\/p>\n

2) Hyperion Energy Community<\/a> w Atenach (Grecja), za\u0142o\u017cona w 2020 r. i sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z rodzin i organizacji pozarz\u0105dowych, ma na celu przekszta\u0142cenie si\u0119 w ESCO w celu wspierania renowacji mieszka\u0144 w budynkach wielorodzinnych. Projekt dzia\u0142a w kilku dzielnicach stolicy, d\u0105\u017c\u0105c do zapewnienia r\u00f3wnowagi p\u0142ci i reprezentacji r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych w\u015br\u00f3d 123 cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n

Wnioski dotycz\u0105ce polityki:<\/b> Wykorzystanie ram regulacyjnych dotycz\u0105cych obywatelskich wsp\u00f3lnot energetycznych (CEC) do tworzenia nowych struktur biznesowych kierowanych przez obywateli (ESCO) w celu przyspieszenia renowacji energetycznej<\/b> budynk\u00f3w wielorodzinnych, zapewniaj\u0105c szerokie reprezentowanie spo\u0142eczne.<\/p>\n

3) Energie Samen Rivierenland<\/a> (Holandia): Stowarzyszenie s\u0105siedzkie w Rivierenland, za\u0142o\u017cone w 1936 r. i kierowane przez obywateli, rewitalizuje swoje przestarza\u0142e zasoby mieszkaniowe (60% zbudowanych przed 1950 r.) poprzez proces wsp\u00f3\u0142projektowania interwencji. Projekt obejmuje 133 mieszkania, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem ub\u00f3stwa energetycznego i starszych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Wnioski dotycz\u0105ce polityki:<\/b> Wykorzystanie istniej\u0105cych stowarzysze\u0144 s\u0105siedzkich o d\u0142ugiej historii zaufania spo\u0142ecznego do promowania wsp\u00f3lnego projektowania interwencji renowacyjnych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem grup najbardziej nara\u017conych.<\/p>\n

4) Renoss<\/a> (W\u0142ochy): jest to sie\u0107 punkt\u00f3w kompleksowej obs\u0142ugi (OSS) po\u015bwi\u0119conych spo\u0142eczno\u015bciom korzystaj\u0105cym z energii odnawialnej, prowadzona przez lokalne agencje energetyczne wspierane przez Ministerstwo \u015arodowiska. Obejmuje ona ca\u0142e terytorium kraju, z co najmniej jednym punktem OSS w ka\u017cdym regionie, zgodnie z dyrektyw\u0105 w sprawie charakterystyki energetycznej budynk\u00f3w. Ka\u017cda agencja wspiera spo\u0142eczno\u015bci energetyczne poprzez dedykowane us\u0142ugi, kt\u00f3re obejmuj\u0105 informacje, wnioski o dotacje, studia wykonalno\u015bci i kampanie anga\u017cuj\u0105ce cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n

Wnioski dotycz\u0105ce polityki<\/b>: wspieranie klastr\u00f3w organizacji publicznych OSS w celu oferowania ustrukturyzowanego i jednolitego podej\u015bcia do pomocy technicznej w ca\u0142ej Europie<\/p>\n

Klauzule dotycz\u0105ce korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci<\/b><\/p>\n

Chocia\u017c spo\u0142eczno\u015bci energetyczne s\u0105 obiecuj\u0105c\u0105 i innowacyjn\u0105 koncepcj\u0105, przynosz\u0105c\u0105 wyra\u017ane korzy\u015bci dla \u015brodowiska, nie zawsze rozwi\u0105zuj\u0105 one problemy zwi\u0105zane z r\u00f3wno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 wynikaj\u0105ce z projekt\u00f3w dotycz\u0105cych energii odnawialnej, takie jak zewn\u0119trzne koszty lokalizacji. Dlatego te\u017c wprowadzenie mechanizm\u00f3w podzia\u0142u korzy\u015bci, takich jak fundusze spo\u0142eczno\u015bciowe i wsp\u00f3lna w\u0142asno\u015b\u0107 kapita\u0142owa, zyskuje na popularno\u015bci w\u015br\u00f3d pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n

Post\u0119py s\u0105 jednak nier\u00f3wnomierne: wiele program\u00f3w jest skomplikowanych, nieprzejrzystych i anga\u017cuje mieszka\u0144c\u00f3w zbyt p\u00f3\u017ano; m\u0142odzie\u017c, najemcy i inne grupy niedostatecznie reprezentowane s\u0105 rzadko uwzgl\u0119dniane; udzia\u0142 pozostaje na niskim poziomie, a legitymizacja ulega os\u0142abieniu. Jako m\u0142odzi ambasadorzy energii twierdzimy zatem, \u017ce sprawiedliwa transformacja musi wykracza\u0107 poza rekompensaty, aby stworzy\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 dla spo\u0142eczno\u015bci, zw\u0142aszcza tam, gdzie brakuje umiej\u0119tno\u015bci i alternatywnych miejsc pracy.<\/p>\n

Nasze rozwi\u0105zania na rzecz spo\u0142eczno\u015bci<\/b><\/p>\n

Aby projekty dotycz\u0105ce energii odnawialnej by\u0142y bardziej sprawiedliwe i integracyjne, rz\u0105dy krajowe mog\u0105 ustanowi\u0107 proste zasady zapewniaj\u0105ce spo\u0142eczno\u015bciom lokalnym udzia\u0142 w korzy\u015bciach.<\/p>\n

Na przyk\u0142ad kryteria korzy\u015bci mo\u017cna w\u0142\u0105czy\u0107 bezpo\u015brednio do system\u00f3w aukcyjnych, wraz z jasnymi wytycznymi dotycz\u0105cymi kwalifikuj\u0105cych si\u0119 zastosowa\u0144, takich jak lokalna pomoc energetyczna lub obiekty spo\u0142eczne. Punkt kompleksowej obs\u0142ugi (OSS) mo\u017ce nast\u0119pnie pom\u00f3c spo\u0142eczno\u015bciom w sprawdzeniu, kto si\u0119 kwalifikuje, uzyskaniu dost\u0119pu do funduszy lub rekompensat oraz skorzystaniu z mo\u017cliwo\u015bci szkolenia lub przekwalifikowania.<\/p>\n

Ponadto rz\u0105dy mog\u0142yby opracowa\u0107 modele podzia\u0142u ryzyka, kt\u00f3re u\u0142atwi\u0142yby gospodarstwom domowym o niskich dochodach udzia\u0142 w projektach bez ponoszenia strat finansowych.<\/p>\n

Wreszcie, ukierunkowana komunikacja za po\u015brednictwem grup m\u0142odzie\u017cowych, szk\u00f3\u0142, o\u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznych i lokalnych medi\u00f3w mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, wykorzystuj\u0105c model dostosowany do warunk\u00f3w UE, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dnia zar\u00f3wno dochody, jak i warunki mieszkaniowe.<\/p>\n

Studia przypadk\u00f3w dotycz\u0105ce korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci<\/b><\/p>\n

Po raz kolejny szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizowali\u015bmy dwa modele krajowe, aby zobaczy\u0107, jak mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 sprawiedliwy podzia\u0142 warto\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n

1) W irlandzkich aukcjach RESS<\/a> ka\u017cdy wspierany projekt wp\u0142aca 2 EUR\/MWh do lokalnego funduszu korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci i pojawia si\u0119 w krajowym rejestrze SEAI wraz z wytycznymi dotycz\u0105cymi kwalifikuj\u0105cych si\u0119 zastosowa\u0144 \u2013 od pomocy w walce z ub\u00f3stwem energetycznym po obiekty spo\u0142eczne. Istnieje r\u00f3wnie\u017c \u015bcie\u017cka aukcyjna prowadzona przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 dla projekt\u00f3w opracowanych lokalnie.<\/p>\n

Wnioski dotycz\u0105ce polityki<\/b>: ustalenie sta\u0142ej op\u0142aty w wysoko\u015bci \u20ac\/MWh na rzecz lokalnego funduszu, prowadzenie publicznego rejestru i proste sprawozdawczo\u015bci rocznej oraz utrzymanie \u015bcie\u017cki kierowanej przez spo\u0142eczno\u015b\u0107, aby mieszka\u0144cy mogli kierowa\u0107 i korzysta\u0107 z warto\u015bci.<\/p>\n

2) Du\u0144ska ustawa VE-loven<\/a> idzie dalej, \u0142\u0105cz\u0105c pieni\u0105dze z w\u0142asno\u015bci\u0105 i ochron\u0105. Deweloperzy nowych l\u0105dowych elektrowni wiatrowych musz\u0105 oferowa\u0107 20% udzia\u0142\u00f3w lokalnych (w promieniu 4,5 km) na r\u00f3wnych warunkach, rekompensowa\u0107 wszelkie straty warto\u015bci nieruchomo\u015bci i wp\u0142aca\u0107 \u015brodki do programu ekologicznego na rzecz lokalnych udogodnie\u0144.<\/p>\n

Wnioski dotycz\u0105ce polityki<\/b>: nale\u017cy stworzy\u0107 pakiet \u2013 udzia\u0142y lokalne, rekompensaty za nieruchomo\u015bci i fundusz spo\u0142eczno\u015bciowy \u2013 aby zharmonizowa\u0107 zach\u0119ty i zbudowa\u0107 trwa\u0142\u0105 akceptacj\u0119.<\/p>\n

Dlaczego to wszystko ma znaczenie<\/b><\/p>\n

Po\u0142\u0105czenie mechanizm\u00f3w e-komunikacji i korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci z funkcjonalnym OSS, RES-ID, interoperacyjno\u015bci\u0105 i zabezpieczeniami, a tak\u017ce innymi ulepszeniami, buduje zaufanie, przyspiesza ich wdra\u017canie, poprawia przyst\u0119pno\u015b\u0107 cenow\u0105 i poszerza uczestnictwo \u2013 zw\u0142aszcza m\u0142odzie\u017cy, najemc\u00f3w i innych grup znajduj\u0105cych si\u0119 w trudnej sytuacji.<\/p>\n

Wnioski i wezwanie do dzia\u0142ania<\/b><\/p>\n

W miar\u0119 jak nowoczesny udzia\u0142 obywateli UE w energetyce przechodzi z fazy konsultacji, nale\u017cy wprowadzi\u0107 sprawiedliw\u0105 kodyfikacj\u0119 mechanizm\u00f3w: nale\u017cy skalowa\u0107 ukierunkowane OSS, ujednolici\u0107 zaufane narz\u0119dzia we wszystkich pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich, zintegrowa\u0107 g\u0142\u00f3wne zasady podzia\u0142u ryzyka, a korzy\u015bci dla spo\u0142eczno\u015bci musz\u0105 zapewnia\u0107 namacaln\u0105 warto\u015b\u0107 wykraczaj\u0105c\u0105 poza zwyk\u0142\u0105 rekompensat\u0119.<\/p>\n

Komisja Europejska zapewnia ju\u017c podstawy do tego poprzez narz\u0119dzia takie jak Instrument Wsp\u00f3lnot Energetycznych<\/a> i Inicjatywa Renowacji Prowadzona przez Obywateli<\/a>, kt\u00f3re pomagaj\u0105 lokalnym podmiotom uzyska\u0107 dost\u0119p do wskaz\u00f3wek, finansowania i budowania potencja\u0142u. R\u00f3wnolegle sieci o zasi\u0119gu og\u00f3lnounijnym, takie jak REScoop.eu<\/a>, wspieraj\u0105 sp\u00f3\u0142dzielnie energii odnawialnej i wzajemne uczenie si\u0119 w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich.<\/p>\n

Wykorzystanie i rozszerzenie tych wysi\u0142k\u00f3w b\u0119dzie mia\u0142o zasadnicze znaczenie dla zapewnienia, \u017ce nasi przyszli obywatele stan\u0105 si\u0119 prawdziwymi partnerami w rozwoju energii odnawialnej w Europie.<\/p>\n

Niniejszy artyku\u0142 redakcyjny powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z Europejskim Tygodniem Zr\u00f3wnowa\u017conej Energii 2026. Informacje na temat otwartych zaprosze\u0144 do sk\u0142adania wniosk\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie <\/b>ec.europa.eu\/eusew<\/a>.<\/b><\/p>\n

XXX<\/b><\/p>\n

Polecane linki<\/b><\/p>\n