Gdy polska debata publiczna schodzi na energetyk\u0119 wiatrow\u0105, najg\u0142o\u015bniejsze g\u0142osy rzadko spieraj\u0105 si\u0119 o megawaty czy przy\u0142\u0105cza do sieci. Powtarzaj\u0105 raczej znany zestaw twierdze\u0144: \u017ce turbiny niszcz\u0105 krajobraz i zdrowie, \u017ce deweloperzy to interesowne elity, \u017ce wiatr destabilizuje system, a ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie przeczy zdrowemu rozs\u0105dkowi ekonomicznemu. Rosn\u0105ca liczba bada\u0144 wskazuje, \u017ce te narracje nie s\u0105 ani spontaniczne, ani marginalne \u2014 i \u017ce maj\u0105 wymierny koszt.<\/p>\n
Polska jest jednym z najlepiej udokumentowanych przyk\u0142ad\u00f3w w Europie. Instytut Monitorowania Medi\u00f3w naliczy\u0142 blisko 70 tysi\u0119cy dezinformacyjnych publikacji o energetyce w polskich mediach w latach 2022\u20132025 \u2014 pe\u0142nych artyku\u0142\u00f3w, nie tylko wpis\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych \u2014 kt\u00f3re dotar\u0142y do ponad 1,2 miliarda kontakt\u00f3w z odbiorcami. Wiceministra klimatu Urszula Zieli\u0144ska nazwa\u0142a to zjawisko \u201epowolnym s\u0105czeniem trucizny” i okre\u015bli\u0142a je jako zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, a nie zwyk\u0142y sp\u00f3r polityczny.<\/p>\n
Wzorzec nie ogranicza si\u0119 do Polski. Badanie WindEurope i CASM Technology z 2026 roku opisa\u0142o sie\u0107 573 kont w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, kt\u00f3re mi\u0119dzy majem 2024 a lutym 2026 roku wygenerowa\u0142y niemal 43 tysi\u0105ce antywiatrowych wpis\u00f3w i 6,3 miliona aktywnych interakcji. Ruch by\u0142 skoncentrowany: grupy antywiatrowe odpowiada\u0142y za 78% wpis\u00f3w, a politycy i partie tworzyli zaledwie 2% tre\u015bci, lecz 16% zaanga\u017cowania, dzia\u0142aj\u0105c jak wzmacniacze, kt\u00f3re przenosz\u0105 skrajne tezy do g\u0142\u00f3wnego nurtu. Oko\u0142o dwie trzecie materia\u0142u mie\u015bci\u0142o si\u0119 w czterech powracaj\u0105cych mitach \u2014 ukrytych interesach, niszczeniu \u015brodowiska, technicznej nieop\u0142acalno\u015bci i ekonomicznej pora\u017cce.<\/p>\n
W zderzeniu z danymi mity te s\u0142abn\u0105. Wiatr nale\u017cy dzi\u015b do najta\u0144szych \u017ar\u00f3de\u0142 nowej energii, nadsubskrybowane aukcje we Francji i w Niemczech obni\u017cy\u0142y ceny, a operatorzy sieci integruj\u0105 rosn\u0105ce wolumeny bez zapowiadanych blackout\u00f3w. Zw\u0142aszcza argument ekonomiczny odwraca si\u0119 pod naciskiem fakt\u00f3w: wed\u0142ug WindEurope rezygnacja z systemu opartego na OZE kosztowa\u0142aby Europejczyk\u00f3w oko\u0142o 1,6 biliona euro wi\u0119cej ni\u017c osi\u0105gni\u0119cie neutralno\u015bci klimatycznej, a op\u00f3\u017anienia dok\u0142adaj\u0105 mniej wi\u0119cej 500 milion\u00f3w euro dziennie w kosztach importu energii w okresach skok\u00f3w cen. Opinia publiczna r\u00f3wnie\u017c nie pod\u0105\u017ca za najg\u0142o\u015bniejszymi kontami \u2014 badania przytaczane w tych samych analizach wskazuj\u0105, \u017ce poparcie dla szybszego rozwoju OZE si\u0119ga w UE 88%.<\/p>\n
Tym, co wynosi spraw\u0119 ponad zwyk\u0142\u0105 polityk\u0119 sprzeciwu wobec inwestycji, jest wymiar bezpiecze\u0144stwa. NATO wskaza\u0142o Kreml jako g\u0142\u00f3wnego animatora internetowych narracji wymierzonych w zielon\u0105 energi\u0119, a polski kontrwywiad szacuje, \u017ce Rosja i Bia\u0142oru\u015b wydaj\u0105 od 2 do 4 miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie na operacje wp\u0142ywu, z czego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dotyczy polityki klimatycznej i energetycznej. Analitycy cz\u0119\u015b\u0107 tre\u015bci kr\u0105\u017c\u0105cych w Europie wi\u0105\u017c\u0105 z hojnie finansowanymi sieciami za granic\u0105; badanie Uniwersytetu Browna wykaza\u0142o, \u017ce ameryka\u0144skie grupy zwalczaj\u0105ce morsk\u0105 energetyk\u0119 wiatrow\u0105 otrzyma\u0142y w latach 2017\u20132021 ponad 72 miliony dolar\u00f3w od darczy\u0144c\u00f3w z sektora paliw kopalnych i tzw. dark money.<\/p>\n
Konsekwencje s\u0105 fizyczne, nie tylko retoryczne. Kampanie oparte na fa\u0142szywych twierdzeniach zamrozi\u0142y miliardy inwestycji \u2014 ca\u0142kowite moratorium w bu\u0142garskiej gminie Vetrino zablokowa\u0142o projekt wart 1,2 miliarda euro, a referendum w austriackiej Karyntii zakaza\u0142o turbin na 99,93% jej terytorium. Gdzie indziej wrogo\u015b\u0107 przybra\u0142a form\u0119 przemocy: zamaskowane grupy wtargn\u0119\u0142y na place budowy we W\u0142oszech, sabota\u017cy\u015bci poluzowali \u015bruby mocuj\u0105ce turbin\u0119 na Sardynii, a w Polsce pracownicy projekt\u00f3w spotykaj\u0105 si\u0119 z zastraszaniem, gdy internetowa kampania przenosi si\u0119 do \u015bwiata realnego.<\/p>\n
Je\u015bli dezinformacja jest problemem, to Polska wypracowa\u0142a te\u017c dzia\u0142aj\u0105c\u0105 odpowied\u017a. W Grajewie, gminie na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie, kt\u00f3ra od 2021 roku go\u015bci 19 turbin, burmistrz Grzegorz G\u00f3rski wskazuje na oko\u0142o 3,2 miliona z\u0142otych rocznych wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w przy bud\u017cecie gminy rz\u0119du 52 milion\u00f3w \u2014 pieni\u0105dze, kt\u00f3re finansuj\u0105 widoczne inwestycje lokalne. Jego wniosek, przedstawiany jako wzorzec, a nie has\u0142o, brzmi: mieszka\u0144cy si\u0119gaj\u0105 po fakty o farmach wiatrowych dopiero wtedy, gdy widz\u0105 konkretne korzy\u015bci dla swojej spo\u0142eczno\u015bci. To pokazuje, gdzie le\u017cy odpowied\u017a: przejrzysty podzia\u0142 korzy\u015bci na poziomie lokalnym, inwestycje w edukacj\u0119 medialn\u0105 oraz presja na platformy, by wzi\u0119\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 za skal\u0119 rozprzestrzeniania fa\u0142sz\u00f3w. Jak uj\u0119\u0142a to Tinne Van der Straeten z WindEurope, przeciwstawianie si\u0119 dez- i misinformacji to ostatecznie obrona zdolno\u015bci Europy do decydowania o w\u0142asnym losie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Znajome twierdzenia przedstawiaj\u0105 polsk\u0105 energetyk\u0119 wiatrow\u0105 jako szkodliw\u0105, zawodn\u0105 i nieop\u0142acaln\u0105. Rosn\u0105ca liczba bada\u0144 pokazuje, sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 te narracje, ile kosztuj\u0105 i dlaczego polski model z Grajewa wskazuje odpowied\u017a.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":47647,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2079,1956,167,164],"tags":[],"class_list":["post-47651","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bezpieczenstwo","category-editors-choice-pl","category-opinie","category-polska"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47651"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47651\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}