Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko by\u0142y kiedy\u015b ostatnim punktem do odhaczenia przed rozpocz\u0119ciem budowy farmy wiatrowej. Na Ba\u0142tyku i poza nim sta\u0142y si\u0119 jednym z najd\u0142u\u017cszych i najbardziej wymagaj\u0105cych pod wzgl\u0119dem danych etap\u00f3w rozwoju projektu \u2014 a stosowane metody coraz mniej przypominaj\u0105 papierologi\u0119, a coraz bardziej stosowan\u0105 nauk\u0119 o morzu.<\/p>\n
Trzy nurty prac dobrze pokazuj\u0105, jak zmieni\u0142a si\u0119 ta dziedzina: projektowanie fundament\u00f3w, kt\u00f3re aktywnie goszcz\u0105 \u017cycie morskie, monitoring nietoperzy daleko od brzegu oraz \u015bledzenie pojedynczych ptak\u00f3w morskich, by ustali\u0107, gdzie turbin stawia\u0107 nie nale\u017cy.<\/p>\n
Saitec Offshore Technologies zainstalowa\u0142 elementy projektowania sprzyjaj\u0105cego przyrodzie (nature-inclusive design, NID) oraz pilota\u017c akwakultury wielotroficznej na p\u0142ywaj\u0105cym demonstratorze DemoSATH u wybrze\u017cy Kraju Bask\u00f3w. Prace prowadzone s\u0105 w ramach projektu AQUASATH, b\u0119d\u0105cego cz\u0119\u015bci\u0105 DemoSATH Lab \u2014 inicjatywy wykorzystuj\u0105cej dzia\u0142aj\u0105cy demonstrator jako poligon badawczy w skali rzeczywistej dla interakcji \u015brodowiskowych i metod monitoringu.<\/p>\n
Elementy NID dostosowano do podwodnych kolumn DemoSATH i wype\u0142niono muszlami oraz omu\u0142kami, tworz\u0105c nowe powierzchnie i mikrosiedliska, kt\u00f3re daj\u0105 organizmom morskim miejsce do wzrostu, schronienia i \u017cerowania. R\u00f3wnolegle pilota\u017c akwakultury wielotroficznej wykorzystuje lin\u0119 no\u015bn\u0105 z zawieszonymi koszami latarniowymi, linami omu\u0142kowymi i linami kolektorowymi, aby sprawdzi\u0107, czy ostrygi p\u0142askie, ma\u0142gwie, omu\u0142ki i glony Ulva mo\u017cna hodowa\u0107 obok pracuj\u0105cej instalacji offshore. Wcze\u015bniejsze prace w tej samej lokalizacji obj\u0119\u0142y monta\u017c biomimetycznych rozwi\u0105za\u0144 rafowych na zanurzonej cz\u0119\u015bci platformy.<\/p>\n
Sam monta\u017c by\u0142 celowo drobiazgowy. \u017bywy materia\u0142 umieszczono najpierw na tratwie hodowlanej, numeruj\u0105c i oznaczaj\u0105c kolorami ka\u017cdy element dla zachowania identyfikowalno\u015bci, a nast\u0119pnie przetransportowano go na morze i zamocowano na platformie przy udziale zawodowych nurk\u00f3w. Saitec koordynowa\u0142 operacj\u0119 wsp\u00f3lnie z Mar Ceibe, Instituto Kardala, Kotazero i Amarradores de Santander, przy wsparciu rz\u0105du Kraju Bask\u00f3w i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.<\/p>\n
Praktyczna warto\u015b\u0107 tych prac dotyczy mniej samych skorupiak\u00f3w, a bardziej obs\u0142ugi technicznej. Wiedza o tym, jak takie elementy zachowuj\u0105 si\u0119 przy podnoszeniu, transporcie i mocowaniu do p\u0142ywaj\u0105cej konstrukcji na otwartym morzu, decyduje o tym, czy da si\u0119 je wpisa\u0107 do specyfikacji przetargowej komercyjnej farmy wiatrowej, a nie tylko do aneksu badawczego.<\/p>\n
Ba\u0142tyk ma w\u0142asn\u0105 wersj\u0119 tego problemu, a nietoperze s\u0105 jego najmniej oczywist\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. Na potrzeby wsp\u00f3lnego esto\u0144sko-\u0142otewskiego projektu ELWIND deweloperzy zlecili polskiej firmie 3Bird ocen\u0119 tego, czy nietoperze w og\u00f3le pojawiaj\u0105 si\u0119 nad otwartym morzem, jak cz\u0119sto i w jakich okresach. Badanie obj\u0119\u0142o wody terytorialne Estonii i \u0141otwy, obszary farm wiatrowych wraz z czterokilometrow\u0105 stref\u0105 buforow\u0105, a tak\u017ce punkty przybrze\u017cne.<\/p>\n
Monitoring prowadzono w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y od 1 maja do 20 wrze\u015bnia 2025 roku, obejmuj\u0105c pe\u0142ny sezonowy cykl aktywno\u015bci i migracji nietoperzy. Czujniki ultrad\u017awi\u0119kowe o wysokiej czu\u0142o\u015bci rejestrowa\u0142y dane przez ca\u0142\u0105 dob\u0119, a wyniki s\u0105 analizowane \u0142\u0105cznie z danymi meteorologicznymi, w tym pr\u0119dko\u015bci\u0105 i kierunkiem wiatru oraz temperatur\u0105.<\/p>\n
\u201eZebrane dane pomog\u0105 udokumentowa\u0107 obecno\u015b\u0107 nietoperzy na morzu, okre\u015bli\u0107 ich sezonowe wzorce migracji oraz oceni\u0107 potencjalne ryzyko kolizji lub przyci\u0105gania w odniesieniu do turbin wiatrowych\u201d \u2014 powiedzia\u0142a Klaudyna \u015awistun z 3Bird, dodaj\u0105c, \u017ce przyj\u0119te metody pozwol\u0105 r\u00f3wnie\u017c zidentyfikowa\u0107 trasy migracji i kluczowe strefy aktywno\u015bci.<\/p>\n
Monitoring morski wykaza\u0142 obecno\u015b\u0107 czterech gatunk\u00f3w nietoperzy: mroczka p\u00f3\u017anego, karlika wi\u0119kszego, karlika malutkiego oraz nietoperzy z rodzaju Eptesicus<\/em>. Punkty przybrze\u017cne doda\u0142y kolejne gatunki, w tym mroczka poz\u0142ocistego, nocka rudego i borowca wielkiego \u2014 \u0142\u0105cznie dziewi\u0119\u0107 w ca\u0142ym badaniu. Aktywno\u015b\u0107 koncentrowa\u0142a si\u0119 w okresach migracji wiosennej i jesiennej, osi\u0105gaj\u0105c szczyt w ciep\u0142e, bezwietrzne noce jesienne, a poza tymi oknami by\u0142a niska. Wcze\u015bniej w \u0142otewskiej cz\u0119\u015bci obszaru projektu nie prowadzono morskiego monitoringu nietoperzy.<\/p>\n Jeden szczeg\u00f3\u0142 \u0142atwo przeoczy\u0107, ale m\u00f3wi on wiele o tym, jak takie kampanie dzi\u015b wygl\u0105daj\u0105: boje rozstawiono, serwisowano i p\u00f3\u017aniej zdemontowano z wykorzystaniem portu w Windawie oraz lokalnych armator\u00f3w, w tym kutr\u00f3w rybackich. Prace \u015brodowiskowe sta\u0142y si\u0119 niewielk\u0105, ale realn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 regionalnej gospodarki morskiej.<\/p>\n Na zachodnim wybrze\u017cu Finlandii Mets\u00e4hallitus przyj\u0105\u0142 odwrotne podej\u015bcie \u2014 bardzo niewiele zwierz\u0105t, \u015bledzonych bardzo szczeg\u00f3\u0142owo. Pa\u0144stwowa sp\u00f3\u0142ka zarz\u0105dzaj\u0105ca lasami i gruntami opublikowa\u0142a wyniki badania GPS mewy ba\u0142tyckiej, zleconego na potrzeby planowania morskiej farmy wiatrowej Ebba w archipelagu Raahe, gdzie gatunek ten jest przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000.<\/p>\n Stawk\u0119 wida\u0107 w liczbach. Mewa ba\u0142tycka figuruje na Czerwonej Li\u015bcie IUCN jako gatunek zagro\u017cony w skali globalnej, z populacj\u0105 poni\u017cej 20 tysi\u0119cy par l\u0119gowych, z czego oko\u0142o 75 procent gniazduje mi\u0119dzy Szwecj\u0105 a Finlandi\u0105, po czym migruje na zimowiska w okolice Jeziora Wiktorii w Afryce Wschodniej.<\/p>\n W 2025 roku dwana\u015bcie doros\u0142ych ptak\u00f3w wyposa\u017cono w lekkie nadajniki zasilane energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105 \u2014 sze\u015b\u0107 gniazduj\u0105cych na wyspach Maakalla i Ulkokalla oraz sze\u015b\u0107 na p\u00f3\u0142noc od Raahe. Urz\u0105dzenia rejestruj\u0105 pozycj\u0119, wysoko\u015b\u0107 i pr\u0119dko\u015b\u0107 co pi\u0119\u0107 minut. \u201eTo gatunek wybitnie pelagiczny, kt\u00f3ry regularnie \u017ceruje w odleg\u0142o\u015bci do 100 km od gniazda i niemal codziennie pokonuje bardzo d\u0142ugie dystanse\u201d \u2014 powiedzia\u0142 ornitolog Martin Hed\u00e9n, kieruj\u0105cy monitoringiem. Wszystkie zaobr\u0105czkowane nadajnikami ptaki przetrwa\u0142y migracj\u0119 do Afryki Wschodniej i z powrotem, a dost\u0119pny jest ju\u017c drugi sezon danych.<\/p>\n Monitoring prowadzony jest wsp\u00f3lnie z deweloperem s\u0105siedniego projektu Maanahkiainen. Obie firmy dziel\u0105 si\u0119 danymi badawczymi i dziel\u0105 mi\u0119dzy siebie obszary bada\u0144, tak by prace terenowe si\u0119 nie nak\u0142ada\u0142y, co ogranicza liczb\u0119 os\u00f3b wchodz\u0105cych do kolonii l\u0119gowej. Badania wykonuje firma doradcza Sitowise w ramach oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Analiza sezonu l\u0119gowego 2026 jest w przygotowaniu.<\/p>\n Czytane razem, te trzy przypadki prowadz\u0105 w t\u0119 sam\u0105 stron\u0119. Prace nad bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 przechodz\u0105 od jednosezonowych migawek do wieloletnich zbior\u00f3w danych; od opisywania oddzia\u0142ywania do zmiany uk\u0142adu farmy; i od samotnych bada\u0144 ka\u017cdego dewelopera do dzielenia si\u0119 danymi mi\u0119dzy s\u0105siednimi projektami, by ograniczy\u0107 ingerencj\u0119 w \u015brodowisko. Prace przy DemoSATH id\u0105 o krok dalej, traktuj\u0105c sam\u0105 konstrukcj\u0119 jako siedlisko, a nie jako co\u015b, wok\u00f3\u0142 czego trzeba minimalizowa\u0107 szkody.<\/p>\n Dla pa\u0144stw ba\u0142tyckich, kt\u00f3re prowadz\u0105 dzi\u015b przez procedury pozwoleniowe du\u017ce wolumeny offshore na wodach wsp\u00f3lnych i wra\u017cliwych ekologicznie, praktyczne pytania staj\u0105 si\u0119 powtarzalne: ilu sezon\u00f3w danych oczekuje regulator, kto jest ich w\u0142a\u015bcicielem i czy s\u0105siedni projekt mo\u017ce je wykorzysta\u0107 ponownie. Odpowiedzi techniczne \u2014 gdzie lataj\u0105 ptaki, kiedy przelatuj\u0105 nietoperze, co poro\u015bnie fundament \u2014 s\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej dost\u0119pne. To, czy region zbuduje z nich wsp\u00f3ln\u0105 baz\u0119 dowodow\u0105, czy b\u0119dzie powtarza\u0142 te same badania projekt po projekcie, jest wyborem politycznym, nie naukowym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od paneli rafowych na p\u0142ywaj\u0105cej platformie po ultrad\u017awi\u0119kowe czujniki nietoperzy na wodach \u0141otwy i mewy z nadajnikami GPS u wybrze\u017cy Finlandii \u2014 badania \u015brodowiskowe offshore staj\u0105 si\u0119 stosowan\u0105 nauk\u0105 o morzu.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":48104,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1956,180,178,171,137,2048],"tags":[],"class_list":["post-48108","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editors-choice-pl","category-estonia-pl","category-finlandia","category-lotwa","category-energia-wiatrowa-offshore","category-technologia-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48108"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48108\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dwana\u015bcie ptak\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 przesun\u0105\u0107 turbin\u0119<\/h2>\n
Co z tego wynika<\/h2>\n