Polska i Niemcy maj\u0105 ju\u017c turbiny stoj\u0105ce na Ba\u0142tyku. Estonia i \u0141otwa maj\u0105 co\u015b mniej widocznego: rok danych z boi pomiarowej, trzyletni kontrakt projektowy, badanie fok i now\u0105 strategi\u0119 energetyczn\u0105. Ten materia\u0142 \u015bledzi dwa projekty, kt\u00f3re zdecyduj\u0105, czy wschodni Ba\u0142tyk doczeka si\u0119 w\u0142asnej morskiej energetyki wiatrowej: pa\u0144stwowy esto\u0144sko-\u0142otewski ELWIND oraz projekt Liivi sp\u00f3\u0142ki Enefit w Zatoce Ryskiej. Pokazujemy, co zosta\u0142o zrobione i co wci\u0105\u017c dzieli oba przedsi\u0119wzi\u0119cia od budowy.<\/p>\n
Esto\u0144ski plan rozwoju sektora energetycznego do 2035 roku, znany jako ENMAK 2035 i przyj\u0119ty w styczniu 2026 roku, to dokument, wed\u0142ug kt\u00f3rego oba projekty b\u0119d\u0105 oceniane. Utrzymuje on ambicj\u0119 100 proc. energii odnawialnej w zu\u017cyciu energii elektrycznej, ale wy\u0142\u0105cznie \u201ena zasadach rynkowych\u201d, gdy technologie wytwarzania stan\u0105 si\u0119 konkurencyjne bez dop\u0142at operacyjnych, co ministerstwo przewiduje na lata 30. Plan stwierdza wprost, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 krajowych mocy opartych na \u0142upkach bitumicznych jest \u201estara, zawodna i niekonkurencyjna\u201d, i zostawia otwarte drzwi dla energetyki j\u0105drowej.<\/p>\n
\u201eRozw\u00f3j oparty na rynku daje najlepsze rezultaty; je\u015bli jednak si\u0142y rynkowe nie przynios\u0105 oczekiwanych efekt\u00f3w, mamy rozwi\u0105zania w rezerwie, takie jak \u015brodki zapewniaj\u0105ce moce dyspozycyjne, instrumenty finansowe czy ograniczenie biurokracji\u201d, powiedzia\u0142 Andres Sutt, esto\u0144ski minister energii i \u015brodowiska, przy przyj\u0119ciu planu. Dla deweloper\u00f3w offshore to zdanie dzia\u0142a w obie strony: nie ma obietnicy systemu wsparcia, ale jest zadeklarowana gotowo\u015b\u0107 do interwencji, je\u015bli rynek nie zadzia\u0142a.<\/p>\n
ELWIND to wsp\u00f3lny esto\u0144sko-\u0142otewski projekt pa\u0144stwowy dw\u00f3ch morskich farm wiatrowych na wodach obu kraj\u00f3w, prowadzony po stronie \u0142otewskiej przez \u0141otewsk\u0105 Agencj\u0119 Inwestycji i Rozwoju. W lutym 2026 roku agencja podpisa\u0142a umow\u0119 z firm\u0105 Haskoning na faz\u0119 projektow\u0105: trzyletnie zlecenie obejmuj\u0105ce studium Pre-FEED, projekt koncepcyjny i projekt techniczny. Zakres Haskoning obejmuje optymalizacj\u0119 uk\u0142adu farm, analizy sieci przesy\u0142owej oraz w\u0142\u0105czenie bada\u0144 terenowych i ocen \u015brodowiskowych w jedn\u0105 podstaw\u0119 techniczn\u0105; za projekt fundament\u00f3w turbin odpowiada podwykonawca Empire Engineering. Haskoning wykona\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej studium kablowe projektu.<\/p>\n
To na etapie Pre-FEED ustala si\u0119 rzeczywisty kszta\u0142t projektu. Wed\u0142ug ELWIND ma on zdefiniowa\u0107 zakres farm, zaktualizowa\u0107 podstaw\u0119 techniczn\u0105, oceni\u0107 warunki na miejscu i przeanalizowa\u0107 warianty przy\u0142\u0105czenia do sieci. Faza projektu technicznego \u0142\u0105czy potem wyniki wst\u0119pnego studium przy\u0142\u0105czeniowego, oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko i danych z bada\u0144 terenowych w jeden raport, czyli dokument, od kt\u00f3rego zacznie prac\u0119 przysz\u0142y inwestor lub aukcja.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c w lutym 2026 roku ELWIND zleci\u0142 firmie 3Bird O\u00dc badanie ssak\u00f3w morskich na obszarach rozwoju projektu. Prace mapuj\u0105 liczebno\u015b\u0107, rozmieszczenie i ca\u0142oroczne wykorzystanie akwen\u00f3w przez foki szare, nerpy obr\u0105czkowane oraz, tam gdzie wyst\u0119puj\u0105, mor\u015bwiny, a tak\u017ce oceniaj\u0105 ha\u0142as instalacyjny, skutki transgraniczne i skumulowane oddzia\u0142ywanie innych projekt\u00f3w w regionie. To kontynuacja monitoringu nietoperzy prowadzonego od maja do wrze\u015bnia 2025 roku na wodach obu kraj\u00f3w, obs\u0142ugiwanego z portu w Windawie lokalnymi jednostkami, kt\u00f3rego wyniki ju\u017c trafiaj\u0105 do oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko.<\/p>\n
Projekt Liivi sp\u00f3\u0142ki Enefit w Zatoce Liivi (Zatoce Ryskiej) jest na innym etapie tej samej drogi. Instytut Fraunhofera IWES prowadzi\u0142 tam kampani\u0119 pomiarow\u0105 od pa\u017adziernika 2024 do grudnia 2025 roku, wykorzystuj\u0105c p\u0142ywaj\u0105c\u0105 boj\u0119 lidarow\u0105 z czujnikami oceanograficznymi do rejestracji profili wiatru, intensywno\u015bci turbulencji, fal i pr\u0105d\u00f3w. Na sezon lodowy boj\u0119 wyci\u0105gni\u0119to z wody, co jest ograniczeniem, z kt\u00f3rym deweloperzy dalej na po\u0142udnie Ba\u0142tyku rzadko si\u0119 mierz\u0105, a luk\u0119 wype\u0142ni\u0142 l\u0105dowy lidar na wyspie Kihnu oraz modelowanie przep\u0142ywu. Wsparcie na morzu zapewni\u0142a Esto\u0144ska Flota Pa\u0144stwowa.<\/p>\n
\u201eZatoka Liivi to strategicznie wa\u017cna lokalizacja dla rozwoju offshore w regionie ba\u0142tyckim\u201d, powiedzia\u0142 Johann-Gustav Lend, mened\u017cer ds. rozwoju biznesu w krajach ba\u0142tyckich w Enefit, po zako\u0144czeniu kampanii. Pe\u0142ny rok bankowalnych danych wiatrowych to moment, w kt\u00f3rym projekt przestaje by\u0107 lini\u0105 na planie zagospodarowania przestrzennego morza, a zaczyna by\u0107 czym\u015b, co bank potrafi wyceni\u0107.<\/p>\n
Rynek krajowy, kt\u00f3ry oba projekty mia\u0142yby obs\u0142ugiwa\u0107, szybko si\u0119 zmienia. Emisje gaz\u00f3w cieplarnianych Estonii spad\u0142y w 2024 roku do 12 mln ton ekwiwalentu CO\u2082, o 66,5 proc. wobec 1990 roku, wed\u0142ug inwentaryzacji Ministerstwa Klimatu. Produkcja z paliw kopalnych spad\u0142a w ci\u0105gu roku z 2302 GWh do 1963 GWh, a produkcja z OZE wzros\u0142a z 2607 GWh do 3398 GWh; ministerstwo powi\u0105za\u0142o t\u0119 zmian\u0119 ze spadkiem \u015bredniej ceny rynkowej o 4 proc. Na \u0141otwie pa\u0144stwowy Latvenergo zainwestowa\u0142 w 2025 roku rekordowe 792 mln euro, g\u0142\u00f3wnie w wiatr i fotowoltaik\u0119, i ma dzi\u015b zatwierdzony portfel OZE o mocy 1144 MW oraz 24-procentowy udzia\u0142 w ca\u0142ej produkcji energii w krajach ba\u0142tyckich. Nic z tego portfela nie jest na morzu i w\u0142a\u015bnie t\u0119 luk\u0119 maj\u0105 wype\u0142ni\u0107 ELWIND i Liivi.<\/p>\n
Estonia rozstrzygn\u0119\u0142a te\u017c drug\u0105 po\u0142ow\u0119 r\u00f3wnania. W czerwcu 2026 roku Riigikogu przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 o energetyce j\u0105drowej i bezpiecze\u0144stwie j\u0105drowym stosunkiem g\u0142os\u00f3w 63 do 10, tworz\u0105c system licencjonowania i regulatora, kt\u00f3ry rozpoczyna prac\u0119 1 stycznia 2027 roku, bez zobowi\u0105zania do budowy reaktora. Czytane razem z ENMAK 2035 daje to jasny przekaz: offshore ma pojawi\u0107 si\u0119 obok mocy sterowalnych, a nie zamiast nich.<\/p>\n
Dalsza droga jest d\u0142uga i w wi\u0119kszo\u015bci ma\u0142o efektowna. Kontrakt projektowy ELWIND biegnie mniej wi\u0119cej do 2029 roku; ocena oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko musi wch\u0142on\u0105\u0107 dane o ssakach, nietoperzach i ptakach; trzeba wybra\u0107 i sfinansowa\u0107 przy\u0142\u0105czenie do sieci; a Estonia i \u0141otwa musz\u0105 zdecydowa\u0107, jak, i czy w og\u00f3le, wesprze\u0107 projekty, je\u015bli czysto rynkowy rachunek si\u0119 nie domknie. Projekt Liivi Enefitu stoi przed tymi samymi pytaniami, maj\u0105c przewag\u0119 w postaci danych o zasobach wiatru. Przy ka\u017cdym realistycznym za\u0142o\u017ceniu pierwsze turbiny na wodach esto\u0144skich czy \u0142otewskich to lata 30.<\/p>\n
Perspektywa dotyczy wi\u0119c mniej stali, a bardziej trzech decyzji: kto poniesie koszt sieci dla transgranicznej farmy wiatrowej, czy oba rz\u0105dy utrzymaj\u0105 lini\u0119 ENMAK 2035 o braku dop\u0142at operacyjnych, i czy region zdob\u0119dzie unijne finansowanie infrastruktury transgranicznej dla projektu, kt\u00f3ry z za\u0142o\u017cenia jest dzielony mi\u0119dzy dwa pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie. Te odpowiedzi wyznacz\u0105 harmonogram bardziej ni\u017c jakakolwiek kampania pomiarowa.<\/p>\n
Materia\u0142 opiera si\u0119 na publikacjach BalticWind.EU ze stycznia\u2013czerwca 2026 roku dotycz\u0105cych ENMAK 2035, um\u00f3w projektowych i \u015brodowiskowych ELWIND, kampanii Fraunhofer IWES dla Enefit, inwentaryzacji emisji Estonii, wynik\u00f3w Latvenergo za 2025 rok oraz esto\u0144skiej ustawy o energetyce j\u0105drowej.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Estonia i \u0141otwa nie maj\u0105 jeszcze morskich turbin, ale projekty ELWIND i Liivi maj\u0105 ju\u017c umowy projektowe, badanie fok i rok danych wiatrowych. Pokazujemy, na jakim s\u0105 etapie i co dalej.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":48306,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1956,180,171,137,139],"tags":[],"class_list":["post-48310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editors-choice-pl","category-estonia-pl","category-lotwa","category-energia-wiatrowa-offshore","category-projekty"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48310\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}