Ka\u017cd\u0105 morsk\u0105 farm\u0119 wiatrow\u0105 na Ba\u0142tyku buduje niewielka, kosztowna i mocno ob\u0142o\u017cona flota specjalistycznych statk\u00f3w. Turbiny i fundamenty rosn\u0105 szybciej ni\u017c jednostki, kt\u00f3re je przewo\u017c\u0105, dlatego to statki, a nie turbiny, sta\u0142y si\u0119 jednym z najcia\u015bniejszych ogranicze\u0144 rozwoju sektora w regionie. Ten przewodnik wyja\u015bnia, z czego sk\u0142ada si\u0119 flota, kto j\u0105 posiada i gdzie zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w\u0142asne zdolno\u015bci Ba\u0142tyku.<\/p>\n
Centralnym typem jednostki jest statek instalacyjny typu jack-up. P\u0142ynie na miejsce, opuszcza nogi na dno, unosi kad\u0142ub ponad fale i staje si\u0119 stabiln\u0105 platform\u0105 d\u017awigow\u0105. Najnowsza generacja jest zbudowana wok\u00f3\u0142 jednej liczby: ud\u017awigu \u017curawia. Norse Energi grupy DEME, ochrzczony we Flushing w 2026 roku jako drugi z pary obok Norse Wind, ma \u017curaw o ud\u017awigu 3200 ton dobrany do monopali XXL i turbin nowej generacji, mo\u017ce pracowa\u0107 na g\u0142\u0119boko\u015bci do 70 metr\u00f3w i korzysta z hybrydowej si\u0142owni z bateri\u0105 4,2 MWh, kt\u00f3ra ogranicza zu\u017cycie paliwa podczas szczytowych podnosze\u0144. Pierwszym zadaniem statku by\u0142y prace fundamentowe na projekcie Windanker Iberdroli na niemieckim Ba\u0142tyku, a potem przej\u015bcie na Hornsea 3 \u00d8rsteda na Morzu P\u00f3\u0142nocnym. Taki harmonogram jest typowy: ba\u0142tycki projekt rzadko ma statek na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107, a terminy s\u0105 wymieniane mi\u0119dzy morzami.<\/p>\n
Cadeler z Kopenhagi, operator najwi\u0119kszej dedykowanej floty, pokazuje, jak zmienia si\u0119 ten biznes. Na Hornsea 3, projekcie o mocy 2,9 GW u wybrze\u017cy Yorkshire, Cadeler wzi\u0105\u0142 sw\u00f3j pierwszy pe\u0142ny kontrakt na transport i instalacj\u0119 fundament\u00f3w monopalowych zamiast po prostu czarterowa\u0107 statek, u\u017cywaj\u0105c nowej jednostki klasy A Wind Ally do kampanii 197 fundament\u00f3w wraz z Wind Orca i statkiem serwisowym ESVAGT FROUDE. Skal\u0119 pokazuj\u0105 finanse: przychody 125 mln euro w pierwszym kwartale 2026 roku wobec 65 mln euro rok wcze\u015bniej, portfel zam\u00f3wie\u0144 2,7 mld euro, z czego 82 proc. dotyczy projekt\u00f3w po decyzji inwestycyjnej, oraz prognoza roczna 854\u2013944 mln euro. Cadeler pozyska\u0142 te\u017c oko\u0142o 175 mln euro na cz\u0119\u015bciowe sfinansowanie dw\u00f3ch nowych jednostek klasy T z dostaw\u0105 w 2030 i 2031 roku. Wykorzystanie floty na poziomie 47,6 proc. w tym kwartale, wobec 55,3 proc. rok wcze\u015bniej, przypomina, \u017ce tranzyt, modernizacje i dokowanie zjadaj\u0105 dost\u0119pne dni nawet przy silnym popycie.<\/p>\n
Zanim fundament lub gondola trafi\u0105 do instalacji, musz\u0105 dotrze\u0107 do portu instalacyjnego, a to zadanie statk\u00f3w do transportu \u0142adunk\u00f3w ci\u0119\u017ckich. Holenderski Jumbo zam\u00f3wi\u0142 w chi\u0144skiej stoczni Dajin Heavy Industry dwie zaprojektowane w\u0142asnymi si\u0142ami jednostki klasy L, ka\u017cda z dwoma \u017curawiami Huisman po 1200 ton, \u0142\u0105cznie 2400 ton ud\u017awigu, o no\u015bno\u015bci 25 000 DWT, przystosowane do metanolu i klasyfikowane przez DNV. Dostawy zaplanowano na 2028 i 2029 rok. Trzy- lub czteroletni czas budowy jest w sektorze norm\u0105, dlatego zam\u00f3wienia sk\u0142adane dzi\u015b decyduj\u0105 o tym, co b\u0119dzie mo\u017cna zbudowa\u0107 na pocz\u0105tku lat 30.<\/p>\n
Kablowce to najrzadsza klasa statk\u00f3w, a Polska do niedawna nie mia\u0142a \u017cadnego. To zmieni\u0142o si\u0119, gdy Agencja Rozwoju Przemys\u0142u (ARP) i Grupa TFK podpisa\u0142y listy intencyjne z PGE Baltica i ORLEN Neptun w sprawie budowy i wykorzystania dedykowanego kablowca pod polsk\u0105 bander\u0105 dla krajowych projekt\u00f3w ba\u0142tyckich. Prezes ORLEN Neptun Janusz Bil nazwa\u0142 statek budowany w kraju \u201ekluczowym\u201d przy ju\u017c napi\u0119tych harmonogramach, a ARP przedstawi\u0142a jednostk\u0119 jako spos\u00f3b na zwi\u0119kszenie udzia\u0142u lokalnego w drugiej fazie polskiego offshore. Inicjatywa powsta\u0142a za czas\u00f3w Wojciecha Balczuna, obecnie ministra aktyw\u00f3w pa\u0144stwowych, gdy kierowa\u0142 ARP. Je\u015bli zostanie zrealizowana, b\u0119dzie to pierwsza jednostka klasy instalacyjnej w r\u0119kach w\u0142a\u015bciciela ze wschodniego Ba\u0142tyku.<\/p>\n
Nie ka\u017cda historia o statkach dotyczy nowej stali. Raport brytyjskiego Marine Accident Investigation Branch powi\u0105za\u0142 po\u017car w maszynowni statku serwisowego Kommandor Susan z nieoryginalnymi \u0142o\u017cyskami zamontowanymi podczas remontu w 2019 roku, kt\u00f3rych s\u0142absze wi\u0105zanie materia\u0142u doprowadzi\u0142o do awarii mechanicznej. Nikt nie ucierpia\u0142, ale przypadek jest dzi\u015b przywo\u0142ywany w ca\u0142ym sektorze jako dow\u00f3d, \u017ce cz\u0119\u015bci z szarej strefy to ryzyko bezpiecze\u0144stwa i ryzyko handlowe. W miar\u0119 jak flota ro\u015bnie, a istniej\u0105ce kad\u0142uby si\u0119 starzej\u0105, pochodzenie cz\u0119\u015bci zamiennych staje si\u0119 pytaniem zakupowym dla deweloper\u00f3w, nie tylko dla armator\u00f3w.<\/p>\n
Wynikaj\u0105 z tego trzy wnioski. Po pierwsze, Ba\u0142tyk konkuruje z Morzem P\u00f3\u0142nocnym o t\u0119 sam\u0105 garstk\u0119 statk\u00f3w, wi\u0119c op\u00f3\u017anienie na Hornsea mo\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na harmonogram niemiecki lub polski. Po drugie, w\u0142asno\u015b\u0107 jest skoncentrowana w r\u0119kach du\u0144skich, belgijskich i holenderskich, a nowe zdolno\u015bci Cadelera, DEME i Jumbo s\u0105 zarezerwowane na lata naprz\u00f3d. Po trzecie, odpowiedzi\u0105 regionu jest budowa w\u0142asnych jednostek, pocz\u0105wszy od kablowc\u00f3w, oraz przygotowanie port\u00f3w takich jak K\u0142ajpeda i Gda\u0144sk do lokalnego sk\u0142adowania komponent\u00f3w. Czy polski kablowiec zostanie dostarczony na czas, b\u0119dzie uczciwym testem tego, jak du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolejnej fazy Ba\u0142tyk zdo\u0142a zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 flot\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przewodnik po specjalistycznych statkach buduj\u0105cych ba\u0142tycki offshore: jack-upy z \u017curawiami 3200 ton, portfel Cadelera 2,7 mld euro, nowe jednostki ci\u0119\u017ckiego transportu na 2028 rok i polski plan pierwszego kablowca.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":48336,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1956,137,2048],"tags":[],"class_list":["post-48340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editors-choice-pl","category-energia-wiatrowa-offshore","category-technologia-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48340"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48340\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}