Europejskie d\u0105\u017cenie do po\u0142\u0105czenia sieci energetycznych \u2013 235 priorytetowych projekt\u00f3w transgranicznych, setki milion\u00f3w euro nowego unijnego finansowania oraz pakiet regulacyjny maj\u0105cy przyspieszy\u0107 wydawanie pozwole\u0144 \u2013 zderzy\u0142o si\u0119 w tym roku z twardsz\u0105 polityczn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105: po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzysystemowe sta\u0142y si\u0119 w r\u00f3wnym stopniu kwesti\u0105 bezpiecze\u0144stwa i przetarg\u00f3w politycznych, co in\u017cynierii.<\/p>\n
W kwietniu Komisja Europejska opublikowa\u0142a drug\u0105 list\u0119 Projekt\u00f3w Wsp\u00f3lnego Zainteresowania i Projekt\u00f3w Wzajemnego Zainteresowania, obejmuj\u0105c\u0105 235 transgranicznych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 energetycznych kwalifikuj\u0105cych si\u0119 do uproszczonych procedur pozwoleniowych i unijnego finansowania. Niemal po\u0142owa z nich to projekty elektroenergetyczne, offshore i inteligentnych sieci. W maju Komisja og\u0142osi\u0142a nab\u00f3r wniosk\u00f3w o warto\u015bci 600 mln euro powi\u0105zany z t\u0105 list\u0105, realizowany w ramach instrumentu Connecting Europe Facility, otwarty do 30 wrze\u015bnia.<\/p>\n
Nie wszystkie rz\u0105dy jednak \u015bpiesz\u0105 si\u0119 z budow\u0105. W czerwcu Szwecja poleci\u0142a operatorowi sieci Svenska kraftn\u00e4t wstrzymanie planowanej modernizacji kabla Konti-Scan Connect do Danii, po tym jak minister energii Ebba Busch oskar\u017cy\u0142a Bruksel\u0119 o ignorowanie szwedzkich zastrze\u017ce\u0144 wobec unijnego pakietu sieciowego \u2013 dotycz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie sposobu wydatkowania przychod\u00f3w z ogranicze\u0144 przesy\u0142owych oraz zakresu centralizacji planowania systemu w Brukseli kosztem Sztokholmu. Od tego czasu poczyniono pewne ust\u0119pstwa, ale Svenska kraftn\u00e4t przygotowuje obecnie plan inwestycyjny na lata 2027\u20132029, kt\u00f3ry nie obejmuje modernizacji po\u0142\u0105czenia z Dani\u0105 \u2013 rzadki przypadek, gdy pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie samodzielnie wstrzymuje realizacj\u0119 po\u0142\u0105czenia oznaczonego przez UE jako priorytetowe.<\/p>\n
Kwestie bezpiecze\u0144stwa znalaz\u0142y si\u0119 w centrum tej samej debaty. Na spotkaniu w Luksemburgu w czerwcu unijni ministrowie energii poparli zmian\u0119 rozporz\u0105dzenia TEN-E, kt\u00f3ra pozwoli finansowa\u0107 z unijnych \u015brodk\u00f3w napraw\u0119 podmorskich kabli uszkodzonych w wyniku celowego sabota\u017cu \u2013 rozwi\u0105zanie, o kt\u00f3re zabiega\u0142a Finlandia, gdzie podmorskie po\u0142\u0105czenia od 2023 roku wielokrotnie budzi\u0142y podejrzenia o celowe uszkodzenia. W Polsce operator sieci przesy\u0142owej PSE przeprowadzi\u0142 \u0107wiczenia \u201eBlackout 2026\u201d, symuluj\u0105ce fizyczny atak na stacj\u0119 najwy\u017cszych napi\u0119\u0107 w okolicach Bia\u0142egostoku, a prezes PSE m\u00f3wi\u0142 na forum finansowym w Sopocie, \u017ce elektryfikacja jest dzi\u015b warunkiem bezpiecze\u0144stwa narodowego i odporno\u015bci pa\u0144stwa, a nie tylko celem klimatycznym.<\/p>\n
Wsp\u00f3lnym mianownikiem tych wydarze\u0144 jest to, \u017ce unijna rozbudowa sieci przesta\u0142a by\u0107 wy\u0142\u0105cznie kwesti\u0105 finansowania i pozwole\u0144. Termin 30 wrze\u015bnia dla nowego naboru w ramach CEF poka\u017ce, ile spo\u015br\u00f3d 235 wskazanych projekt\u00f3w przyci\u0105gnie powa\u017cnych wnioskodawc\u00f3w; postawa Szwecji sprawdzi, czy Bruksela dostosuje swoje regu\u0142y wobec opornego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego; a przepis o naprawie skutk\u00f3w sabota\u017cu, gdy zostanie ostatecznie uzgodniony, b\u0119dzie najwyra\u017aniejszym jak dot\u0105d sygna\u0142em, \u017ce bezpiecze\u0144stwo infrastruktury na Morzu Ba\u0142tyckim zosta\u0142o wpisane do unijnego prawa energetycznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fala unijnego finansowania po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzysystemowych zderzy\u0142a si\u0119 z obawami o bezpiecze\u0144stwo i oporem pa\u0144stw cz\u0142onkowskich \u2013 od szwedzkiego wstrzymania modernizacji kabla, przez fundusz na napraw\u0119 sabota\u017cu, po polskie \u0107wiczenia blackoutowe.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":48547,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2079,1956,164,143,151],"tags":[],"class_list":["post-48551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bezpieczenstwo","category-editors-choice-pl","category-polska","category-regulatory-pl","category-szwecja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48551\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}