{"id":7767,"date":"2021-10-29T10:42:34","date_gmt":"2021-10-29T08:42:34","guid":{"rendered":"https:\/\/balticwind.eu\/?p=7767"},"modified":"2021-10-29T12:17:08","modified_gmt":"2021-10-29T10:17:08","slug":"czy-polish-offshore-wind-sector-deal-bedzie-kolem-zamachowym-dla-polskiego-local-content","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balticwind.eu\/pl\/czy-polish-offshore-wind-sector-deal-bedzie-kolem-zamachowym-dla-polskiego-local-content\/","title":{"rendered":"Czy \u201ePolish Offshore Wind Sector Deal\u201d b\u0119dzie ko\u0142em zamachowym dla polskiego local content?"},"content":{"rendered":"

Podpisany w dn. 15 wrze\u015bnia 2021 roku tzw. Polish Offshore Wind Sector Deal to obok ustawy\u00a0o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych z grudnia 2020 roku, kolejny kamie\u0144 milowy w rozwoju tego sektora w Polsce. Niniejszy tekst jest cz\u0119\u015bci\u0105 cyklu komentarzy na temat g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144, kt\u00f3rym nale\u017cy sprosta\u0107 by urzeczywistni\u0107 plany zawarte w umowie sektorowej.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Patryk Zbroja, Zbroja Adwokaci:<\/strong><\/em><\/h6>\n
\n

W dniu 15 wrze\u015b<\/span>nia 2021 r. zosta\u0142<\/span>o podpisane \u201e<\/span>Porozumienie sektorowe na rzecz rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Polsce\u201d <\/span>zwane r\u00f3<\/span>wnie\u017c \u201ePolish Offshore Wind Sector Deal<\/i>\u201d<\/span> (w skr\u00f3<\/span>cie po prostu \u201eSector Deal\u201d<\/span>).<\/p>\n<\/div>\n

\n

Sygnatariuszami dokumentu, wzorowanego na brytyjskim odpowiedniku (Offshore Wind Sector Deal <\/i>z marca 2019 r.), zostali przedstawiciele administracji rz\u0105<\/span>dowej, inwestor\u00f3<\/span>w oraz podwykonawc\u00f3<\/span>w, a tak\u017c<\/span>e instytucji finansowo-ubezpieczeniowych, jednostek samorz\u0105<\/span>du terytorialnego oraz podmiot\u00f3<\/span>w o\u015b<\/span>wiatowych, naukowych i badawczych.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Porozumienie – jak czytamy w jego preambule – ma stworzy\u0107 <\/span>trwa\u0142<\/span>e ramy wsp\u00f3\u0142<\/span>pracy w zakresie rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Polsce, maj\u0105<\/span>c na wzgl\u0119<\/span>dzie konieczno\u015b\u0107 <\/span>zapewnienia rozwoju gospodarczego, podniesienia konkurencyjno\u015b<\/span>ci polskich przedsi\u0119<\/span>biorc\u00f3<\/span>w, bezpiecze\u0144<\/span>stwa ekonomicznego i energetycznego Polski w oparciu o w\u0142<\/span>asne, stabilne, zeroemisyjne \u017a<\/span>r\u00f3<\/span>d\u0142<\/span>a wytw\u00f3<\/span>rcze, jakimi s\u0105 <\/span>morskie farmy wiatrowe (MFW). <\/span>Porozumienie ma stanowi\u0107 <\/span>sta\u0142\u0105 <\/span>platform\u0119 <\/span>wsp\u00f3\u0142<\/span>pracy mi\u0119<\/span>dzy wszystkimi partnerami zaanga\u017c<\/span>owanymi w budow\u0119<\/span> MFW, poprzez zapewnienie skoordynowanych dzia\u0142<\/span>a\u0144 <\/span>na rzecz dynamicznego rozwoju tej bran\u017c<\/span>y w Polsce, z naciskiem na wzmocnienie krajowych korzy\u015b<\/span>ci energetycznych, \u015b<\/span>rodowiskowych, ekonomicznych i spo\u0142<\/span>ecznych. Rozw\u00f3<\/span>j MFW w Polsce ma by\u0107 <\/span>efektywne i zr\u00f3<\/span>wnowa\u017c<\/span>ony. A strony maj\u0105 <\/span>wspiera\u0107<\/span> maksymalizacji tzw. local content <\/span><\/i>na potrzeby realizacji i obs\u0142<\/span>ugi MFW lokalizowanych w polskiej wy\u0142\u0105<\/span>cznej strefie ekonomicznej oraz promocji eksportu towar\u00f3<\/span>w i us\u0142<\/span>ug przedsi\u0119<\/span>biorstw z lokalnego \u0142<\/span>a\u0144<\/span>cucha dostaw na rynkach zagranicznych.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Zdefiniowano r\u00f3<\/span>wnie\u017c <\/span>poj\u0119<\/span>cie local content<\/i><\/span>, jako udzia\u0142 <\/span>przedsi\u0119<\/span>biorc\u00f3<\/span>w z siedzib\u0105 <\/span>w Polsce lub przedsi\u0119<\/span>biorc\u00f3<\/span>w zagranicznych posiadaj\u0105<\/span>cych na terytorium RP oddzia\u0142 <\/span>lub przedstawicielstwo i prowadz\u0105<\/span>cych dzia\u0142<\/span>alno\u015b\u0107 <\/span>produkcyjn\u0105 <\/span>lub us\u0142<\/span>ugow\u0105 <\/span>na terenie RP, tworz\u0105<\/span>cych \u0142<\/span>a\u0144<\/span>cuch dostaw w realizacji zam\u00f3<\/span>wie\u0144 <\/span>na potrzeby budowy i eksploatacji MFW w polskiej wy\u0142\u0105<\/span>cznej strefie ekonomicznej.<\/p>\n

Cele porozumienia<\/strong><\/p>\n

Zasadniczym celem Porozumienia ma by\u0107 realizacja wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do rozwoju morskiej energetyki wiatrowej <\/strong>w oparciu o maksymalizacj\u0119 udzia\u0142u local content<\/em> w \u0142a\u0144cuchu dostaw w procesie budowy MFW. o mocy zainstalowanej:<\/p>\n

    \n
  • 5,9 GW do ko\u0144ca 2030 roku,<\/li>\n
  • 11 GW do ko\u0144ca 2040 roku.<\/li>\n<\/ul>\n

    Ma zosta\u0107\u00a0to dokonane w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez realizacj\u0119 nast\u0119puj\u0105cych cel\u00f3w strategicznych:<\/p>\n

      \n
    1. Realizacj\u0119 systemu wsparcia MFW, kt\u00f3rego szacunkowy ca\u0142kowity maksymalny bud\u017cet wynosi 22,5 mld EUR.<\/li>\n
    2. Osi\u0105gni\u0119cie local content<\/em>, na poziomie:\n
        \n
      • nie ni\u017cszym ni\u017c 20-30 % \u0142\u0105cznej warto\u015bci dla projekt\u00f3w MFW realizowanych w ramach pierwszej, przedaukcyjnej fazy systemu wsparcia,<\/li>\n
      • co najmniej 45% \u0142\u0105cznej warto\u015bci dla projekt\u00f3w MFW realizowanych do 2030 roku w ramach drugiej, aukcyjnej fazy systemu wsparcia,<\/li>\n
      • co najmniej 50% \u0142\u0105cznej warto\u015bci dla projekt\u00f3w MFW realizowanych po 2030 roku.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
      • Osi\u0105gni\u0119cie \u015bredniorocznej warto\u015bci eksportu produkt\u00f3w i us\u0142ug z sektora wind offshore na poziomie:\n
          \n
        • 2 mld PLN – osi\u0105ganej stopniowo do 2030 roku,<\/li>\n
        • 5 mld PLN – osi\u0105ganej stopniowo do 2040 roku.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
        • Osi\u0105gni\u0119cie zatrudnienia (bezpo\u015bredniego i po\u015bredniego) w sektorze MEW na poziomie nie mniejszym ni\u017c:\n
            \n
          • 30 tys. os\u00f3b do 2030 roku,<\/li>\n
          • 60 tys. os\u00f3b do 2040 roku.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
          • Zapewnienie oferty szkoleniowo-edukacyjnej umo\u017cliwiaj\u0105cej przygotowanie kadr dla sektora MEW na poziomie nie mniejszym ni\u017c:\n
              \n
            • a) 20 tys. os\u00f3b do 2030 roku,<\/li>\n
            • 40 tys. os\u00f3b do 2040 roku.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
            • Zapewnienie w polskich portach morskich zaplecza do realizacji projekt\u00f3w MFW w postaci infrastruktury portowej i dost\u0119powej umo\u017cliwiaj\u0105cej budow\u0119 i obs\u0142ug\u0119 serwisow\u0105 MFW, tj.:\n
                \n
              • terminala instalacyjnego w porcie Gdynia gotowego do eksploatacji od 2025 roku oraz kolejnego terminala przygotowanego w okresie 2026-2030,<\/li>\n
              • co najmniej dw\u00f3ch port\u00f3w serwisowych umo\u017cliwiaj\u0105cych od 2026 roku obs\u0142ug\u0119 budowy projekt\u00f3w MFW, a nast\u0119pnie ich serwisowanie.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
              • Wykorzystanie potencja\u0142u polskiego przemys\u0142u stoczniowego do realizacji projekt\u00f3w MFW, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie budowy, przebudowy i remont\u00f3w specjalistycznych jednostek p\u0142ywaj\u0105cych do budowy i obs\u0142ugi MFW, pocz\u0105wszy od pierwszej fazy wsparcia (w latach 2021-2030).<\/li>\n
              • Ustalenie, przy udziale Stron Porozumienia, poziomu wsparcia finansowego dla realizacji prac badawczo-rozwojowych na rzecz MEW, z zamiarem uruchomienia, pocz\u0105wszy od 2022 roku, dedykowanych program\u00f3w B+R w oparciu o zaanga\u017cowanie instytucjonalne organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej i samorz\u0105dowej oraz deklaracje finansowe inwestor\u00f3w i g\u0142\u00f3wnych dostawc\u00f3w technologii.<\/li>\n<\/ol>\n

                Trzeba przyzna\u0107, \u017ce cele i strategia s\u0105 niezmiernie ambitne.<\/p>\n

                Kluczowe obszary wsp\u00f3\u0142pracy<\/b><\/p>\n

                W Porozumieniu zdefiniowano r\u00f3wnie\u017c 6 obszar\u00f3w kluczowych dla realizacji wskazanych cel\u00f3w strategicznych (wskazuj\u0105c ich uwarunkowania i model docelowy w ka\u017cdym z nich), a mianowicie:<\/p>\n

                  \n
                1. Rozw\u00f3j przemys\u0142u morskiej energetyki wiatrowej,<\/li>\n
                2. Zap\u0142acz\u0119 portowo – logistyczne i wp\u0142yw na regiony nadmorskiej,<\/li>\n
                3. Rozw\u00f3j kadr i system\u00f3w kszta\u0142cenia,<\/li>\n
                4. Badania i rozw\u00f3j,<\/li>\n
                5. Edukacja spo\u0142eczna,<\/li>\n
                6. Wsp\u00f3\u0142praca interesariuszy.<\/li>\n<\/ol>\n

                  W ramach poszczeg\u00f3lnych obszar\u00f3w kluczowych wszystkie strony Porozumienia zadeklarowa\u0142y podj\u0119cie szeregu wsp\u00f3lnych, a tak\u017ce indywidualnych dzia\u0142a\u0144.\u00a0Do ciekawszych rozwi\u0105za\u0144 nale\u017c\u0105:<\/p>\n

                    \n
                  • opracowywanie przez strony okresowych raport\u00f3w dot. bran\u017cy,<\/li>\n
                  • organizacja corocznej Konferencji Stron, maj\u0105cej na celu podsumowanie stanu realizacji cel\u00f3w strategicznych,<\/li>\n
                  • opracowanie \u201eKodeksu dobrych praktyk dla sektora MEW\u201d,<\/li>\n
                  • zapewnienie przez administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105 budowy portu instalacyjnego w Gdyni oraz przebudowy port\u00f3w serwisowych w \u0141ebie i Ustce, a tak\u017ce odpowiednich inwestycji w polskich portach morskich wraz z infrastruktur\u0105 towarzysz\u0105c\u0105, zgonie z potrzebami bran\u017cy MEW,<\/li>\n
                  • zapewnienie przez administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105 rozwi\u0105za\u0144 aktywizuj\u0105cych przemys\u0142 stoczniowy w zakresie realizacji projekt\u00f3w MFW, w tym budowy floty instalacyjnej lub serwisowej;<\/li>\n
                  • uruchomienie program\u00f3w wsparcia promocji oferty polskich podmiot\u00f3w z sektora MEW na rynkach zagranicznych,<\/li>\n
                  • przygotowanie program\u00f3w i u\u0142atwie\u0144 dla pracodawc\u00f3w z bran\u017cy MEW,<\/li>\n
                  • przygotowanie oferty wsparcia dla sektora ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3re chc\u0105 wej\u015b\u0107 na rynek w sektorze MEW;<\/li>\n
                  • opracowanie i wdro\u017cenie instrument\u00f3w finansowych s\u0142u\u017c\u0105cych do realizacji inwestycji w zakresie MFW (gwarancji, leasing\u00f3w i po\u017cyczek).<\/li>\n<\/ul>\n
                    \n

                    W Porozumieniu powo\u0142ano r<\/span>\u00f3<\/span>wnie\u017c, dla koordynacji wskazanych powy\u017cej dzia\u0142a\u0144, Rad\u0119 Koordynacyjn\u0105 do spraw Morskiej Energetyki Wiatrowej, do kt\u00f3<\/span>rej zada\u0144 nale<\/span>\u017cy w szczeg\u00f3<\/span>lno\u015bci: monitorowanie realizacji cel\u00f3<\/span>w strategicznych, powo\u0142anie grup roboczych zapewniaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142prac\u0119\u00a0stron, monitorowanie poziomi local content osi\u0105gni<\/span>\u0119tego przez inwestor\u00f3<\/span>w i podmioty uczestnicz\u0105ce w \u0142a\u0144cuchu dostaw, przygotowanie corocznych sprawozda\u0144 z realizacji postanowie\u0144 Porozumienia.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Co istotne, postanowienia Porozumienia mog\u0105 by\u0107 zmieniane. Wymagaj\u0105 jednak pisemnego zg\u0142oszenia wraz z uzasadnieniem, sk\u0142adanego przez Stron\u0119 Przewodnicz\u0105cemu Rady Koordynacyjnej. Nast\u0119pnie taki projekt zmian poddawany jest pod dyskusj\u0119 i przedstawiany nast\u0119pnie corocznej Konferencji Stron, kt\u00f3<\/span>ra przyjmuje go w drodze uzgodnienia.<\/p>\n

                    \n

                    Skutki prawne<\/span><\/b><\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Z prawnego punktu widzenia warto zaakcentowa\u0107, \u017ce podpisane Porozumienie, co zosta\u0142o podkre\u015blone w jego postanowieniach ko\u0144cowych, nie kreuje wi\u0105\u017c\u0105cych zobowi\u0105za\u0144 cywilnoprawnych lub publicznoprawnych dla \u017cadnej ze Stron i nie mo\u017ce stanowi\u0107 podstawy roszcze\u0144 z tego tytu\u0142u (za wyj\u0105tkiem zobowi\u0105za\u0144 dotycz\u0105cych zachowania poufno\u015bci i nieujawniania informacji prawnie chronionych). Natomiast zawarcie Porozumienia nie wy\u0142\u0105cza oczywi\u015bcie mo\u017cliwo\u015bci zawierania przez jego strony odr\u0119bnych um\u00f3<\/span>w, porozumie\u0144 lub deklaracji.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Takie ukszta\u0142towanie skutk\u00f3<\/span>w postanowie\u0144 Porozumienia to nowo\u015b\u0107 w polskiej praktyce.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Zabieg ten wynika z braku mo\u017cliwo\u015bci narzucenia (zw\u0142aszcza ze strony administracji pa\u0144stwowej w ramach tzw. twardej legislacji) ewentualnych obowi\u0105zk\u00f3<\/span>w zatrudniania przez wytw\u00f3<\/span>rc\u00f3<\/span>w okre\u015blonych parytet\u00f3<\/span>w polskich przedsi\u0119biorc\u00f3<\/span>w, kt\u00f3<\/span>ry nara\u017ca\u0142by samych wytw\u00f3<\/span>rc\u00f3<\/span>w na powa\u017cne spory s\u0105dowe oparte na dyskryminacji gospodarczej i naruszenia wsp\u00f3<\/span>lnotowej zasady ochrony przed nieuczciw\u0105 konkurencj\u0105, a tak\u017ce swobodnego przep\u0142ywu us\u0142ug. Pr\u00f3<\/span>ba zbyt jednostronnego narzucenia rozwi\u0105za\u0144 wspieraj\u0105cych polskich przedsi\u0119biorc\u00f3<\/span>w mog\u0142a by zosta\u0107 skutecznie podwa\u017cona przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 i w og\u00f3<\/span>le nie dosz\u0142oby do zatwierdzenia prawnych rozwi\u0105za\u0144 I fazy budowy farm wiatrowych.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    W tym kontek\u015bcie wskazane powy\u017cej cele strategiczne dot. poziomu polskiego local content <\/span><\/i>w obu fazach systemu wsparcia dla polskich MFW, a tak\u017ce warto\u015bci eksportu nale\u017cy uzna\u0107 jako pewne za\u0142o\u017cenia, do kt\u00f3<\/span>rego strony Porozumienia zamierzaj\u0105\u00a0d\u0105\u017cy\u0107.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Zapisy te nie tworz\u0105 prawnych zobowi\u0105za\u0144, kt\u00f3<\/span>re mo<\/span>\u017cna by\u0142oby egzekwowa\u0107 np. w drodze s\u0105dowej lub w toku post\u0119powa\u0144 administracyjnych. Maj\u0105\u00a0charakter co najwy\u017cej swoistego gentlemen<\/span><\/i>\u2019<\/span><\/i>s agreement.<\/span><\/i> <\/i>Nawi\u0105zanie do brytyjskich do\u015bwiadcze\u0144 w tym zakresie jest zatem jak najbardziej naturalne.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Pojawia si\u0119\u00a0oczywi\u015bcie w tym miejscu naturalne zagadnienie, czy taka formu\u0142a Porozumienia i jego stosunkowo ograniczony wp\u0142yw (pod k\u0105tem prawnym) na wzajemne prawa i obowi\u0105zki stron procesu budowy MFW to w naszym systemie i kulturze prawnej po prostu nie za ma\u0142o, za ma\u0142o dla ochrony interesu polskich przedsi\u0119biorc\u00f3<\/span>w.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Trudno odpowiedzie\u0107\u00a0jednoznacznie na to pytanie.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Du\u017co zale\u017cy od praktyki rynkowej i faktycznego przygotowania polskich przedsi\u0119biorc\u00f3<\/span>w do walki o udzia\u0142 w \u0142a\u0144cuchu dostaw zagranicznych operator\u00f3<\/span>w, a nast\u0119pnie do jego utrzymania na poziomie gwarantuj\u0105cym zr\u00f3<\/span>wnowa\u017cony rozw\u00f3<\/span>j. A w tym obszarze zbyt nachalne wsparcie pa\u0144stwa lub pa\u0144stwowych sp\u00f3\u0142ek mo\u017ce by\u0107 nie tylko niekonkurencyjne, ale finalnie w d\u0142u\u017cszym okresie czasu nie przyniesie oczekiwanych rezultat\u00f3<\/span>w gospodarczych.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Osobi\u015bcie jestem zwolennikiem mi\u0119kkich form ingerencji Skarbu Pa\u0144stwa w tym zakresie, oczekuj\u0105c bardziej wsparcia infrastrukturalnego (gdzie mamy ogromne op\u00f3\u017anienia) oraz zapewnienia dost\u0119pu do instrument<\/span>\u00f3<\/span>w finansowych (np. gwarancji lub preferencyjnych po\u017cyczek b\u0105d\u017a ulg) zach\u0119caj\u0105cych polskich przedsi\u0119biorc\u00f3<\/span>w do inwestycji i przekszta\u0142ce\u0144 organizacyjnych, kt\u00f3<\/span>re umo<\/span>\u017cliwi\u0105 odpowiedni poziom\u00a0konkurencji z zagranicznymi podmiotami w tej bran\u017cy.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Z punktu widzenia pr\u00f3<\/span>by formalnego zabezpieczenia polskiego wk\u0142adu sporo zosta\u0142o ju\u017c zreszt\u0105 zrealizowane. Warto cho\u0107by przypomnie\u0107 opisane w Ustawie o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych obowi\u0105zki ka\u017cdego z wytw\u00f3<\/span>rc\u00f3<\/span>w, kt\u00f3<\/span>ry sk\u0142adaj\u0105 wniosek o udzia\u0142 w pierwszej fazie mia\u0142 obowi\u0105zek sporz\u0105dzenia planu \u0142a\u0144cucha dostaw materia<\/span>\u0142\u00f3w i us\u0142ug, uwzgl\u0119dniaj\u0105cego stan zaawansowania prac przy budowie morskiej farmy wiatrowej wraz z zespo\u0142em urz\u0105dze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych do wyprowadzenia mocy na dzie\u0144 sporz\u0105dzenia tego planu. Ma on dalej obowi\u0105zek zaktualizowania tego planu \u0142a\u0144cucha dostaw i to po przeprowadzeniu obligatoryjnego dialog<\/span>u z potencjalnymi dostawcami materia\u0142\u00f3w i us\u0142ug wykorzystywanych w toku budowy i eksploatacji MFW. Sam dialog powinien zosta\u0107 natomiast przeprowadzony w spos\u00f3<\/span>b zapewniaj\u0105cy zachowanie uczciwej konkurencji oraz r\u00f3<\/span>wne traktowanie potencjalnych dostawc\u00f3<\/span>w i oferowanych przez nich rozwi\u0105za\u0144. Brak przedstawienia planu \u0142a\u0144cucha dostaw lub sk\u0142adania odpowiednich sprawozda\u0144 nara\u017caj\u0105 wytw\u00f3<\/span>rc\u00f3<\/span>w nie tylko na odpowiedzialno\u015b\u0107 karn<\/span>\u0105 (cho<\/span>\u0107 niezbyt wysok\u0105 finansowo), ale i na ograniczenia, utrudnienia lub nawet wy\u0142\u0105czenia mo\u017cliwo\u015bci udzia\u0142u w przysz\u0142ych aukcjach.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce to w r\u0119kach administracji rz\u0105dowej jest nadal\u00a0doprecyzowanie warunk\u00f3<\/span>w i kryteri\u00f3<\/span>w udzia\u0142u w kolejnych fazach budowy farm wiatrowych. Postulowane przez cz\u0119\u015b\u0107 bran\u017cy otwarcie grona potencjalnych wytw\u00f3<\/span>rc\u00f3<\/span>w (wst\u0119pnie sztucznie ograniczanego jedynie do du\u017cych polskich firm energetycznych, z udzia\u0142em Skarbu Pa\u0144stwa w tle) na pewno pomog\u0142oby uzyska\u0107 wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3<\/span>w i prywatnego kapita\u0142u w tym zakresie. W konsekwencji – pobudzaj\u0105c r\u00f3<\/span>wnie\u017c polski local content<\/span><\/i>.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Pozostaje wreszcie ca\u0142kowicie otwarta kwestia, czy polscy przedsi\u0119biorcy w og\u00f3<\/span>le z tej procedury i otwartych drzwi do udzia\u0142u w budowie morskiej energetyki wiatrowej (i to nie tylko w polskiej strefie ekonomicznej) w wystarczaj\u0105cym stopniu skorzystaj\u0105.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Bariery wej\u015bcia (w tym organizacyjne i finansowe) na wymagaj\u0105cy rynek offshorowy, to bardzo powa\u017cne wyzwanie. Natomiast decyzje gospodarcze ka\u017cdego przedsi\u0119biorcy zawsze b\u0119d\u0105 wypadkow\u0105\u00a0wielu czynnik\u00f3<\/span>w, w tym nie tylko systemu wsparcia w tej bran\u017cy (kt\u00f3<\/span>rego planu nadal nie wida\u0107), ale i generalnie polityki pa\u0144stwa wobec prywatnego businessu, kt\u00f3<\/span>ra – pisz\u0105c delikatnie – nie wygl\u0105da ostatnio stabilnie.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Niemniej, Porozumienie \u201ePolish Offshore Wind Sector Deal\u201d daje tutaj spor\u0105\u00a0szans\u0119 dla mocno zdeterminowanych, polskich uczestnik\u00f3w rynku. Jest to <\/span>bardzo dobry krok i to w odpowiednim kierunku dla zagwarantowania sensownego i rynkowego udzia\u0142u polskiego przy budowie MFW na Ba\u0142tyku.<\/p>\n<\/div>\n

                    \n

                    Czy jednak b\u0119dzie dla polskiego local content<\/span><\/i> ko\u0142em zamachowym? Zobaczymy\u2026.<\/p>\n

                    Patryk Zbroja, adwokat,\u00a0cz\u0142onek zarz\u0105du Zachodniopomorskiego Klastra Morskiego<\/span><\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>