Według najnowszej analizy opublikowanej dzisiaj przez CIP, Europa może znacznie zmniejszyć swoją zależność od importowanych paliw kopalnych oraz obniżyć ceny energii dzięki przyspieszeniu elektryfikacji i rozbudowie infrastruktury czystej energii. Wymagane inwestycje są równoważne z premią cenową płaconą obecnie za import paliw kopalnych.

Zamknięcie Cieśniny Ormuz uwypukliło fakt, że utrzymująca się zależność Europy od importu paliw kopalnych wiąże się z geopolityczną premią cenową. Obecnie importowane paliwa kopalne zaspokajają około 40% zapotrzebowania energetycznego Europy, a ich szacunkowy roczny koszt wynosi około 250 mld EUR.

W nowym raporcie „Charging Ahead – A Roadmap for an Electrified, Competitive and Resilient European Energy System” („Naprzód pełną parą – plan działania na rzecz zelektryfikowanego, konkurencyjnego i odpornego europejskiego systemu energetycznego”), opublikowanym dzisiaj przez Copenhagen Infrastructure Partners (CIP), przedstawiono, w jaki sposób przyspieszona elektryfikacja i system energetyczny oparty na odnawialnych źródłach energii mogą zasadniczo wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność Europy, jednocześnie obniżając ceny energii elektrycznej i redukując emisje. W raporcie wskazano również działania, jakie muszą podjąć prawodawcy i decydenci, aby osiągnąć ten cel.

Konkurencyjny i odporny europejski system energetyczny jest w zasięgu ręki

We współpracy z Ea Energianalyse firma CIP stworzyła zintegrowany model systemu energetycznego w celu przeanalizowania, w jaki sposób europejski system energetyczny mógłby ewoluować do 2050 r. w różnych scenariuszach, przedstawiając różne ścieżki rozwoju i wybory strategiczne.

Analiza pokazuje, że dzięki zastąpieniu importowanych paliw kopalnych czystą energią wytwarzaną na miejscu do 2050 r. Europa może:

  • Zmniejszyć import paliw kopalnych o około 80%
  • Obniżyć ceny energii elektrycznej nawet o 40%
  • Zaspokajać 95% zapotrzebowania na energię elektryczną z krajowych, czystych źródeł energii

Odzwierciedla to łączny efekt elektryfikacji, rozbudowy odnawialnych źródeł energii na dużą skalę oraz większej elastyczności systemu w realistycznym scenariuszu konkurencyjnym i odpornym.

Komentując wyniki badania, Martin Neubert, partner i dyrektor operacyjny w Copenhagen Infrastructure Partners, stwierdza: „Europa nie musi wybierać między przystępnością cenową a bezpieczeństwem energetycznym. Elektryfikacja zasadniczo zmienia sposób funkcjonowania systemu energetycznego, więc zastępując importowane paliwa kopalne krajową energią odnawialną, Europa może zmniejszyć swoją ekspozycję na globalną zmienność cen, jednocześnie obniżając ceny energii elektrycznej. Dodatkową korzyścią jest zmniejszenie emisji, które jest bezpośrednią konsekwencją tej zmiany”.

Gaz będzie odgrywał mniejszą rolę w ustalaniu cen

Europa jest strukturalnie uzależniona od importowanych paliw kopalnych, a co za tym idzie – od zmienności sytuacji geopolitycznej. Obecnie ceny gazu determinują cenę energii elektrycznej w UE w około 60% przypadków. Wiąże się to ze znacznymi kosztami, ponieważ ceny gazu w UE są 2–3 razy wyższe niż w Stanach Zjednoczonych.

Realizacja przejścia na lokalną, czystą energię zależy od przyspieszenia inwestycji w infrastrukturę energetyczną, w szczególności w sieci i elastyczność systemu. Przy rocznych inwestycjach na poziomie około 210 mld EUR do 2050 r. koszt stworzenia konkurencyjnego i odpornego systemu energetycznego jest porównywalny z szacunkowymi 250 mld EUR, które Europa wydaje każdego roku na import paliw kopalnych.

Konieczne są szybkie inwestycje w sieci

Infrastruktura elektroenergetyczna nie jest na dobrej drodze do zrealizowania ambicji Europy, a rozbudowa sieci stanowi poważne wąskie gardło. Do 2050 r. Europa będzie musiała zainwestować około 2,9 bln EUR w infrastrukturę sieciową, czyli około 120 mld EUR rocznie, aby wesprzeć elektryfikację i zintegrować czystą energię na dużą skalę.

Inwestorzy prywatni są gotowi do podjęcia swoich działań, jednak mobilizacja kapitału prywatnego w celu umożliwienia rozbudowy sieci i produkcji czystej energii na dużą skalę wymaga działań politycznych oraz jasnych ram sprzyjających inwestycjom. Raport zawiera 16 konkretnych zaleceń dotyczących polityki. Trzy główne priorytety dla decydentów to:

  • Zabezpieczenie struktury rynku energii elektrycznej oraz wykorzystanie ukierunkowanych reform podatkowych i taryfowych w celu zwiększenia konkurencyjności czystej energii względem paliw kopalnych.
  • Wykorzystanie kapitału prywatnego i know-how w celu zaspokojenia potrzeb inwestycyjnych.
  • Zachęcanie operatorów sieci do inwestowania z wyprzedzeniem w stosunku do popytu, aby proaktywnie przeciwdziałać kosztom związanym z przeciążeniami.

Pełny raport można przeczytać tutaj https://copenhagen-infrastructure-partners.euwest01.umbraco.io/media/wfppzn23/cip-2050-rapport-2026.pdf

Źródło: Copenhagen Infrastructure Partners