Rynkowy mechanizm pozyskiwania mocy biernej w Niemczech działa znacznie poniżej swojego potencjału — wynika ze wspólnego badania dewelopera lądowej energetyki wiatrowej Alterric oraz firmy doradczej E-Bridge Consulting. Autorzy oceniają, że rynek jest rozdrobniony, słabo ustandaryzowany i nieprzejrzysty, co bezpośrednio przekłada się na efektywność i koszty systemu elektroenergetycznego.

Moc bierna jest niezbędna do utrzymania napięcia w sieci. Podstawę prawną dla rynkowego pozyskiwania tej usługi systemowej Niemcy stworzyły już w 2020 roku, w paragrafie 12h ustawy o gospodarce energetycznej (EnWG). W praktyce rynek jest jednak młody: aukcje zaczęto uruchamiać region po regionie dopiero w 2025 roku. Analiza tych pierwszych postępowań wskazuje na słabości strukturalne. Ponad połowa zakończyła się bez rozstrzygnięcia, pułapy cenowe różnią się znacząco, a kluczowych informacji — takich jak przewidywane wolumeny wywołań — często brakuje.

Konsekwencje kosztowe są wymierne. Gdy potencjał rozproszonych instalacji pozostaje niewykorzystany, operatorzy sieci muszą więcej inwestować we własne, zwykle droższe urządzenia kompensacyjne. Ponieważ koszty te są odzyskiwane przez opłaty sieciowe, sprawniejszy rynek bezpośrednio odciążyłby koszty sieci zarówno dla przemysłu, jak i gospodarstw domowych.

„Widzimy, że rynek zasadniczo działa, ale dziś daleko mu do wyczerpania potencjału” — powiedział prezes Alterric Frank May. Badanie wskazuje 11 działań zwiększających efektywność, z których cztery można wdrożyć szybko, bez zmian regulacyjnych: jednolite umowy ramowe ponad operatorami, centralną publikację aukcji, ujawnianie przewidywanych wolumenów oraz przejrzystą publikację wyników. Kierownik badania Henrik Schwaeppe z E-Bridge zastrzegł, że pierwszych wyników nie należy traktować jako miary długoterminowego potencjału rynku.

Wnioski mają znaczenie nie tylko dla Niemiec. Farmy wiatrowe mogą dostarczać moc bierną przy stosunkowo niewielkim dodatkowym nakładzie, a Alterric robi to z portfela instalacji od kwietnia 2025 roku. W miarę jak państwa basenu Morza Bałtyckiego rozbudowują wiatr na lądzie i na morzu oraz coraz mocniej opierają usługi systemowe na OZE, niemieckie doświadczenie staje się wczesnym punktem odniesienia — jak projektować rynki takich usług, a jak nie.