Europejska energia wiatrowa na morzu dla konkurencyjnego przemysłu stalowego UE i odwrotnie

Autorka: Heike Winkler, dyrektor zarządzająca Offshore Wind Kommunikation, EUSEW ambasadorka cyfrowa

Pod koniec stycznia bieżącego roku w Niemczech odbył się szczyt North Sea Summit organizowany przez North Seas Energy Cooperation (NSEC). Potencjał morskiej energii wiatrowej w Europie ma kluczowe znaczenie dla jej wysiłków na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej, przystępnych cen i niezależności energetycznej w burzliwych warunkach geopolitycznych. Jest to znaczący postęp dla energochłonnego przemysłu, jakim jest europejski przemysł stalowy, zarówno pod względem przystępnych cenowo ekologicznych cząsteczek i elektronów, jak i w odniesieniu do rynku UE dla przemysłu wiatrowego. Morska energia wiatrowa potrzebuje ekologicznej stali, a przemysł stalowy potrzebuje jak najniższych i jak najbardziej stabilnych kosztów energii.

Budowa centrum energetycznego Morza Północnego dla odpornej i konkurencyjnej Europy oraz potencjał energetyki wiatrowej Morza Bałtyckiego

W ramach współpracy energetycznej Morza Północnego ministrowie energii NSEC, Komisja Europejska i zainteresowane strony spotkali się w zeszłym roku, aby ustalić program współpracy na najbliższe 15 lat. Opierając się na deklaracjach z Esbjerg i Ostendy, ministrowie energii Belgii, Danii, Francji, Niemiec, Irlandii, Luksemburga, Holandii, Norwegii i Wielkiej Brytanii podpisali wspólną deklarację w Hamburgu, w której określili swoje ambicje dotyczące 300 gigawatów do 2050 r., przetargów na europejską moc instalacyjną do 15 gigawatów rocznie w latach 2031-2040, 100 gigawatów projektów współpracy transgranicznej dla Morza Północnego oraz prace NSEC.

Osiem bałtyckich operatorów systemów przesyłowych, zrzeszonych w ramach Baltic Offshore Grid Initiative: 50Hertz (Niemcy), AST (Łotwa), Elering (Estonia), Energinet (Dania), Fingrid (Finlandia), Litgrid (Litwa), PSE (Polska) i Svenska kraftnät (Szwecja) opublikowały przed szczytem NSEC badanie dotyczące systemu morskiego w celu promowania skoordynowanego planowania przestrzennego obszarów morskich, które do 2040 r. mogłyby stać się centrum energetycznym z około 13 GW nowych połączeń międzysystemowych i dodatkowymi 50 GW energii wiatrowej z morskich elektrowni wiatrowych w porównaniu z 2030 r.

Powstaje porozumienie w sprawie czystego przemysłu

Morska energia wiatrowa ma ogromne znaczenie dla Europy. Jest opłacalna – tańsza niż budowa nowej elektrowni opalanej paliwami kopalnymi. Jest wydajna – jedna morska turbina wiatrowa dostarcza energię elektryczną do 16 000 gospodarstw domowych. I ma siedzibę w Europie – zatrudnia 100 000 Europejczyków. Wykorzystanie potencjału morskiej energii wiatrowej na Morzu Północnym i Bałtyckim tworzy miejsca pracy, dostarcza energię i promuje industrializację w Europie. Pakt inwestycyjny szczytu Morza Północnego pozwoli zmobilizować 1 bilion euro w działalności gospodarczej i stworzyć około 91 000 dodatkowych miejsc pracy w Europie do 2031 r., opierając się wyłącznie na potencjale Morza Północnego. Jak dotąd wszystko wygląda dobrze. Co więcej, morska energia wiatrowa zapewnia energię o właściwościach elektrowni niezbędnych do transformacji energochłonnych gałęzi przemysłu i stabilizacji sieci energetycznych.

Przechodząc do przemysłu stalowego, konieczny jest kolejny krótki krok pośredni. Obejmuje to stworzenie solidnych ram inwestycyjnych dla morskiej energii wiatrowej poprzez ukierunkowane mechanizmy, takie jak długoterminowe umowy zakupu energii (PPA), w tym transgraniczne umowy PPA. Umowy PPA umożliwiają przedsiębiorstwom energochłonnym, takim jak producenci stali, uniknięcie wahań cen poprzez ustalenie ceny jako odbiorcy energii elektrycznej. Wymaga to konstrukcji rynku energii elektrycznej ukierunkowanej na energie odnawialne, aby móc korzystać z umów PPA w proponowany sposób. Można to przenieść na zielony wodór. To prowadzi nas szybko do kryteriów przetargowych i ustawy Net Zero Industry Act. Najpierw jednak przyjrzyjmy się przemysłowi stalowemu na przykładzie Salzgitter AG.

Transformacja energochłonnego przemysłu na przykładzie przemysłu stalowego

Salzgitter AG, jako jeden z przykładów przedsiębiorstw stalowych w Europie, na wczesnym etapie nawiązało strategiczną współpracę z deweloperami i operatorami morskiej energii wiatrowej oraz zapewniło sobie umowy PPA z morskimi farmami wiatrowymi na Morzu Północnym i Bałtyckim.

Przykład 1: Salzgitter AG i Ørsted dążą do zamkniętych łańcuchów wartości w swoich relacjach biznesowych. Oprócz dostaw morskiej energii wiatrowej i wykorzystania wodoru odnawialnego obejmuje to również produkcję stali niskoemisyjnej i jej wykorzystanie w komponentach do morskich farm wiatrowych Ørsted. Planowane jest również recykling złomu z rozbieranych turbin wiatrowych w procesie produkcji stali.

Przykład 2: Vattenfall i grupa stalowa dążą do wspólnego celu, jakim jest dekarbonizacja procesów produkcji przemysłowej. Nowa umowa PPA przewiduje, że od 2028 r. do produkcji stali będzie dostępna energia elektryczna bez udziału paliw kopalnych z morskiej farmy wiatrowej Nordlicht 1.

Przykład 3: Salzgitter Flachstahl GmbH i Iberdrola Deutschland podpisały długoterminową umowę na dostawę energii elektrycznej na 2023 r. Energia elektryczna ma pochodzić z morskiej farmy wiatrowej Baltic Eagle na niemieckim Morzu Bałtyckim. Dzięki tej umowie PPA firma Salzgitter Flachstahl GmbH zapewniła sobie dostawy 114 megawatów zielonej energii elektrycznej na 15 lat.

Istnieją inni europejscy producenci stali, którzy przechodzą transformację w kierunku zrównoważonego rozwoju i potrzebują do tego celu zielonej energii elektrycznej i zielonego wodoru. Konkurencyjny europejski przemysł stalowy tworzy miejsca pracy w Europie i jest niezbędny do płynnego przejścia na zrównoważone dostawy energii.

I nie jest to droga jednokierunkowa

Ilsenburger Grobblech GmbH, spółka zależna Salzgitter AG, oraz producent turbin wiatrowych Siemens Gamesa podpisali w zeszłym roku umowę na dostawę około 25 000 ton blach grubych do budowy 36 wież wiatrowych. Tak zwana „Siemens Gamesa GreenerTower” ma emisję CO2eq poniżej 700 kg na tonę stali na wieżę. RWE testuje te wieże stalowe o zmniejszonej emisji CO2 w połowie morskich turbin wiatrowych w swojej duńskiej morskiej farmie wiatrowej Thor i odnotowuje redukcję CO2 o co najmniej 63 procent w blachach stalowych wieży w porównaniu ze stalą konwencjonalną. W ten sposób europejski przemysł stalowy zmniejsza ślad węglowy morskich farm wiatrowych w Europie.

Więcej aspektów dekarbonizacji dzięki morskiej energii wiatrowej dla Europy

Zielony wodór z morskiej energii wiatrowej jest bardzo ważny dla dekarbonizacji innych sektorów przemysłowych, które są trudne do elektryfikacji, oprócz przemysłu stalowego: przemysł chemiczny, cementowy, morski, transportowy itp.

Do końca 2025 r. Amazon zainicjuje ponad 230 projektów związanych z energią wiatrową i słoneczną w 13 krajacheuropejskich. Po uruchomieniu wszystkich projektów oczekuje się, że zapewnią one 9 gigawatów mocy czystej energii. To wystarczy, aby zasilić ponad 6,7 mln gospodarstw domowych w UE rocznie. Popyt jest wysoki. Dotyczy to w szczególności sztucznej inteligencji i centrów danych w Europie.

Dlaczego porozumienie w sprawie czystego przemysłu zabezpiecza Europę

Aby umożliwić stworzenie czystej, bezpiecznej i konkurencyjnej unii energetycznej, co jest nadrzędnym tematem 20. edycji Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii (EUSEW), musi istnieć uczciwa konkurencja, a opisane europejskie międzybranżowe rynki wiodące muszą mieć możliwość rozwoju.

Mechanizm dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla (CBAM) i NZIA mają zasadnicze znaczenie dla tego celu w ramach porozumienia w sprawie czystego przemysłu, z naciskiem na odporność i ochronę klimatu. W ten sposób transformacja przemysłowa na rzecz lepszej ochrony klimatu może jednocześnie zapewnić niezależność energetyczną, zwiększyć potencjał tworzenia wartości, miejsca pracy, a tym samym rosnący dobrobyt Europy. Wszystko to wymaga równych warunków konkurencji chronionych przed dumpingiem cenowym, wykwalifikowanych pracowników, rozwoju technologii europejskiej, zdolności produkcyjnych i przyspieszonej rozbudowy infrastruktury. Niezbędne regulacje dotyczące zielonego wodoru i pływających morskich elektrowni wiatrowych przyspieszą opisany powyżej rozwój. W ten sposób porozumienie w sprawie czystego przemysłu doprowadzi do wzrostu zrównoważonego tworzenia wartości dla Europy, a przede wszystkim w Europie.

Niniejszy artykuł redakcyjny powstał we współpracy z Europejskim Tygodniem Zrównoważonej Energii (EUSEW) – największym corocznym wydarzeniem poświęconym odnawialnym źródłom energii i efektywnemu wykorzystaniu energii w Europie. #EUSEW2026 to już 20. edycja, która po raz kolejny zgromadzi społeczność osób dbających o budowę bezpiecznej i czystej przyszłości energetycznej dla kolejnych pokoleń.

Sprawdź aktualne zaproszenia do udziału.

Przydatne linki:

Biografia autorki:

Heike Winkler pracuje jako konsultantka ds. zarządzania pod szyldem Offshore Wind Kommunikation i ma około 17 lat doświadczenia zawodowego w branży morskiej energetyki wiatrowej. Jest pierwszą przewodniczącą i współzałożycielką organizacji non-profit mEErFrauen e.V. Od 2019 r. do końca 2023 r. była dyrektorką zarządzającą klastra innowacyjnego i stowarzyszenia zajmującego się branżą wiatrową i „zielonym” wodorem. Wcześniej pracowała jako niezależny konsultant ds. public affairs i PR dla producenta turbin wiatrowych, operatora farm wiatrowych i firm zajmujących się eksploatacją i konserwacją, a także jako niezależny dziennikarz w branży morskiej energetyki wiatrowej w latach 2015–2019. W latach 2008–2015 Heike Winkler była dyrektorem ds. komunikacji korporacyjnej w firmie Adwen (dawniej AREVA Wind, Multibrid), produkującej turbiny wiatrowe do morskich elektrowni wiatrowych. Heike Winkler posiada tytuł magistra psychologii ekonomicznej i społecznej oraz nauk politycznych.

Zastrzeżenie: Niniejszy artykuł jest wkładem partnera. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Ani Komisja Europejska, ani żadna osoba działająca w jej imieniu nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie informacji zawartych w artykule. Wyrażone opinie są wyłącznie opiniami autora (autorów) i nie powinny być traktowane jako oficjalne stanowisko Komisji Europejskiej.

Źródło: Europejski Tydzień Zrównoważonej Energii (European Sustainable Energy Week)