22 stycznia w Rydze odbędzie się oficjalna ceremonia otwarcia NATO DIANA UniLab Defence na Łotwie. Będzie to również dzień otwarcia dla sześciu start-upów z Kanady, Słowenii, Norwegii i Wielkiej Brytanii, które zostały przyjęte do programu przyspieszającego rozwój NATO DIANA i spędzą następne sześć miesięcy na opracowywaniu swoich produktów na Łotwie w ośrodku przyspieszającym rozwój UniLab Defence.

NATO Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic (NATO DIANA) to program innowacyjny mający na celu wspieranie współpracy między NATO, środowiskiem akademickim i sektorem prywatnym w celu przyspieszenia wdrażania nowych technologii w sektorze obronności i bezpieczeństwa. NATO DIANA koncentruje się na kluczowych technologiach, które wzmacniają zdolności sojuszników w sytuacjach wymagających złożonych działań taktycznych.

Łotwa po raz pierwszy bierze udział w programie przyspieszenia NATO DIANA. Oznacza to, że spośród 150 start-upów przyjętych do programu w pierwszej połowie 2026 r. sześć będzie działać na Łotwie.

„Dla Łotwy jest to okazja do przyciągnięcia najlepszych ekspertów z branży obronnej i wojskowej z całego świata oraz zaoferowania swojego ekosystemu do rozwoju innowacyjnych technologii” – mówi Andris Baumanis, dyrektor UniLab Defence, opisując korzyści dla Łotwy.

Akcelerator UniLab został założony i jest rozwijany wspólnie przez Politechnikę Ryską, Uniwersytet Łotewski, Łotewski Uniwersytet Nauk Przyrodniczych i Technologii oraz Uniwersytet Rīga Stradiņš. Jego celem jest promowanie rozwoju przedsiębiorczości opartej na nauce na Łotwie. Przy wsparciu Ministerstwa Obrony w 2025 r. utworzono nowy kierunek studiów poświęcony technologii obronnej i podwójnego zastosowania. Celem UniLab Defence jest wspieranie regionalnego wzrostu gospodarczego i odporności w obliczu globalnych wyzwań związanych z bezpieczeństwem. W 2025 r. UniLab Defence oficjalnie stał się akceleratorem NATO DIANA na Łotwie.

Pierwszy tydzień programu NATO DIANA, podczas którego sześć start-upów będzie pracować na Łotwie, odbędzie się w dniach 19-21 stycznia. Będą one miały okazję zaprezentować swoje nowo nabyte umiejętności i wiedzę podczas wydarzenia 22 stycznia, które będzie oficjalnym otwarciem akceleratora UniLab Defence.

W ceremonii otwarcia wezmą udział minister obrony Andris Sprūds, minister spraw zagranicznych Baiba Braže, ambasador Kanady na Łotwie H.E. Brian Szwarc, podpułkownik Adam Poirier, główny inżynier i kierownik ds. testów i eksperymentów w Multinational Division North oraz Andris Baumanis, dyrektor UniLab Defence. Rzeczniczka programu NATO DIANA Acceleration Programme Heather Buisman opowie o współpracy w ramach NATO DIANA i możliwościach, jakie stwarza ona dla innowacji w sektorze obronnym. Następnie sześć start-upów wygłosi pięciominutowe prezentacje, po których zostaną one poddane ocenie ekspertów branżowych, pełniących rolę mentorów zespołów podczas pierwszej fazy szkolenia.

Oficjalna ceremonia otwarcia centrum przyspieszenia rozwoju NATO DIANA UniLab Defence na Łotwie odbędzie się w ramach Dnia Przemysłu Obronnego, organizowanego przez Federację Przemysłu Bezpieczeństwa i Obrony we współpracy z Ministerstwem Obrony.

Należy również zauważyć, że po raz pierwszy od uruchomienia programu innowacyjnego NATO DIANA w 2022 r. łotewski start-up Deep Space Energy otrzymał wsparcie w ramach programu i będzie kontynuował program przyspieszenia rozwoju w Polsce. Deep Space Energy zapewnia niezawodne dostawy energii elektrycznej w przestrzeni kosmicznej w oparciu o skalowalne systemy radioizotopowe. Według współzałożyciela i dyrektora generalnego startupu Mihailsa Ščepanskisa, podstawową zasadą tej technologii jest koncepcja, że wszystko, co jest potrzebne w przestrzeni kosmicznej, powinno być tworzone z zasobów kosmicznych, aby nie zużywać zasobów Ziemi. Celem firmy jest wytwarzanie energii elektrycznej mierzonej w kilowatogodzinach, podobnie jak na Ziemi, i dostarczanie jej agencjom kosmicznym oraz prywatnym firmom, które planują długoterminowe wykorzystanie zasobów mineralnych Księżyca.

Źródło: labs of Latvia