Rząd Estonii zatwierdził Krajowy plan rozwoju sektora energetycznego do 2035 r. (ENMAK 2035), opracowany przez Ministerstwo Klimatu. Plan wyznacza cele w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, zwiększenia konkurencyjności kraju oraz ułatwienia przejścia na gospodarkę opartą na czystej energii.
Przygotowania do opracowania planu rozpoczęły się w 2021 r. Ostateczna wersja dokumentu zawiera przegląd tego, jak sektor energetyczny Estonii osiągnął swój obecny stan, kroki, które należy podjąć do 2035 r., oraz wizję na 2050 r. Określa również cele ogólne i cząstkowe oraz planowane działania w zakresie energii odnawialnej, dostaw gazu, energii z łupków bitumicznych, a także ogrzewania i chłodzenia.
„ENMAK wyznacza ramy, w których zarówno sektor publiczny, jak i prywatny mogą planować swoje przyszłe działania i inwestycje. Rozwój oparty na zasadach rynkowych przynosi najlepsze wyniki, jednak w przypadku gdy siły rynkowe nie przyniosą pożądanych rezultatów, dysponujemy rozwiązaniami rezerwowymi, takimi jak środki zapewniające dyspozycyjność mocy, instrumenty finansowe lub ograniczenie biurokracji” – mówi Andres Sutt, minister energii i środowiska.
Według ministra należy pamiętać, że nasz obecny system, oparty w dużej mierze na łupkach bitumicznych, stał się przestarzały i podatny na zagrożenia, co wymaga nowego i przyszłościowego rozwiązania.
„Estonia zajmuje już wysokie miejsce w kilku międzynarodowych rankingach energetycznych, co oznacza, że jesteśmy na dobrej drodze. Oczywiście nie możemy spocząć na laurach. Musimy wytyczyć Estonii jasny kierunek: zapewnienie bezpieczeństwa dostaw, ochrona portfeli konsumentów i konsekwentne dążenie do czystszej energii. Decyzje te nie mają charakteru wyłącznie technicznego; będą one kształtować gospodarkę i społeczeństwo Estonii w następnej dekadzie i później” – dodaje minister.
Celem ENMAK jest zapewnienie zróżnicowanego portfolio produkcji, tak aby estoński system elektroenergetyczny był zawsze niezawodny i odporny. Oprócz umiejętnego wykorzystania lokalnych, niedrogich źródeł czystej energii (takich jak energia wiatrowa i słoneczna z rozwiązaniami magazynowymi), musimy zapewnić wystarczającą kontrolowaną moc w Estonii. Potrzebna jest nowa kontrolowana moc, ponieważ większość istniejącej mocy opartej na łupkach bitumicznych jest stara, zawodna i niekonkurencyjna na rynku energii elektrycznej.
Przejście na czystą energię jest jednym z celów cząstkowych planu rozwoju. Ambicja osiągnięcia 100% udziału energii odnawialnej w zużyciu energii elektrycznej pozostaje aktualna, ale zostanie ona zrealizowana w oparciu o zasady rynkowe w momencie, gdy technologie produkcji będą konkurencyjne bez dotacji operacyjnych, co zgodnie z prognozami nastąpi w okresie po 2030 r.
Plan rozwoju pozostawia otwartą między innymi możliwość wprowadzenia energii jądrowej w przyszłości. Dla Estonii najważniejsze jest zapewnienie możliwości produkcji energii w ilościach wystarczających do zaspokojenia naszych potrzeb. Mamy dobre połączenia z naszymi sąsiadami z Unii Europejskiej i w sytuacji, gdy produkcja w Estonii jest droższa, możemy importować tańszą energię elektryczną. Ważne jest, aby to my sami wybierali konkretne rozwiązanie.
W sektorze ciepłownictwa miejskiego wyznaczono kierunek harmonizacji cen i odnowienia systemów ciepłowniczych oraz stopniowego wprowadzania nowych, wydajnych technologii, takich jak pompy ciepła i magazynowanie ciepła. W sektorze gazowym wyznaczono cel zwiększenia udziału gazu odnawialnego do jednej trzeciej zużycia gazu do 2035 r. Rozwój sektora transportowego jest bardziej szczegółowo określony w „Planie rozwoju transportu i mobilności na lata 2021–2035”.
ENMAK 2035 został przygotowany w ramach dokładnego procesu przygotowawczego: przeprowadzono badania podstawowe, zorganizowano grupy robocze, przeprowadzono kilka konsultacji i spotkań w celu uzupełnienia projektu oraz przeprowadzono odpowiednią strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko.
Źródło: Ministerstwo Energii Republiki Estonii
