Fińskie Ministerstwo Gospodarki i Zatrudnienia skierowało do konsultacji projekt nowelizacji ustawy o rynku energii elektrycznej, który zobowiązałby operatorów sieci do porządkowania wniosków o przyłączenie dużych odbiorców i magazynów energii w czterech grupach priorytetowych, gdy brakuje mocy przyłączeniowych. Uwagi można zgłaszać do 9 października 2026 r., a nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Projekt jest odpowiedzią na kolejkę, która narasta, ponieważ elektryfikacja, nowe rodzaje odbioru i szybki przyrost magazynów bateryjnych konkurują o te same punkty przyłączenia. Ministerstwo podaje, że część fińskiej sieci bywała przeciążona mimo trwającej rozbudowy. Procedura priorytetowa objęłaby wyłącznie miejsca poboru energii i magazyny; wytwarzanie pozostałoby poza jej zakresem.

Zgodnie z projektem kolejność i grupa priorytetowa decydowałyby o tym, w jakiej sekwencji operator przesyłowy Fingrid lub lokalny operator dystrybucyjny przydziela moc i rozbudowuje sieć, gdy nie może obsłużyć wszystkich jednocześnie. Duży odbiorca na obszarze przeciążonym mógłby poprawić swoją pozycję w kolejce, zobowiązując się do dostarczenia elastycznych, niezależnych od pogody mocy wytwórczych lub pokrywając część zużycia nową produkcją na tym samym obszarze. Celem jest kierowanie dużych obciążeń i magazynów do mniej obciążonych części sieci.

„Tą zmianą chcemy zmotywować dużych odbiorców energii do działań, które obniżają ceny prądu i zmniejszają ryzyko niedoborów, na przykład poprzez zachętę do oferowania na rynku elastycznych, niezależnych od pogody mocy wytwórczych. Jednocześnie unikniemy budowy zbędnych połączeń przesyłowych i ograniczymy wzrost opłat przesyłowych” – powiedziała minister klimatu i środowiska Sari Multala.

Ministerstwo podkreśla, że obowiązek przyłączania odbiorców się nie zmieni, a zasady dotyczące prawa do przyłączenia pozostaną bez zmian. Ustawa objęłaby też wnioski złożone przed jej wejściem w życie, o ile wcześniej nie zawarto umowy przyłączeniowej ani umowy warunkowej, a operatorzy musieliby rozpatrzyć pierwsze partie wniosków w poszczególnych grupach do 31 grudnia 2027 r. Dla deweloperów wiatrowych w regionie Bałtyku zmiana ma znaczenie przede wszystkim po stronie popytu: Finlandia pozycjonuje się jako lokalizacja dla centrów danych, elektrolizerów i innych dużych odbiorców, którzy mają wchłonąć rosnącą produkcję z wiatru na lądzie i na morzu, a projekt określa, w jakiej kolejności te obciążenia będą obsługiwane, gdy sieć nie pomieści wszystkich naraz.