Po raz drugi od niespełna pięciu lat Europejczycy płacą cenę uzależnienia Europy od importowanych paliw kopalnych. AccelerateEU to zestaw narzędzi Komisji służący natychmiastowej pomocy europejskim gospodarstwom domowym i przemysłowi, zwłaszcza tym znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji, przy jednoczesnym skierowaniu Europy na stałą ścieżkę prowadzącą do niezależności energetycznej. Od czasu eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie UE wydała dodatkowe 24 mld euro na import energii ze względu na wyższe ceny – nie otrzymując ani jednej dodatkowej cząsteczki energii.
Obecna sytuacja geopolityczna wyraźnie przypomina, że przyspieszenie przejścia na czystą, bezpieczną i przystępną cenowo energię jest imperatywem gospodarczym i bezpieczeństwa. „AccelerateEU” przedstawia zarówno krótkoterminowe, jak i strukturalne środki o długoterminowym skutku mające na celu dalsze zmniejszenie zależności od niestabilnych rynków paliw kopalnych i budowanie odporności Europy na przyszłe zagrożenia w oparciu o rodzimą czystą energię i elektryfikację.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała: „Wybory, których dokonujemy dzisiaj, ukształtują naszą zdolność do sprostania wyzwaniom dnia dzisiejszego i przyszłym kryzysom. Nasza strategia AccelerateEU przyniesie europejskim obywatelom i przedsiębiorstwom zarówno natychmiastowe, jak i bardziej strukturalne środki pomocy. Musimy przyspieszyć przejście na rodzime, czyste energie. Zapewni nam to niezależność energetyczną i bezpieczeństwo energetyczne oraz pozwoli lepiej radzić sobie z burzami geopolitycznymi.
Komisja proponuje następujące działania:
Koordynacja jest kluczowa. Komisja dopilnuje, aby działania na szczeblu państw członkowskich były prowadzone w pełnej koordynacji. Obejmuje to ponowne napełnianie podziemnych magazynów gazu, wykorzystanie elastyczności w zasadach napełniania lub wszelkie wyjątkowe uwolnienia zapasów ropy naftowej. Grupy koordynacyjne ds. ropy naftowej i gazu spotykają się często, aby zapewnić pełną orientację sytuacyjną wśród państw członkowskich. Krajowe środki nadzwyczajne i środki mające na celu zapewnienie dostępności paliwa do silników odrzutowych i oleju napędowego, w tym dostępności zdolności produkcyjnych rafinerii ropy naftowej, powinny być ściśle skoordynowane.
Utworzone zostanie nowe Obserwatorium Paliw w celu śledzenia produkcji, importu, eksportu i poziomu zapasów paliw transportowych w UE. Umożliwi to szybką identyfikację potencjalnych niedoborów oraz, w przypadku nadzwyczajnego uwolnienia zapasów, dostarczenie informacji na potrzeby ukierunkowanych środków mających na celu utrzymanie zrównoważonej dystrybucji paliwa. Aby złagodzić wpływ wysokich cen paliwa i ewentualnych niedoborów paliwa na unijny sektor lotnictwa, Komisja zapewni również jasność co do istniejącej elastyczności w unijnych ramach lotnictwa.
Terminowe, ukierunkowane i tymczasowe środki. Ochrona konsumentów, w tym przemysłu, przed szczytowymi cenami może obejmować ukierunkowane systemy wsparcia dochodu, bony energetyczne i programy leasingu społecznego, obniżenie akcyzy na energię elektryczną dla gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji. Komisja przyjmie również tymczasowe ramy pomocy państwa, które zapewnią rządom krajowym dodatkową elastyczność, w tym środki nadzwyczajne wspierające najbardziej narażone sektory gospodarki.
Przyspieszenie przejścia na rodzimą czystą energię w celu zastąpienia ropy naftowej, gazu i kopalnych paliw transportowych. Do lata Komisja przedstawi plan działania na rzecz elektryfikacji. Będzie on obejmował ambitny cel w zakresie elektryfikacji oraz środki mające na celu usunięcie barier dla elektryfikacji sektorów przemysłowego, transportowego i budowlanego. Szybkie wdrożenie planu inwestycyjnego na rzecz zrównoważonego transportu ma kluczowe znaczenie dla przyspieszenia wprowadzania zrównoważonych paliw lotniczych.
Wzmocnienie systemu siatek. Elektryfikacji musi towarzyszyć sieć, która jest odpowiednia do zakładanych celów. Pierwsze kroki polegają na zapewnieniu pełnego wdrożenia obowiązujących przepisów i szybkim zakończeniu negocjacji w sprawie europejskiego pakietu dotyczącego sieci. Kolejnym działaniem jest maksymalizacja istniejącej infrastruktury energii odnawialnej. Szybka rozbudowa dużych farm wiatrowych i elektrowni odnawialnych, w tym morskich farm wiatrowych i elektrowni wodnych, może szybko zapewnić bardzo potrzebną dodatkową pomoc. Komisja przedstawi również wniosek ustawodawczy w sprawie opłat sieciowych i opodatkowania, zapewniając m.in. niższe opodatkowanie energii elektrycznej niż paliw kopalnych.
Pobudzanie inwestycji. Na szczeblu UE dostępne są znaczne zasoby, takie jak zasoby w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności („RRF”: 219 mld euro) oraz funduszy polityki spójności. W obecnym kryzysie szybkość i wpływ mają pierwszorzędne znaczenie. Komisja będzie wspierać państwa członkowskie w maksymalnym wykorzystaniu dostępnego finansowania unijnego. Same środki publiczne nie pokryją jednak znacznych potrzeb inwestycyjnych (660 mld EUR rocznie do 2030 r.) związanych z transformacją energetyczną. Aby uruchomić inwestycje prywatne, w marcu 2026 r. Komisja przyjęła strategię inwestycyjną na rzecz czystej energii. Komisja zorganizuje szczyt poświęcony inwestycjom w czystą energię, w którym udział wezmą przedstawiciele sektora usług finansowych, w tym główni inwestorzy instytucjonalni, liderzy przemysłu, podmioty realizujące projekty i podmioty finansujące ze środków publicznych, w celu przyspieszenia finansowania prywatnego.
Cytat(y)
Wybory, których dokonujemy dzisiaj, ukształtują naszą zdolność do sprostania wyzwaniom dnia dzisiejszego i przyszłym kryzysom. Nasza strategia AccelerateEU przyniesie europejskim obywatelom i przedsiębiorstwom zarówno natychmiastowe, jak i bardziej strukturalne środki pomocy. Musimy przyspieszyć przejście na rodzime, czyste energie. Zapewni nam to niezależność energetyczną i bezpieczeństwo energetyczne, a także pozwoli lepiej radzić sobie z burzami geopolitycznymi.
Jeśli chodzi o bezpieczeństwo i konkurencyjność, nie ma alternatywy dla Zielonego Ładu. Po raz kolejny obywatele i przedsiębiorstwa płacą cenę naszej zależności. Niniejszy komunikat ma na celu wzmocnienie koordynacji na szczeblu UE i ochronę osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, przy jednoczesnym przyspieszeniu wdrażania rodzimej czystej energii i elektryfikacji, aby dokonać rzeczywistych i trwałych zmian.
Europa stoi w obliczu kolejnego kryzysu energetycznego związanego z paliwami kopalnymi. Musi to być sygnał alarmowy i punkt zwrotny – kiedy Europa odchodzi od zależności od paliw kopalnych i dąży do autonomii w zakresie czystej energii. Dzięki inicjatywie AccelerateEU wspieramy nasze państwa członkowskie w zapewnianiu natychmiastowej pomocy osobom, które borykają się z największymi trudnościami w naszym społeczeństwie, przy jednoczesnym podwojeniu wysiłków na rzecz czystej transformacji i elektryfikacji. Jest to jedyny trwały sposób zagwarantowania wszystkim Europejczykom stabilnych, bezpiecznych, czystych i przystępnych cenowo dostaw energii.
Dzięki dzisiejszemu planowi AccelerateEU podejmujemy działania w celu zaradzenia skutkom kryzysu na Bliskim Wschodzie i zapewnienia, aby nasz system transportowy pozostał konkurencyjny i odporny. Zintensyfikujemy koordynację w celu optymalizacji dystrybucji paliwa transportowego w całej Europie, począwszy od paliwa do silników odrzutowych. Plan zapewnia również jasność co do pewnych elastyczności, które powinny pomóc unijnemu sektorowi lotnictwa w radzeniu sobie ze skutkami odwołanych lotów i innych zakłóceń. Będziemy ściśle współpracować z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami, aby ograniczyć obciążenie obywateli i przedsiębiorstw rosnącymi kosztami. Ostatecznie musimy zwiększyć odporność naszego systemu transportowego i łańcuchów dostaw na przyszłe zakłócenia. Ten plan jest kolejnym krokiem w tym kierunku.
