Gdy polska debata publiczna schodzi na energetykę wiatrową, najgłośniejsze głosy rzadko spierają się o megawaty czy przyłącza do sieci. Powtarzają raczej znany zestaw twierdzeń: że turbiny niszczą krajobraz i zdrowie, że deweloperzy to interesowne elity, że wiatr destabilizuje system, a całe przedsięwzięcie przeczy zdrowemu rozsądkowi ekonomicznemu. Rosnąca liczba badań wskazuje, że te narracje nie są ani spontaniczne, ani marginalne — i że mają wymierny koszt.

Polska jest jednym z najlepiej udokumentowanych przykładów w Europie. Instytut Monitorowania Mediów naliczył blisko 70 tysięcy dezinformacyjnych publikacji o energetyce w polskich mediach w latach 2022–2025 — pełnych artykułów, nie tylko wpisów w mediach społecznościowych — które dotarły do ponad 1,2 miliarda kontaktów z odbiorcami. Wiceministra klimatu Urszula Zielińska nazwała to zjawisko „powolnym sączeniem trucizny” i określiła je jako zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, a nie zwykły spór polityczny.

Wzorzec nie ogranicza się do Polski. Badanie WindEurope i CASM Technology z 2026 roku opisało sieć 573 kont w mediach społecznościowych, które między majem 2024 a lutym 2026 roku wygenerowały niemal 43 tysiące antywiatrowych wpisów i 6,3 miliona aktywnych interakcji. Ruch był skoncentrowany: grupy antywiatrowe odpowiadały za 78% wpisów, a politycy i partie tworzyli zaledwie 2% treści, lecz 16% zaangażowania, działając jak wzmacniacze, które przenoszą skrajne tezy do głównego nurtu. Około dwie trzecie materiału mieściło się w czterech powracających mitach — ukrytych interesach, niszczeniu środowiska, technicznej nieopłacalności i ekonomicznej porażce.

W zderzeniu z danymi mity te słabną. Wiatr należy dziś do najtańszych źródeł nowej energii, nadsubskrybowane aukcje we Francji i w Niemczech obniżyły ceny, a operatorzy sieci integrują rosnące wolumeny bez zapowiadanych blackoutów. Zwłaszcza argument ekonomiczny odwraca się pod naciskiem faktów: według WindEurope rezygnacja z systemu opartego na OZE kosztowałaby Europejczyków około 1,6 biliona euro więcej niż osiągnięcie neutralności klimatycznej, a opóźnienia dokładają mniej więcej 500 milionów euro dziennie w kosztach importu energii w okresach skoków cen. Opinia publiczna również nie podąża za najgłośniejszymi kontami — badania przytaczane w tych samych analizach wskazują, że poparcie dla szybszego rozwoju OZE sięga w UE 88%.

Tym, co wynosi sprawę ponad zwykłą politykę sprzeciwu wobec inwestycji, jest wymiar bezpieczeństwa. NATO wskazało Kreml jako głównego animatora internetowych narracji wymierzonych w zieloną energię, a polski kontrwywiad szacuje, że Rosja i Białoruś wydają od 2 do 4 miliardów dolarów rocznie na operacje wpływu, z czego znaczna część dotyczy polityki klimatycznej i energetycznej. Analitycy część treści krążących w Europie wiążą z hojnie finansowanymi sieciami za granicą; badanie Uniwersytetu Browna wykazało, że amerykańskie grupy zwalczające morską energetykę wiatrową otrzymały w latach 2017–2021 ponad 72 miliony dolarów od darczyńców z sektora paliw kopalnych i tzw. dark money.

Konsekwencje są fizyczne, nie tylko retoryczne. Kampanie oparte na fałszywych twierdzeniach zamroziły miliardy inwestycji — całkowite moratorium w bułgarskiej gminie Vetrino zablokowało projekt wart 1,2 miliarda euro, a referendum w austriackiej Karyntii zakazało turbin na 99,93% jej terytorium. Gdzie indziej wrogość przybrała formę przemocy: zamaskowane grupy wtargnęły na place budowy we Włoszech, sabotażyści poluzowali śruby mocujące turbinę na Sardynii, a w Polsce pracownicy projektów spotykają się z zastraszaniem, gdy internetowa kampania przenosi się do świata realnego.

Jeśli dezinformacja jest problemem, to Polska wypracowała też działającą odpowiedź. W Grajewie, gminie na północnym wschodzie, która od 2021 roku gości 19 turbin, burmistrz Grzegorz Górski wskazuje na około 3,2 miliona złotych rocznych wpływów z podatków przy budżecie gminy rzędu 52 milionów — pieniądze, które finansują widoczne inwestycje lokalne. Jego wniosek, przedstawiany jako wzorzec, a nie hasło, brzmi: mieszkańcy sięgają po fakty o farmach wiatrowych dopiero wtedy, gdy widzą konkretne korzyści dla swojej społeczności. To pokazuje, gdzie leży odpowiedź: przejrzysty podział korzyści na poziomie lokalnym, inwestycje w edukację medialną oraz presja na platformy, by wzięły odpowiedzialność za skalę rozprzestrzeniania fałszów. Jak ujęła to Tinne Van der Straeten z WindEurope, przeciwstawianie się dez- i misinformacji to ostatecznie obrona zdolności Europy do decydowania o własnym losie.