Osiem państw NATO przeprowadziło operacje przeciwminowe u wybrzeży Łotwy między 1 a 13 maja 2026 roku podczas ćwiczeń Open Spirit 2026 — wielonarodowych działań mających na celu wykrywanie i neutralizowanie pozostałości wybuchowych zalegających na dnie Bałtyku od czasów obu wojen światowych. W odróżnieniu od większości ćwiczeń wojskowych, Open Spirit przynosi wymierne efekty: każda zneutralizowana mina natychmiast zmniejsza zagrożenie dla statków handlowych, rybaków i — coraz częściej — instalacji morskich farm wiatrowych.
W ćwiczeniach wzięły udział okręty z ośmiu państw, dziewięć grup nurków i pięć zespołów z autonomicznymi pojazdami podwodnymi (AUV), a łącznie uczestniczyło blisko 400 żołnierzy. Okrętem flagowym Stałego Zespołu Trałowania Morskiego NATO nr 1 (SNMCMG1) był ORP Kontradmirał Xawery Czernicki. Tegoroczne ćwiczenia skoordynowano ze szwedzkimi manewrami obronnymi Aurora 26, łącząc działania przeciwminowe z szerszą regionalną obroną bałtycką.
„Open Spirit był doskonałą okazją do doskonalenia zdolności w zakresie wykrywania i niszczenia min morskich z przeszłych konfliktów, a jednocześnie pozwolił przećwiczyć pełen łańcuch działań MCM, utrzymując wysoki poziom gotowości operacyjnej SNMCMG1″ — powiedział komandor podporucznik Kacper Sterne, dowódca SNMCMG1.
Usuwanie niewybuchy jest bezpośrednio związane z branżą morskiej energetyki wiatrowej. Dno Bałtyku skrywa szacunkowo 50 000 ton chemicznych i konwencjonalnych środków bojowych z okresu pierwszej i drugiej wojny światowej. Deweloperzy farm wiatrowych — w tym realizujący polskie projekty, takie jak Baltica 2 czy Baltic Power — muszą przeprowadzać szczegółowe badania dna i często koordynować działania z polską marynarką wojenną i regionalnymi siłami morskimi, aby oczyścić akweny przed przystąpieniem do instalacji.
Open Spirit odbywa się naprzemiennie w różnych państwach bałtyckich. Edycja z 2026 roku miała miejsce na wodach Łotwy i była skoordynowana z siłami szwedzkimi w ramach Aurora 26, co odzwierciedla rosnącą integrację bezpieczeństwa obronnego i energetycznego Bałtyku.
