Zarząd Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie ogłosił przetarg na wybór długoterminowych dzierżawców nowego, 100-hektarowego terenu w południowej części litewskiego portu. Rozbudowa części południowej, z łącznymi planowanymi nakładami przekraczającymi 1 mld euro, jest według zarządu portu największą inwestycją w jego historii od odzyskania przez Litwę niepodległości.

W ramach projektu powstanie 100 ha nowego lądu, ok. 1,3 km nowych nabrzeży, obrotnica o szerokości 600 m, częściowo pogłębiony tor wodny oraz połączenia drogowe i kolejowe. Koszt tych prac szacuje się obecnie na ok. 600 mln euro. Dzierżawcy całego terenu wniosą co najmniej 300 mln euro, a przy ofertach na część terenu obowiązywać będą proporcjonalne minimalne wkłady. Umowy dzierżawy zostaną zawarte na 50 lat.

Wstępny układ przewiduje ok. 50 ha pod terminal kontenerowy o docelowej przepustowości ok. 1,5 mln TEU, a pozostałe ok. 50 ha pod przeładunki i szerszą działalność przemysłu morskiego. Ostateczny podział zależy od wyniku przetargu. Dzierżawcy muszą wpłacić co najmniej połowę wkładu początkowego przed przekazaniem terenu, a resztę w ciągu 15 lat, zainwestować we własne budynki, dźwigi i wyposażenie, a firmy przeładunkowe – zobowiązać się do minimalnych rocznych wolumenów, które nie mogą maleć w okresie dzierżawy.

Przetarg jest wieloetapowy: kwalifikacja pod kątem potencjału technicznego, doświadczenia i kondycji finansowej, następnie dialog dotyczący warunków technicznych, finansowych i prawnych, a na końcu oferty ostateczne. Każdy wybrany oferent musi przed podpisaniem umowy przejść ocenę bezpieczeństwa narodowego. „To największa rozbudowa portu w Kłajpedzie w historii niepodległej Litwy” – powiedział minister transportu i komunikacji Juras Taminskas, dodając, że inwestycja wzmocni także bezpieczeństwo w regionie. Dyrektor generalny zarządu portu Algis Latakas podkreślił, że port szuka „partnerów, którzy dołączą od samego początku”.

Projekt znajduje się na rządowej liście projektów strategicznych i ma własną podstawę prawną – ustawę przyjętą przez Sejm Litwy latem tego roku; procedurę wyboru dzierżawców zatwierdzono we wrześniu. Prace postępują: wykonawca Tilsta zorganizował plac budowy nowych południowych wrót portu w ramach kontraktu o wartości 24,5 mln euro netto, które mają też chronić Zalew Kuroński przed napływem słonej wody. Dla bałtyckiej energetyki dostępność nabrzeży i zaplecza do ciężkich przeładunków w Kłajpedzie ma znaczenie w kontekście przygotowań Litwy do budowy morskich farm wiatrowych.