Projekt badawczy MERIDIONAL, finansowany z programu Horyzont Europa, który przez cztery lata badał fizykę wiatru i jej wpływ na lądowe, morskie i powietrzne systemy energetyki wiatrowej, kończy się komercyjnym spin-offem. Ventoplani, włoski start-up założony przez badaczy z Politechniki Mediolańskiej, wprowadza na rynek niewielkie powietrzne urządzenia wiatrowe, nazywane windplanami, przeznaczone dla domów, firm i lokalizacji poza siecią.

Urządzenia to powietrzne systemy wiatrowe o stałym skrzydle, które wytwarzają energię elektryczną za pomocą małych turbin zamontowanych na płatowcu. Lekkie i w pełni autonomiczne, są przywiązane do ziemi jak latawce. Ponieważ latają, a nie stoją na wieży, sięgają silniejszych i bardziej stabilnych wiatrów na większej wysokości, zużywając – według firmy – mniej niż jedną dziesiątą materiału w porównaniu z konwencjonalną turbiną o podobnej mocy: bez wieży, fundamentu i dużych łopat, które trzeba wyprodukować i przetransportować.

Ventoplani pozycjonuje windplany jako uzupełnienie konwencjonalnych turbin, dla miejsc i skali, gdzie stała maszyna jest niepraktyczna. Ich produkcja w ciągu doby dobrze uzupełnia się z fotowoltaiką i zmniejsza pojemność magazynów, jakiej potrzebowałby system hybrydowy – twierdzi spółka. Składana konstrukcja, w niektórych konfiguracjach rozkładana dzięki autonomicznemu lotowi, ma umożliwiać szybkie uruchomienie w miejscach takich jak operacje pomocy humanitarnej czy inne tymczasowe lokalizacje. Firma deklaruje, że zaczynając od użytkowników indywidualnych, chce docelowo skalować koncepcję do zastosowań morskich na skalę przemysłową.

W ramach MERIDIONAL Politechnika Mediolańska pracowała nad projektowaniem i sterowaniem powietrznymi systemami wiatrowymi i zgłosiła dwa patenty na kluczowe technologie koncepcji windplanu. Ventoplani założyli Filippo Trevisi, Lorenzo Fagiano i Leonardo Cecchin, badacze z uczelnianego laboratorium SAS-Lab; spółka bazuje na ponad dekadzie prac akademickich nad energetyką wiatrową w powietrzu.

„Zielona energia staje się coraz bardziej dostępna dla wszystkich, a my z entuzjazmem prezentujemy nowe rozwiązania europejskiemu rynkowi” – powiedziała Federica Fusco, specjalistka ds. komunikacji w Fondazione ICONS, partnerze projektu.

MERIDIONAL jest finansowany z unijnego programu badań i innowacji Horyzont z budżetem około 6 mln euro i trwa od listopada 2022 do września 2026 roku pod koordynacją prof. Simona J. Watsona z TU Delft. Energetyka wiatrowa w powietrzu pozostaje technologią niszową – jak dotąd nie ma komercyjnych wdrożeń na skalę przemysłową – a spin-off pokazuje, jak finansowane przez UE badania podstawowe mogą prowadzić do zastosowań rynkowych wykraczających poza czas trwania samego projektu.