Dezinformacja zdrowotna o wiatrakach nie dziala przez zamiane zwolennikow w przeciwnikow, lecz przez sianie watpliwosci i zachecanie do zwlekania — mowil specjalista zdrowia publicznego Filip Raciborski z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego podczas warszawskiej debaty o dezinformacji w energetyce.

Prelegenci podkreslali, ze nauka nie ma tu watpliwosci: nie ma dowodow na szkodliwe skutki zdrowotne halasu turbin, tzw. ‘syndrom turbiny wiatrowej’ nie zostal potwierdzony, a odleglosc co najmniej 500 metrow uznaje sie za bezpieczna. Nowoczesna turbina — jak podano — generuje halas porownywalny z szumem lisci czy pracujaca lodowka.

Problem — argumentowal Raciborski — jest strukturalny. Recenzowane publikacje pisane sa dla innych naukowcow, jezykiem technicznym i z sekcjami o wlasnych ograniczeniach, ktore dla laika bywaja raczej zniechecajace niz uspokajajace. Jednoczesnie autorytet naukowcow oslabl, a glos celebrytow i influencerow stawiany jest na rowni z glosem doswiadczonych badaczy. Efektem czesto nie jest sprzeciw, lecz wahanie: ‘moze poczekajmy na kolejne badanie’ — mechanizm, ktory porownal do dezinformacji antyszczepionkowej.

Ekspertka ds. dezinformacji Katarzyna Bakowicz dodala, ze fakty moga wygrac z mitami, ale nigdy nie wygraja z emocjami. Opisala ‘triade emocjonalna’ strachu, gniewu i wstydu, ktora zywi sie dezinformacja o energetyce wiatrowej: strach o zdrowie, gniew szukajacy winnego (czesto przedstawianego jako Niemcy ‘wciskajace zlom’ Polsce) oraz utrzymujace sie poczucie nizszosci wobec Zachodu. Odpowiedzia — jak mowila — jest odpowiadanie na emocje doswiadczeniem i opieranie sie na wiarygodnych lokalnych nadawcach, a nie na autorytecie z zewnatrz.

Oboje prelegenci umiescili problem w szerszym kontekscie. Wedlug najnowszego raportu o globalnych ryzykach Swiatowego Forum Ekonomicznego dezinformacja zajmuje drugie miejsce wsrod zagrozen krotkoterminowych i czwarte w ujeciu dlugoterminowym. Nie ma szybkiego rozwiazania — przestrzegal Raciborski — jest tylko cierpliwa, wiarygodna komunikacja oparta na prawdziwych ludziach i prawdziwym doswiadczeniu.