Szwecja będzie potrzebować znacznych inwestycji w nowe moce wytwórcze, rozbudowę sieci i większą elastyczność, aby zaspokoić zapotrzebowanie na energię elektryczną do 2050 roku — wynika z „Długoterminowej analizy rynku 2026″ szwedzkiego operatora systemu przesyłowego Svenska kraftnät, piątej edycji publikowanego co dwa lata raportu.

Prognozę zużycia energii skorygowano w dół wobec poprzedniej analizy, ale nadal ma ono znacząco rosnąć, głównie za sprawą elektryfikacji przemysłu, transportu i cyfryzacji. Operator podkreśla, że niepewność pozostaje duża: wynik kilku dużych projektów lub decyzje nielicznych podmiotów mogą gwałtownie zmienić popyt, zwłaszcza w scenariuszach szybkiej elektryfikacji.

Zaspokojenie tego popytu będzie wymagać rozbudowy bezemisyjnych źródeł na historycznie wysokim poziomie — średnio około 8 TWh rocznie przez najbliższe dwie dekady w najbardziej energochłonnych scenariuszach. „Elektryfikacja wymaga przyrostu mocy na historycznie wysokim poziomie, dlatego potrzebujemy wszystkich bezemisyjnych źródeł” — powiedziała Viktoria Neimane, szefowa strategii systemowej w Svenska kraftnät. Lądowa energetyka wiatrowa i fotowoltaika są dziś najszybszymi i najtańszymi opcjami, a energia jądrowa i wodna zapewniają długoterminową moc i bezpieczeństwo.

Analiza zakłada, że różnice cen w obrębie Szwecji będą maleć w miarę pojawiania się nowego popytu na północy i wzmacniania przesyłu na linii północ–południe, a różnica wobec kontynentu zmniejszy się wraz z redukcją obecnej nadwyżki energii. Jednocześnie system staje się bardziej zmienny: większy udział produkcji zależnej od pogody oznacza większe wahania cen. „Gwałtowne wahania, które widzieliśmy w ostatnich latach, zostaną z nami i będą się nasilać” — mówi Neimane. W bardziej zmiennym systemie elastyczność — zdolność dostosowania zarówno zużycia, jak i produkcji do potrzeb systemu — staje się decydująca dla równowagi i bezpieczeństwa pracy.

Raport przedstawia cztery scenariusze oparte na dwóch osiach: tempie elektryfikacji i udziale produkcji odnawialnej; operator zaznacza, że nie są to prognozy, lecz punkt wyjścia do analizy wyzwań różnych ścieżek rozwoju. Dla szerszego rynku nordycko-bałtyckiego, na którym Szwecja jest dużym eksporterem energii, opisywana rozbudowa i zmniejszanie się różnic cenowych przez lata będą kształtować transgraniczne przepływy energii.