Zarząd Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie uruchomił boję nawigacyjną wyposażoną w czujniki, zakotwiczoną cztery mile morskie od wejścia do portu. To pierwsza litewska instalacja demonstracyjna w ramach projektu MOVEO finansowanego z programu Horyzont Europa. Boja przesyła na ląd dane o stanie morza i pogodzie w czasie rzeczywistym i ma służyć jako stały punkt odniesienia dla statków, których sygnał GPS jest zakłócany.

Urządzenie mierzy wysokość, kierunek i okres fal, prędkość i kierunek prądu, temperaturę wody i powietrza, ciśnienie atmosferyczne oraz poziom zakłóceń sygnału GPS na torze podejściowym. Odczyty trafiają do centrum danych zarządu portu. W kolejnym etapie partner projektu, spółka MC Baltics, połączy bieżące pomiary z danymi historycznymi, aby wytrenować model uczenia maszynowego prognozujący warunki hydrometeorologiczne w porcie i na podejściach.

Funkcja związana z GPS ma najwyraźniejszy wymiar bezpieczeństwa. Zakłócenia nawigacji satelitarnej we wschodniej części Bałtyku są od 2024 roku codziennością żeglugi, a Kłajpeda obsługuje ruch do litewskiego terminalu LNG oraz logistykę morskiej energetyki wiatrowej. Gdy pozycjonowanie statku się pogarsza, boja ma wyznaczać rejon spotkania z pilotami zarządu portu, którzy następnie prowadzą jednostkę przez port z użyciem sprzętu odpornego na zakłócenia.

„Inteligentna boja rozmieszczona na Bałtyku już zbiera ważne dane nawigacyjne i przekazuje je na ląd. W przyszłości informacje te pomogą nam elastyczniej planować zawinięcia statków, szybko reagować na zmieniające się warunki i lepiej przygotowywać się na jednostki wchodzące do portu” – powiedział Algis Latakas, dyrektor generalny Zarządu Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie.

Kłajpeda jest jednym z pięciu ośrodków demonstracyjnych MOVEO. Projekt ma opracować i przetestować 18 innowacji w Szwajcarii, we Włoszech, Francji i na Litwie, na różnych typach infrastruktury, w różnych warunkach klimatycznych i na różnych etapach cyklu życia obiektów. Całkowity budżet projektu wynosi 5 735 250 euro, z czego 395 600 euro przypada na port w Kłajpedzie; 70 proc. kosztów portu pokrywa finansowanie unijne. Zarząd portu zapowiada, że system prognoz ma docelowo umożliwić korygowanie planów logistycznych w czasie rzeczywistym i optymalizację przepływu ładunków.