Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) podpisał z Zarządem Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie umowę pożyczki w wysokości 100 mln euro na modernizację największego portu Litwy pod kątem podwójnego, wojskowego i cywilnego wykorzystania, budowę zasilania nabrzeżnego i instalacji zielonego wodoru oraz przebudowę nabrzeży pod morską energetykę wiatrową. Umowę podpisano 15 września 2026 roku, a cały program ma zostać ukończony do końca 2027 roku.

Kredyt EBI pokrywa do połowy całkowitego kosztu projektu wynoszącego około 201 mln euro; resztę sfinansują Unia Europejska, źródła krajowe i inne instytucje. Nordycki Bank Inwestycyjny ogłosił własne wsparcie dla modernizacji portu na początku tego roku.

Najważniejszy jest komponent obronny. Część cywilnego terminalu statków wycieczkowych w Kłajpedzie jest dostosowywana do wymogów NATO, aby sprawniej obsługiwać okręty sojusznicze. To rozwiązanie podwójnego zastosowania utrzymuje terminal dostępny dla ruchu pasażerskiego, a jednocześnie poprawia mobilność wojskową na wschodniej flance Sojuszu. Kłajpeda jest jedynym portem morskim Litwy i należy do sieci bazowej TEN-T.

Komponent energetyczny jest szerszy. Program obejmuje zasilanie nabrzeżne dla promów, stację produkcji i tankowania zielonego wodoru, niskoemisyjne jednostki portowe, pogłębianie i wzmocnienie falochronów dla poprawy dostępu nawigacyjnego oraz przebudowę nabrzeży, które mają uczynić z Kłajpedy bazę logistyczną dla budowy i serwisowania morskich farm wiatrowych. Litwa przygotowuje swoje pierwsze projekty offshore na Bałtyku, a nabrzeże do ładunków ciężkich w pobliżu tych lokalizacji jest warunkiem, by budować je i obsługiwać z kraju, a nie z portów polskich czy duńskich.

„Niewiele projektów ilustruje priorytety Europy tak wyraźnie jak port w Kłajpedzie” – powiedział wiceprezes EBI Karl Nehammer. „To inwestycja, która bezpośrednio przyczynia się do wspierania europejskiego bezpieczeństwa i spójności, a jednocześnie wpisuje się w zieloną transformację”.

Algis Latakas, dyrektor generalny Zarządu Portu w Kłajpedzie, ocenił, że port „wspiera gospodarkę kraju, bezpieczeństwo energetyczne i bezpieczeństwo narodowe”, a umowę finansową nazwał „ważnym krokiem naprzód w rozwoju portu”, wskazując na terminal podwójnego zastosowania i zasilanie nabrzeżne wśród projektów, które sfinansuje.

Według zarządu portu Kłajpeda obsługuje rocznie około 6000 zawinięć statków, około 40 mln ton ładunków i do pół miliona pasażerów promów i statków wycieczkowych. EBI wsparł port ostatnio w 2022 roku kwotą 65 mln euro na zielony transport morski. Bezpieczeństwo i obronność stały się jednym z ośmiu głównych priorytetów banku w 2025 roku, a pożyczka dla Kłajpedy jest jednym z pierwszych bałtyckich projektów portowych finansowanych wprost na tej podstawie, obok celów transformacji energetycznej.