Rząd Finlandii przedłożył 5 listopada 2026 r. parlamentowi wniosek o wystąpienie Finlandii z Traktatu karty energetycznej oraz z Protokołu do Karty energetycznej w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych, podpisanych w Lizbonie w 1994 r. Wystąpienie dotyczyłoby spraw należących do kompetencji samej Finlandii – poinformowały ministerstwa spraw zagranicznych oraz gospodarki i zatrudnienia.
Finlandia ratyfikowała traktat w 1997 r. Określa on zasady ochrony inwestycji, handlu i tranzytu w sektorze energii oraz rozstrzygania sporów. Jest to umowa mieszana, zawierająca postanowienia należące do kompetencji zarówno UE, jak i państw członkowskich.
Ministerstwa podają dwa główne powody. Finlandia mogłaby zobowiązać się do zmodernizowanego traktatu tylko w zakresie spraw leżących w jej kompetencji krajowej, podczas gdy znaczna część traktatu podlega kompetencji UE. Pozostanie w niezmodernizowanym traktacie nie jest uważane za realną opcję, a niepewne jest, czy zostaną spełnione warunki modernizacji i kiedy zmiany weszłyby w życie. Ministerstwa dodają, że wystąpienie byłoby zgodne z decyzjami UE i kilku innych państw członkowskich o opuszczeniu traktatu.
Proponowana ustawa ma wejść w życie na mocy dekretu rządu równocześnie z wejściem w życie wystąpienia Finlandii z traktatu. Wniosek rozpatrzy teraz parlament.
